سبک خراسانی : ویژگی زبانی شعر 1
1.سادگی زبان
2.لغات عربی کم
3.تفاوت تلفظ کلمات با امروز (یَک هَزار)
4.کلمات بسیار قدیمی (سوفار.برگستوان)
5.استفاده تو حرف اضافه برای متمم (بر زمین بر خورد)
سبک خراسانی : ویژگی ادبی شعر 1
1.قالب عمده قصیده (مسمط . ترجیح بند . مثنوی . در آخر غزل)
2.استفاده طبیعی آرایه ها و تشبیه های حسی (این دنیایی)
3.قافیه ردیف ساده و کوتاه
سبک خراسانی : ویژگی فکری شعر 1
1.روح شادی و خوش بودن در شعر
2.شعر واقع گرا این دنیایی محسوس و عینی
3.معشوف زمینی بود (دختر)
4.روح حماسی و جنگی در شهر حاکم بود
5.اشعار پند آموز و اندرز گونه و عمل کردنی
6.مضمون و نوع شعر : مدح. اندرز.حماسه
7.بدون وجود اندیشه های عرفانی و فلسفی
پدیده های مهم زبان فارسی در قرن ۵ و ۶
1.گسترش زبان و ادب فارسی در شرق و شمال شرق ایران خراسان ماورا النهر و سیستان (question)
2.گسترش فارسی دری و آمیزش با لغات نواحی مرکزی و غربی
3.در آمیختن با لغات عربی دلیل {تحصیل علوم دینی و ادبی در مدارس}
4.امیختگی با نام ها و لقب های غیر رایج غزنوی و سلجوقی
5.گسترش فارسی در هند و آسیای صغیر دلیل {حمله محمود غزنوی به هند و زبان سیاسی نظامی مقدس هند فارسی شد}
گسترش زبان و ادب فارسی در شرق و شمال شرق ایران خراسان ماورا النهر و سیستان چگونه اتفاق افتاد
1.تلاش شاعران از قرن سه تا پنج نیم
2.گرایش شاهان در جلب عالمان ادیان به دربار
3.فتوحات غزنویان
4.توسعه مدارس و مراکز تعلیم
مقدمات ظهور سبک عراقی
(تا قرن ۶ سبک خراسانی بود)
1.نوآوری انوری و سنایی موجب رشد شعر در در قرن هفتم شد
2.شعرای معروف آذربایجان خاقانی نظامی مکتب آذربایجان
3.در عراق عجم (اصفهان ری همدان) ظهور جمال الدین عبدالرزاق اصفهونی
وضعیت شعر فارسی در قرن ۵ و ۶ ( از پدیده های مهم زبان فارسی تا ظهور سبک عراقی)
اA.تحولات شعر این دوره = 1.تنوع موضوعات (مدح هجو طنز وعظ داستان سرایی غزل حماسه) 2.تاثیر پذیری بعضی شاعران از ادبیات عرب
3.پرهیز بعضی شاعران از انتساب به دربار مانند ناصر خسرو به دلیل اعتقادات و سنایی اول درباری بود سپس دینی شد
اB .تحول سنایی =1.روی آوردن بسیاری از شاعران به تصوف
2.ظهور شاعرانی مانند عطار و مولوی
3.خروج شعر از دربار و ورود به خانقاه (question)
اC . موضوعات عمده شعر = 1.حکمت و دانش های دینی
2.بدبینی شاعران نسبت به دنیا
3.شکایت از روزگار
4.بیان ناخرسندی از اوضاع زمانه
5.طرح تشویش های اجتماعی
خروج شعر از دربار و ورود به خانقاه (در قرن ۵ یا ۶) باعث چه شد
1.افزایش دامنه و موضوعات شعر
2.افزایش سادگی بیان و قدرت عواطف و عمق افکار
3.خانقاه پشتیبان شعر فارسی شد
وضعیت نثر در قرن ۵ و ۶
اA . فرایند رشد = 1.قرن چهار تا اول پنج ظهور
2.پنج و نیم بلوغ
3.قرن شیش و اول هفت پختگی کامل
اB .ویژگی های نثر = 1.رواج تالیف کتاب های علمی
2.پختگی نثر ساده و رایج شدن نثر مصنوع
3.توجه به فارسی نویسی دلیل (شکل گیری تصوف و به کارگیری دبیران تربیت یافته در دولت سلجوقی)
اC .انواع نثر 1.موزون (استفاده از سجع و جملات کوتاه که نزدیک به شعر میشد و شاه این مدل خواجه عبدالله انصاری) (نفر دوم ابوالفضل میبدی تقلید از خواجه عبدالله و نوشتن کشف الاسرار و عده الابرار)
