Akryl

Question 1

Czym jest homopolimer?

Answer 1

polimer składający się z jednego rodzaju monomeru

Question 2

Czym jest kopolimer?

Answer 2

polimer składający się z dwóch lub więcej rodzajów monomerów

Question 3

Jakie ułożenie mogą mieć monomery w strukturze kopolimeru?

Answer 3

• naprzemienne (-A-B-A-B-)
• przypadkowe (-A-B-A-A-B-A-B-)
• blokowe (-A-A-B-B-A-A-)
• stereospecyficzne

Question 4

Jaką strukturę mają kopolimery stereospecyficzne?

Answer 4

= polimery usieciowane
uporządkowana budowa łańcucha głównego zawiera jeden typ monomerów, do którego przyczepione są boczne grupy zbudowane z merów innego rodzaju

Question 5

Jakie właściwości warunkuje budowa polimerów usieciowanych?

Answer 5

• odporność na działanie rozpuszczalników organicznych
• większa płynność w wyższych temperaturach
• mniejsza zdolność adsorpcji wody
• łatwość kształtowania i polerowania

Question 6

Jaki wpływ na temperaturę topnienia ma masa cząsteczkowa polimerów usieciowanych?

Answer 6

wraz ze wzrostem masy cząsteczkowej wzrasta temperatura topnienia

Question 7

Jakim rodzajem reakcji jest reakcja polimeryzacji? Endotermiczna czy egzotermiczna?

Answer 7

egzotermiczna

Question 8

Jaka jest podstawowa różnica w polimeryzacji addycyjnej a kondensacyjnej?

Answer 8

• addycja - nie powstają produkty uboczne

* kondensacja - powstaje produkt uboczny o małej masie cząsteczkowej (zazwyczaj woda)

Question 9

Co stanowi główny składnik akrylu?

Answer 9

polimetakrylan metylu (PMMA)

Question 10

Co wchodzi w skład płynu akrylowego?

Answer 10

= monomer

• ester kwasu akrylowego i metakrylowego, etylu
• inne związki: chlorek winylu
• inhibitor (reduktor / stabilizator): hydrochinon, pirogalol, beta-naftol 0,005%
• plastyfikator: 10% ftalan dwubutylu, dwumetylu, salol
• związki sieciujące: dimetakrylan glikolu etlowego
• aceton

Question 11

Co wchodzi w skład proszku akrylowego?

Answer 11

= polimer

• sproszkowany polimetakrylan metylu o ziarnach 0,005-0,04 mm
• kopolimery winylu, styrenu, etylu lub butylu
• katalizator / inicjator: nadtlenek benzoilu 0,5 - 1,0%
• barwniki: tlenek żelaza, sadza, siarczek rtęci oraz barwione włókno syntetyczne imitujące naczynia krwionośne
• wypełniacz: ZnO 0,25-0,50%
• regulatory: terpentyna

Question 12

Jakim typem polimeryzacji jest polimeryzacja akrylu?

Answer 12

• łańcuchowa
• addycyjna
• rodnikowa

Question 13

Co jest inicjatorem polimeryzacji akrylu?

Answer 13

nadtlenek benzoilu

Question 14

W jaki sposób nadtlenek benzoilu inicjuje polimeryzację akrylu?

Answer 14

nadtlenek benzoilu pod wpływem temperatury, światła lub reakcji chemicznej z aminą trzeciorzędową ulega rozkładowi → wolne rodniki → rozerwanie wiązań podwójnych C=C w cząsteczkach metakrylanu metylu → tworzenie łańcucha

Question 15

Jakie wyróżniamy etapy polimeryzacji?

Answer 15

1. inicjacja
2. propagacja
3. terminacja

Question 16

Od czego zależy szybkość polimeryzacji?

Answer 16

• temperatura
• ciśnienie
• ilość i rodzaj inicjatora lub katalizatora

Question 17

Fazy polimeryzacji akrylu:

Answer 17

I - faza mokrego piasku

II - faza pęcznienia

III - faza rozklejania

IV - faza nitek

V - faza ciasta

VI - faza wstępnej polimeryzacji

Question 18

Co się dzieje w fazie mokrego piasku?

