Oligo menorroe
Onregelmatig en minder frequente menstruaties
Amenorroe
Menorrhagie
Regelmatige, maar langdurige en overvloedige menses tot Hb ondermijnend. (ook wel: HevigMenstrueel Bloedverlies)
Metrorrhagie
Anovulatie
“cyclus” zonder ovulatie
Dysmenorrhoea
pijnlijke menstruatie
algemene oorzaken cyclusstoornis
Organisch –> variatie in hoeveelheid bloedverlies
- Uterus myomatosus (benigne tumor)
- Endometrium/cervix pathologie
- Stolling
- Iatrogeen: (antistolling; IUD)
Regulatie –> variatie in cyclusduur
▪ Hormonaal
normale cyclus
25-35 dagen
80-120 ml/dag gedurende 3-6 dagen
hoe kun je de ovulatie testen?
Zelftest meet LH-piek → zegt niet altijd of er een ovulatie is geweest, want juiste moment van meting nodig
Lab meet progesteron → zegt of er ovulatie is, maar niet wanneer
bifasische temp verhoogd als ovulatie geweest is
Wat is er bij iemand die anovulatoir is?
bij geen adequate mid-luteale progesteron stijging ; geen ovulatie
wat zijn oorzaken van oligo-/amenorroe?
welke soorten amenorroe zijn er?
waar let je op bij de anamnese van een cyclusstoornis?
Leeftijd
Cyclus
puberteit
gewicht(sveranderingen)
stress en beweging
huid en haar
familie
meds
…
lab bij vermoede op cyclusstoornissen
Altijd:
- FSH (gonadotropine)
- LH (gonadotropine)
- Oestradiol
- Prolactine
Indicatie:
androgenen, steroiden, SHBG (laag bij PCOS), TSH
Wat is de theorie achter een hyperprolactinemie?
prolactinoom → toename prolactineproductie
verlaagde dopamine en (nor)epinephrine activiteit hypothalamus → hypothalamus: verlaging GnRH pulsatiliteit → hypofyse: meer productie prolactine
WHO1
= hypogonadotroof hypogonadisme - Centraal probleem
- (hypofyseadenoom, ernstig ondergewicht, fysieke stress)
WHO2
= normogonadotroof hypogonadisme - PCOS,
- Erfelijk, insuline-overgevoeligheid, overgewicht
WHO3
= hypergonadotroof hypogonadisme - vervroegde menopauze
- genetisch, syndroom van turner
oorzaken WHO1
centraal
- Hypothalamus-aanleg/anatomisch
- Trauma, tumor, Kallmann-syndroom
- Hypothalame functiestoornis:
- Idiopathisch
- Stress, eetstoornissen, extreme fysieke belasting/stress, gewichtsreductie
- Hypofyse functiestoornis:
- Aanleg, tumor
short term gevolgen WHO1
Long-term gevolgen
(oestrogenen zorgen namelijk ook voor spier en botopbouw en zijn hier verlaagd)
behandeling WHO1
korte termijn gevolgen WHO2
lange termijn gevolgen WHO2