Co to przeciwciało?
Przeciwciało to glikoproteina zbudowana z czterech łańcuchów polipeptydowych połączonych mostkami siarczkowymi (-S-S-). Każdy monomer jest zbudowany z 2 łańcuchów lekkich i 2 łańcuchów ciężkich.
Jakie klasy łańcuchów lekkich wyróżniamy i jaka jest długość?
κ - kappa i λ - lambda, 220 aminokwasów
Jakie klasy łańcuchów ciężkich wyróżniamy i jaką długość?
α - alfa, μ - mi, γ -gamma, δ - delta, ε - epsilon definiujących klasę immunoglobuliny (odpowiednio: IgA, IgM, IgG oraz IgD i IgE), 440 aminokwasów
Opisz budowę łańcuchów lekkich i ciężkich
W obrębie łańcucha jesteśmy w stanie wyróżnić część stałą = niezmienną i część zmienną w obrębie której znajduje się sekwencje, które bezpośrednio reagują z epitopem. W budowie występują powtarzające się sekwencje aminokwasowe określane jako DOMENY, które obejmują od 100 do 110 aminokwasów, są spięte mostkami dwusiarczkowymi
Za co odpowiada część stała łańcucha ciężkiego?
Odpowiada za funkcje efektorowe
Za co odpowiadają części zmienne?
Za oddziaływanie z epitopem
Co to CDR?
To sekwencje, które bezpośrednio będą łączyły się z epitopem, regiony determinujące dopasowanie, hiperzmienne
Co to paratop?
To fragment przeciwciała wiążący się bezpośrednio z epitopem na danym antygenie
Jak dzielimy immunoglobuliny?
Na fragment Fab - łączenie się z antygenem i na fragment Fc - funkcje efektorowe
Jak klasyfikujemy immunoglobuliny na podstawie markerów antygenowych?
- markery izotypowe
- markery allotypowe
- markery idiotypowe
Czym są markery izotopowe?
To uwarunkowane przez pewne zasadnicze różnice w budowie łańcuchów lekkich i ciężkich – podział na klasy i typy. Zdrowi osobnicy mają zazwyczaj wszystkie odmiany izotypowe.
Czym są markery allotypowe?
Są zależne od obecności w częściach stałych łańcuchów różnych aminokwasów w określonej pozycji łańcucha polipeptydowego. U różnych osobników danego gatunku można wykryć różne odmiany allotypowe. Odmiany allotypowe (allotypy) występują w obrębie łańcuchów ciężkich γ (wszystkie podklasy), μ i α, a także w łańcuchach lekkich κ i λ
Czym są markery idiotypowe?
Są związane z różnicami w budowie części zmiennych łańcuchów polipeptydowych. Przeciwciała mające tę samą swoistość mają te same markery idiotypowe.
Jakie są funkcje immunoglobulin w układzie odpornościowym?
- opsonizacja, fagocytoza
- rozpoznanie, niszczenie patogenów
- aktywacja dopełniacza drogą klasyczną
- aktywacja komórek, uczulenie
Podaj wszystkie informacje o IgA
- wyróżniamy dwie podklasy IgA1 i IgA2
- przeciwciała tej klasy są wytwarzane w największej ilości w organizmie człowieka (50-130 mg/kg).
- większość IgA jest wytwarzana w obrębie błon śluzowych i przechodzi do wydzielin śluzowo-surowiczych. Dlatego stężenie tych przeciwciał we krwi (w osoczu – 15-20%) jest mniejsze niż IgG.
- forma monomeryczna IgA – głównie w osoczu (80-90% to IgA1)
- w wydzielinach takich jak ślina, łzy, pot, wydzieliny gruczołów przewodu pokarmowego (IgA2), dróg oddechowych i dróg moczowych - IgA występuje w formie dimerów i tetramerów,
- monomery połączonone są łańcuchem J oraz dodatkowo związane z tak zwanym fragmentem wydzielniczym (IgA1 i IgA2 po mniej więcej 50%).
- wydzielnicze IgA czyli S-IgA (secretory IgA).
- uczestniczą w odpowiedzi wtórnej
- przekazywane wraz z mlekiem matki noworodkowi
Podaj wszystkie informacje o IgD
- stanowi zaledwie 1% wszystkich immunoglobulin
- wytwarzane są głównie przez niekatywowane (dziewicze, to znaczy takie, które nie zetknęły się jeszcze z antygenem) limfocyty B i są wbudowane w ich błonę komórkową, gdzie pełnią rolę immunoglobulin powierzchniowych.