2.نثر فنی (آرایه ادبی فراوان و موضوعات علمی در قرن ششم رواج یافت و پدر این نثر ابوالمعالی نصرالله منشی کلیه دمنه نوشت)
ویژگی سبکی شعر در قرن ۵ و ۶
ویژگی زبانی = 1.از بین رفتن لغات قدیمی فارسی برعکس سبک خراسانی
2.فراوانی ترکیبات نو
3.کاهش سادگی کلام
4.ورود لغات ترکی مغولی
ویژگی ادبی = 1.رواج قالب های غزل و مثنوی
2.رواج داستان سرایی
3.توجه بیشتر به ارایه
4.ردیف های فعل دار دشوار
ویژگی فکری = 1.ورود اصطلاحات عرفانی
2.فراوانی اندرز
3.فاصله گرفتن غزل از عشق زمینی
4.رواج هجو
5.رواج حس دینی
6.رواج شکایت اجتماعی
ویژگی های عمده تخصصی نثر در قرن ۵ و ۶
1.استفاده آرایه ادبی . حذف به قرینه . کاربرد لغات ترکی مغولی . رواج داستانی تمثیل و عرفان . آوردن مترادف و توصیف های فراوان . کاربرد آیات و احادیث و شعر . استفاده از ترکیبات دشوار و جدید
2. آثار [قابوس نامه . تاریخ بیهقی . چهار مقاله نظامی . مقامات حمیدی . کلیله و دمنه]
نکات زبانی مثنوی روباه از عطار (سبک خراسانی)
1.کاربرد واژگان کهن (گازر . نمی یارست)
2.کمی واژگان غیر فارسی
3.ترکیب سازی ساده
4.همی به جای می قبل فعل
5.زبان شعر ساده
نکات زبانی کلیله و دمنه (سبک خراسانی)
1.واژگان کهن (اشتر . شاخ . بنگریست . نتوان دانست)
2.جمع اسم ها با ان
3.استفاده از قاتل برای غیر انسان
4.بگستت (بریده شده) و شهد (عسل) زنبور خانه (لانه زنبور)
5.جدا نویسی نـ منفی ساز (نه اندیشید)
6.امدن را متممی به جای به
ویژگی های فارسی نو
1.تحول شدن فارسی میانه پس از ورود اسلام این شد
2.رواج خط عربی به دلیل ورود اسلام
3.صداهای عربی کنار گذاشته شد و الفبای عربی پذیرفته شد
4.زبان سامانیان و مقامات دولتی بود
5.اول در شرق و شمال شرقی سپس در کل ایران
انواع فارسی میانه
پهلوی پارس (ساسانیان) و پارتی شمال شرق (اشکانیان)
ویژگی فارسی میانه پهلوی
پهلوی دینی زرتشتی آثار به جای مانده یادگار زریران و ترجمه کلیله و دمنه هزار یک شب
درخت آسوریک برای اشکانیان است
ویژگی های منتسب به قرن چهار و پنج و نیم
1.مهم ترین دوره تمدن اسلامی ایران
2.ترقی در هر زمینه علم (ابوعلیسینا)
3.اغاز دوره اندیشه استقلال ملی ایران
4.امیخته شدن عربی با فارسی و تألیف کتاب ها به زبان عربی
قرن چهار (دوره طلایی شکوفایی حماسه و روح ایرانی با شروع محمد بن زکریای رازی و فردوسی)
سامانیان (بخارا مرکز فرهنگی)
غزنویان (۳۵۱ هجری . سبکتکین محمود.مسعود) تا مسعود شاعران زیادی متولد شدند
شاعران قرن چهارم و پنج و نیم فارسی با آثار
عنصری فرخی منوچهری (شاعران سامانی)
فردوسی (حماسه را به اوج رساند)
رودکی [بنیانگذار پدر شعر فارسی] شهید بلخی (استحکام به شعر غنایی)
کسایی مروزی سرودن قصیده های تعلیمی و در ادامه ناصر خسرو
شاهنامه ابومنصوری (۳۴۶هجری . تاریخ گذشته ایران . دانشجویان خراسان)
ترجمه تفسیر طبری (محمد بن جریر طبری . ترجمه دانشمندان آن زمان)
تاریخ بلعمی (اصل الرسل و الملوک محمد بن جریر طبری) . (ترجمه ابوعلی بلعمی به دستور منصور بن نوح سامانی)
تقسیم بندی ملک الشعرا بهار برای نثر و نظم
نثر : سامانی . غزنوی اول سلجوقی . دوم سلجوقی خوارزمشاهیان (فنی موزون) . عراقی (مصنوع) . بازگشت . ساده نویسی
نظم : خراسانی . عراقی . هندی . بازگشت . مشروطه . معاصر