Answer 18

zmieszanie monomeru z polimerem i początek rozpuszczenia polimeru w monomerze

Question 19

Co się dzieje w fazie pęcznienia?

Answer 19

otoczka ziaren polimeru rozpuszcza się, monomer wnika do ziaren polimeru

Question 20

Co się dzieje w fazie rozklejania?

Answer 20

pękanie podwójnych łańcuchów i łączenie krótkich polimerów

Question 21

Co się dzieje w fazie nitek?

Answer 21

wydłużanie łańcuchów

Question 22

Co się dzieje w fazie ciasta?

Answer 22

masa jest matowa, w tej postaci wkładamy ją do formy

Question 23

Co się dzieje w fazie wstępnej polimeryzacji?

Answer 23

masa twardnieje → po zakończonej polimeryzacji powstaje sztywny polimetakrylan metylu zwany akrylem (PMMA)

Question 24

Jakie akryl ma właściwości?

Answer 24

• ciężar właściwy 1,15 g/cm3
• duży skurcz objętościowy 6%, liniowy 2%
• elastyczny - moduł elastyczności 1,2-2,2 GPa
• wytrzymałość na ściskanie 130 MPa
• wytrzymałość na zginanie 78 MPa
• wytrzymałość na rozciąganie około 50 MPa
• miękki (2-3 w skali Mosha)
• temperatura wrzenia 100,3°C
• dobra odporność na słabe kwasy i zasady
• rozpuszczalność w rozpuszczalnikach organicznych (ketonach, estrach)
• nierozpuszczalny w alkoholach
• obecność monomeru resztkowego 0,2-0,5%

Question 25

Do czego wykorzystywane są akryle termoutwardzalne?

Answer 25

* płyty protez częściowych i całkowitych * zęby * obturatory * szyny chirurgiczne

Question 26

Jaką funkcję pełni dodatek tlenków cynku lub tytanu do proszku?

Answer 26

zapewnia transparencję

Question 27

W jakiej temperaturze monomer ulega polimeryzacji?

Answer 27

63°C

Question 28

Po co do niektórych materiałów akrylowych dodaje się bar lub bizmut?

Answer 28

* zmniejszają przepuszczalność promieni rentgenowskich | * ale obniżają wytrzymałość tworzywa i zwiększają sorpcję wody

Question 29

Akrylany modyfikowane o zwiększonej wytrzymałości - po co to komu? Jak powstają? Co zawierają?

Answer 29

* dodatek gumy butadienowo-styrenowej * przetwarzane na drodze polimeryzacji długoczasowej w łaźni wodnej o temperaturze 70°C przez okres 7-12 h * mają większą elastyczność, co zmniejsza ich wrażliwość na złamania (5-krotnie większa wytrzymałość w porównaniu z normalnymi tworzywami akrylowymi) → blokuje rozprzestrzeniające się mikropęknięcia

Question 30

Co ma wpływ na osiągnięcie fazy ciasta?

Answer 30

* rozmiar ziaren polimeru (im mniejsze, tym szybciej się rozpuszczają) * masa cząsteczkowa polimeru (im mniejsza, tym krótsza jest polimeryzacja wstępna) * plastyfikatory (ich obecność przyspiesza polimeryzację wstępną) * temperatura (jej podwyższenie przyspiesza dojście do fazy ciasta) * stosunek monomeru do polimeru (nadmiar płynu przedłuża polimeryzację wstępną)

Question 31

Smugi i przebarwienia jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 31

* zbyt mała ilość monomeru | * sedymentacja barwnika

Question 32

Porowatości jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 32

* za mała ilość ciasta akrylowego * krótkotrwałe prasowanie * upychanie tworzywa do puszki przed fazą ciasta * zbyt krótki okres początkowej fazy polimeryzacji termicznej (65-70°C) * gwałtowne podwyższenie temp. do 100°C * krótkotrwała polimeryzacja