- struktura IgD zawiera dużą liczbę podjednostek oligosacharydowych
- występuje krótki 8 aminokwasowy „ogonek”, i największy region zawiasowy
Podaj wszystkie informacje o IgE
- uczestniczą przede wszystkim w odporności przeciw wielokomórkowym pasożytom.
- przeciwciała IgE uczestniczą w zjawiskach nadwrażliwości typu I (alergiach).
- na powierzchni komórek tucznych, bazofili oraz eozynofilów znajdują sie odpowiednie receptory dla tych przeciwciał.
- komórki tuczne wiążą duże ilości wolnych IgE, około 50% (to znaczy nie związanych z antygenem) i z tego powodu stężenie tych przeciwciał w osoczu jest bardzo niskie (najniższe spośród wszystkich klas).
- przeciwciała IgE nie aktywują układu dopełniacza.
- w strukturze duża zawartość węglowodanów, brak regionu zawiasowego
Podaj wszystkie informacje o IgG
- przeciwciała IgG osiągają w osoczu człowieka największe stężenie (70-75%).
- wyróżnia się 4 podklasy tych przeciwciał.
- wszystkie mają region zawiasowy, a w IgG3 jest on bardzo długi i zawiera aż 11 wiązań dwusiarczkowych łączących łańcuchy ciężkie.
- receptory dla fragmentu Fc przeciwciał tej klasy (Fc R) znajdują się na powierzchni wielu komórek układu odpornościowego
- indukują cytotoksyczność komórkową zależną od przeciwciał ADCC - komórki K (z ang. killers czyli zabójcy), są zdolne do zabicia komórek opłaszczonych przez IgG (np. komórek nowotworowych, zakażonych przez wirusy).
- indukują immunofagocytozę – IgG1 i IgG3; komórki fagocytujące (żerne), takie jak neutrofile i makrofagi, dzięki obecności na ich powierzchni Fc R mogą fagocytować komórki i cząsteczki opłaszczone przeciwciałami.
- wiążą i inaktywują toksyny
- IgG3 aktywują układ dopełniacza.
- przeważają w odpowiedzi wtórnej
- IgG (IgG1, IgG3, IgG4) przechodzą przez łożysko – odpowiadają za odporność bierną płodu i noworodka
Podaj informacje o IgM
- przeciwciała tej klasy mają na ogół małe powinowactwo do antygenów i w początkowej fazie odpowiedzi immunologicznej często są to przeciwciała polispecyficzne. (10% w surowicy)
- wytwarzane jako pierwsza klasa przeciwciał w odpowiedzi pierwotnej (pierwszy kontakt organizmu z antygenem) i dopiero po kilku/kilkunastu dniach są “wymieniane” na przeciwciała innych klas (IgG, IgA lub IgE).
- występują głównie jako pentamery – wiążą jednocześnie aż do 10 epitopów (wartościowość – 10) - siła wiązania wielowartościowego (wieloepitopowego) antygenu jest duża.
- bardzo niewielki odsetek IgM występuje w postaci heksamerów lub monomerów
- występują jako receptory immunoglobulinowe na powierzchni dziewiczych komórek
- najefektywniej aktywują dopełniacz
Czym jest immunogenność?
Zdolność wywołania odpowiedzi immunologicznej przeciw sobie
Co to antygenowość?
Zdolność antygenu do swoistego łączenia się z:
● Immunoglobulinami (wolnymi jak i receptorami na powierzchni komórek B)
● Receptorami komórek T (TCR z pośrednictwem MHC)
Omów podział antygenów
Ze względu na sposób aktywacji układu odpornościowego:
- immunogeny – charakteryzujące się immunogennością i antygenowością
- hapteny – małe cząsteczki wykazujące tylko antygenowość, niezdolne do samodzielnego wywołania odpowiedzi odpornościowej, chyba że występują jako element kompleksu z cząsteczkami o większych rozmiarach
Ze względu na udział antygenów T:
- antygeny grasiczozależne, które wymagają udziału limfocytów T do wzbudzenia odpowiedzi
- antygeny grasiczoniezależne - niewymagające udziału limfocytów T w indukcji odpowiedzi
Co to antygeny autogeniczne?
To antygeny występujące w prawidłowych tkankach danego osobnika, organizm nie reaguje na własne Ag.
Czym są antygeny syngeniczne?
To antygeny występujące w organizmach o identycznej strukturze genetycznej np. bliźnięta jednojajowe.
