Rechtsgelijkheid
In het kader van een en dezelfde bevoegdheid van een en hetzelfde bestuursorgaan moeten gelijke gevallen gelijk worden behandeld (en ongelijk naar de mate van het verschil) + geen redelijk/ objectieve rechtvaardigingsgrond zijn
Wordt onderscheid gemaakt?
o Is er discretionaire bevoegdheid? – is er ruimte voor bo onderscheid te maken?
Onderscheid gemaakt voor gerechtvaardigd doel/ gezien de bevoegdheid waarom het gaat?
o Waar is deze bevoegdheid voor gegeven?
Onderscheid moet ook juridisch relevant zijn? Rechtens (objectief) beschermd belang?
o Best om te redeneren aan de kan van het specialiteitsbeginsel
Onderscheid geschikt voor doelbereiking?
o Onderscheid is zinvol geschikt voor dat doelbereiking
Onderscheid noodzakelijk voor doelbereiking?
o Subsidiariteit? Ander minder hard middel voor dezelfde doelbereiking?
o Proportionaliteit? Geen verdergaande belangenaantasting dan nodig? – raakt aan het evenredigheidsbeginsel
Rechtszekerheid/ Vertrouwen
– Amsterdamse dakopbouw
1. Is er een toezegging?
2. Is het aan het bestuursorgaan toerekenbaar?
3. Belangenafweging
Transparantie
speelautomatenhal Vlaardingen
o Plafond
o Criteria
o Verdelingsprocedure
o Verdelingsmechanismen
o Beperking in duur
Evenredigheidsbeginsel
SJP Woningsluiting Harderwijk
Toetsing intensiteit van geschiktheid, noodzakelijkheid en de evenwichtigheid is afhankelijk van:
1. Aard en gewicht van de bij het besluit betrokken belangen
2. De ingrijpendheid van het besluit en de mate waarin het fundamentele rechten van de belanghebbenden aantast
- Geschiktheid – om het doel van de uitgeoefende bevoegdheid te bereiken
- Noodzakelijkheid – om het doel te bereiken
- Evenwichtig (evenredigheid stricto sensu)
Is de beslissing gelet op alle omstandigheden van het geval niet onredelijk bezwarend voor belanghebbende(n)?
Beleidsregels
Gebonden aan beleidsregels, tenzij…
- Inherente afwijkingsbevoegdheid = allebei niet verdisconteerde omstandigheden en verdisconteerde omstandigheden (die al bij het opstellen van de beleidsregel mee zijn gewogen) kunnen bijzondere omstandigheden zijn dus kunnen allebei worden meegewogen [alleen wanneer bo belangen afweegt]
Vaste gedragslijn
Buitenwettelijk begunstigend beleid
Gelijkheidsbeginsel (Kan niet ten nadele van een burger van een beleidsregel afwijken)
Vereisten:
* Het moet begunstigend zijn
* Financiële beschikkingen
* Zonder derde-belanghebbenden
- Gelijke gevallen, gelijk behandelen
- Tenzij er redelijk en een objectieve rechtvaardigingsgrond is
Richtlijn
Art. 3:2 Awb Zorgvuldig
Art. 3:46 Awb Motivering
- 3:47 Awb bekendgemaakt
Transformatie
- Door het bestuur
- Upgrading
o B.v. er is een richtlijn en je neemt een besluit die die richtlijn overneemt – “vanaf nu is het onze beleidsregels”
Conversie
- Door de rechter/ truc voor de rechter
- Downgrading
o B.v. dan denkt een minister AVV te hebben vastgesteld maar het blijkt helemaal geen bevoegdheid te hebben – dus ongeoorloofde subdelegatie onbevoegd vastgesteld MR – er is nog wel beschikkingsbevoegdheid in het kader waarvan de minister beleidsregels kan vaststellen en dan maak je van de MR een beleidsregel
Herhaalde aanvraag
o Als er geen veranderde omstandigheden of nieuw gebleken feiten zijn dan kun je afwijzen door verwijzing naar die eerdere afwijzing en motivering (eenvoudige afdoening art. 4:6 lid 2 Awb) of de aanvraag alsnog behandelen Ne bis in idem (rechter zal dit vol toetsen bij een beroep)
Doorkruisingsleer
Overheid kan in principe gebruikmaken van het publiekrecht en het privaatrecht om een doel na te streven.