Question 33

Pęknięcie protezy jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 33

nieumiejętne uwalnianie protezy z puszki

Question 34

Podwyższenie wysokości zgryzu jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 34

* upychanie zbyt gęstego ciasta akrylowego | * zbyt miękki gips w puszkach polimeryzacyjnych i modelach roboczych

Question 35

Niezgodność protezy z podłożem jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 35

* uwalnianie protezy z gorącej puszki | * nadmierny skurcz tworzywa akrylowego

Question 36

Brak połączenia zębów z płytą protezy jako błąd techniczny podczas polimeryzacji akrylu - przyczyny:

Answer 36

* izolowanie powierzchni zębów | * brak zaczepów retencyjnych w zębach

Question 37

Polimeryzacja akrylu - podział ze względu na czas:

Answer 37

1. krótkoczasowa - łaźnia wodna, ogrzewanie do temp. 100°C przez 60 min, przetrzymanie przez 30 min 2. średnioczasowa - łaźnia wodna, ogrzewanie do temp. 65-70°C przez 60 min, przetrzymanie przez 30-60 min (zależy od grubości płyty protezy); następnie podniesienie temp. do 100°C przez 30 min, przetrzymanie przez 30 min 3. długoczasowa - łaźnia wodna lub suche ciepło w 74°C przez 8-12 h we wszystkich przypadkach powoli chłodzić

Question 38

Jaki sposób polimeryzacji akrylu pozwala na uzyskanie homogennego materiału?

Answer 38

polimeryzacja wtryskowa pod ciśnieniem → w łaźni wodnej przy zastosowaniu specjalnej aparatury i puszek wytrzymujących wysokie ciśnienie; mieszanie tworzywa z kapsułki w wibratorze, następnie wtłoczenie materiału o konsystencji miękkiej gumy do puszki pod ciśnieniem 6 barów; stałe ciśnienie umożliwia uzupełnianie niedoborów tworzywa powstających w wyniku skurczu polimeryzacyjnego

Question 39

Nadmiar monomeru w polimeryzacji akrylu:

Answer 39

* przedłuża czas polimeryzacji wstępnej * powoduje większy skurcz polimeryzacyjny * nieprzereagowany monomer resztkowy jest toksyczny dla tkanek podłoża

Question 40

Niedobór monomeru w polimeryzacji akrylu:

Answer 40

niejednolita i niepełna polimeryzacja → zmniejszona wytrzymałość mechaniczna widoczna jako mleczne smugi

Question 41

Polimeryzacja akrylu - reakcja egzo- czy endotermiczna?

Answer 41

egzotermiczna

Question 42

W jakiej temp rozpoczyna się polimeryzacja akrylu?

Answer 42

65-70°C

Question 43

Szybkopolimery (akrylany chemoutwardzalne) - do czego stosujemy?

Answer 43

* naprawa protez ruchomych | * wykonawstwo protez częściowych i całkowitych metodą wtryskową lub wlewową

Question 44

Czym różni się skład szybkopolimeru od akrylu termoutwardzalnego?

Answer 44

w płynie (monomerze) dodatkowo obecny jest inicjator polimeryzacji

Question 45

W jakim czasie polimeryzują akrylany chemoutwardzalne?

Answer 45

15-20 min (w zależności od temp otoczenia)

Question 46

Wady akrylanów chemoutwardzalnych:

Answer 46

* wysokie (do 4%) stężenie monomeru resztkowego * mała stabilność barwy * mniejsza wytrzymałość mechaniczna * większa deformacja początkowa

Question 47

Akrylany światłoutwardzalne - do czego stosujemy?

Answer 47

* wykonawstwo protez ruchomych i aparatów orto * podścielenia * naprawy * łyżki indywidualne

Question 48

Do czego służą tworzywa elastyczne na bazie akrylu?

Answer 48

do trwałego podścielenia protezy