In twee gevallen is het gebruik van privaatrecht niet toegestaan:
Windmill-criteria:
1. Geeft de publieke regeling regel over het gebruik van privaatrecht om beleidsdoelen te halen?
2. Zo nee: is sprake van onaanvaardbare doorkruising
a) Inhoud/ strekking regeling (Kunst & Antiekstudio Lelystad)
b) Bescherming belangen van burger (Pina/ Helmond)
o Als in publiekrecht meer rechtsbescherming/ zekerheid wordt geboden
c) Publiekrecht leidt vergelijkbaar (Staat/ Magnus)
publiekrecht niet doorkruist worden door het gebruik van privaatrecht
openbare zaken - toestemmming/ voorwaarden?
openbaren zaken - bestemd voor gebruik door publiek
is dit normaal gebruik?
bijzonder gebruik?
Toestemming?
o Na publiekrechtelijke toestemming kan privaatrechtelijk toestemming alleen op grond van zwaarwegende redenen die geen rol speelden bij publiekrechtelijk belangenafweging worden ontzegd (Amsterdam/Geschiere)
Beperkingen/ voorwaarden?
o Het vragen van een redelijke vergoeding mag. (Parlevinker, Götte)
Beperkingen bij gebruik privaatrecht door overheid:
Rekening houden met abbb (Ikon/ Amsterdam en Didam) Art. 3:14 BW
Rekening houden met grondrechten (Rasti Rostelli) Art. 3:1 lid 2 Awb
Overeenkomst opzeggen
De overheid kan vanwege haar bijzondere positie eerder dan een particuliere partij gerechtvaardigd een overeenkomst (toch) niet nakomen
o Dit kan op grond van onvoorzien omstandigheden art. 6: 258 BW
Den Dulk/ Curaçao Pacta sunt servanda (in principe nakomen) MAAR op grond van omstandigheden niet voorzien & voldoende rechtvaardiging kan overheid toch niet nakomen
Randvoorwaarden égalitébeginsel
- Uitoefening publiekrechtelijke bevoegdheid of publieke taak in het algemeen belang (en dat is altijd het geval)
- Bestuursorgaan moet daarbij bewuste keuze kunnen maken (beleidsruimte niet een gebonden bevoegdheid)
- Causaal verband tussen overheidshandeling en geleden schade
- Vordering is niet verjaard art. 4:131 Awb 5 jaar
- Bewijzen dat je schade/ nadeel heeft geleden
égalitébeginsel
beginsel voor gelijkheid voor publieke lasten
Abnormale last? De Wouwse Tol
- Last behoort niet tot het normaal maatschappelijk risico
o NMR als sprake is van een normaal maatschappelijke ontwikkeling
o Beoordelingsruimte om te bepalen wat behoort tot het NMR
o Duur, aard en omvang kunnen leiden tot plicht toekennen nadeelcompensatie
Speciale last? Leffers/Staat
- Drukt (slechts en enkel) op een beperkte groep burgers
- Referentiegroep altijd lastig (exact) vast te stellen – dan moet je kijken of jij meer pech hebt
7 vereisten voor aansprakelijkheid van de overheid
- Onrechtmatigheid = Vernietiging van het besluit door de bestuursrechter Van Gog/Nederweert
- Toerekenbaarheid Van Gog/Nederweert
- Relativiteit Tijdelijk illegale Amelandse benzinepomp II:
- Causaliteit
o Tijdelijk illegale Amelandse benzinepomp I tot 2016: geen causaliteit als het bo ook een rechtmatig besluit zou hebben kunnen nemen (op het moment dat het onrechtmatige besluit nam), dat dezelfde schade tot gevolg zou hebben.
o Biolicious na 2016: geen causaliteit als het bo ook een rechtmatig besluit zou hebben kunnen nemen (op het moment dat het onrechtmatige besluit nam), en aannemelijk is dat het dat ook zou hebben gedaan’ dat dezelfde schade tot gevolg zou hebben - Causaliteit
- Schade
- Geen eigen schuld
- Geen verjaring
