1
Q
Аналық жыныс жасуша құрамында болады
A
Қоректік заттар
м-РНҚ
2
Q
Аналық жыныс жасушаны қоректендіретін фолликула
A
Грааф көпіршігі
3
Q
ЭКО кезеңінің 3-сатысында зиготаны қанша сағаттан кейін тексереді
A
18 сағат
4
Q
Жұмыртқа жасушасының криоконсервациялау кезінде қанша жылға сақталады
A
10 жыл
5
Q
Археоспоралар жасушалары пайда болады
A
Түйінде
6
Q
Митоз арқылы бөлініп аналық жасушаларға айналады
A
Археоспоралар
7
Q
Аталық процестер жүреді
A
тозаң түйінінде
тозаң түтігінде
8
Q
Гаплоидті жиынтығы ьар бір спорадан митоз жолымен қанша жасуша түзіледі
A
2-спермий
1-вегетативті жасуша
9
Q
Эндосперм құрамында болады
A
Май
Көмірсу
Нәруыз
10
Q
ЭКОның 4 сатысында жатырға қанша эмбрион енгізеді және сәтсіз болса қанша айдан кейін қайталайдф
A
3-4 эмбрион
3-4 ай
11
Q
Эмбрион мен қартайған адамда бағаналы жасуша саны
A
Эмбрион: 10 мың жасушада -> 1 бағаналы жасуша
60-80 жастағы адам: 5-8млн жасушада -> 1 бағаналы жасуша
12
Q
Бағаналы жасуша қасиеттері
A
1) өздігінен жаңару
2) потенттілік
3) мультипотенттік
13
Q
бөлінгеннен кейін өзнермейтін фенотипті сақтау
A
Өздігінен жаңару
14
Q
Жасушалардың маманданған / арнайыланған түрлері ретінде ұрпақ беруі
A
Потенттілік
15
Q
Әртүрлі ұлпа түрлеріне өзгеру қабілеті
A
Мультипотенттік
16
Q
Ересек организмдегі бағаналы жасушалар
A
Барлық ұлпаларда кездеседі
Эмбрионалды бағаналы жасушаларға қарағанда жақсц сараланған
17
Q
Бағаналы жасушалармен емдейді
A
1) Паркинсон ауруы
2) Альцгеймер ауруы
3) диабет
4) жұлынның зақымдалуы
5) бұлшықет дистрофиясы
6) күйіктер
7) артрит, көру, естудің жоғалуы
18
Q
Бағаналы жасушаларды ұлпалардан бөліп алып өсірсе
A
Олар шар тәрізді жасушалық топтар түзеді
19
Q
Ағзадағы бағаналы жасушалардың популяциясын ұстап тұрудың механизмдері
A
1) ассимметриялық: 2 түрлі ж-ша
2) стохастикалық: әртүрлі ж-ша
20
Q
Эмбриондық бағаналы жасушасының ішкі жасуша массасы
A
Эмбриобласт
21
Q
Бағаналы жасушалардың ерекшелігін анықтайтын қасиеттері орналасады
A
Ядрода емес, цитоплазмада
22
Q
Қай жасушаларда теломераздық белсенділік болады
A
Бағаналы
Жыныс
Ісік
23
Q
Тұтас организсді түзу қабілеті
(ұрықтанудан кейін 11күн)
A
Тотипотенттілік
24
Q
Сүтқоректілерде шашамен жасушаның 350 типінің кез-келгенін түзу қабілеті
A
Плюрипотенттілік
25
Бағаналы жасушаларда организмге енгізгенде зақымдалған жерді тауып, оны қалпына келтіруі
Хоуминг
26
Эмбриондық бағаналы жасуша қасиеттері
1) тотипотенттілік
2) плюрипотенттілік
3) хоуминг
27
Феталдық бағаналы жасуша алынады
Гестация мерзімі 9-12 апта
28
Ересек организмнің бағаналы жасушалары
1) кіндік қан ж-шалары
2) гемопоэздік (қан ж-шасын өндіру)
3) мультипотентті мезенхималды (стромалды)
4) бастаушы ж-ша
29
Бағаналы жасушаларды иммундық тапшылығы бар дануарларға ауыстырып салу кезінде эмбрионалды бағаналы жасушалар түзеді
Тератома (көпұлпалы) күрделі құрылымды ісіктерді
Олардың кейбірі қатерлі болуы мүмкін
30
Хельсинки декларациясында айтылған
Жеке тұлғаның игілігі мен мүдделері ғылым мен қоғамның мүддесінен басым болуы тиіс
31
Адам құқықтары мен билмедицина туралы конвенцияның 18-бабында бағаналы жасушаларға зерттеулер туралы айтылған
1) Эмбриондарда зерттеулер жургізуге заң рұқсат берген жағдайда, занмен олардын коргалуы да карастырылуы тис
2) Зерттеу мақсатында адам эмбрионын жасауға тыйым салынады
32
Қатерлі ісіктің пайда болу себептері
Сомалық мутация
Вирус
33
Канцерогендер
Вирус
Онкоген
Гормон
Физикалық-химиялық мутагендер
34
Қатерлі ісік, лейкоз ауруларының себебі
Вирус
35
Вирустардың РНҚсында өзінің тіршілігіне қажетті гендерден бөлек, жасушаны обырға айналдыратын гендер де кещдеседі
онкоген v-onc
20ға жуық
36
Эукариоттарда вирус онкогендеріне ұқсас гендер де кездеседі, олар жасушаны обырға айналдыра алмайды
протоонкоген c-onc
37
Көмірсутектео асқазандағы тұз қышқылымен қосылып олардан түзіледі
Нитрозоқоспалар
38
Арахис пен бидай көгерсе, олардан бөлінеді
Афлатоксин
39
Қатерсіз ісіктер бөлінеді
Нақты
Нақты емес
40
Нақты обырлар
Тоқішек полиптері
41
Нақты емес обырлар
Липома
Миома
42
Тұқым қуалайтын қатерлі ісік аурулары
Ретинобластома
Фанкони анемиясы
Пигменттік ксеродерма
Нейрофиброматоз
43
Фанкони анемиясының белгілері
1) қаңқа сүйектері, кәріжілік, саусақ сүйектері құрылысы бұзылады
2) қызыл кемік жасушалары жетілмейді
3) эритроциттер аз түзіледі
44
Ретинобластома түрлері
Тұқым қуалайтын
Тұқым қуаламайтын
45
Ретинобластоманың тұқым қуалайтын түрі қандай жолмен беріледі
Аутосомды-доминантты
46
Ретинобластоманың тұқым қуалайтын түрінің пайда ьолу себептері
1) мутация жыныс ж-ша -> сомалық мутация
2) мутация болған ж-ша -> ретинобластома
47
Ретинобластома гені орналасады
13-хромосоманың ұзын иінінде
48
Геронтология салалары
1) қартаю биологиясы
2) клиникалық геронтология (гериатрия)
3) геронтопсихология
4) әлеуметтік н/е герогигиена
49
Геронтология қартаю құбылысын қандай деңгейде анықтайды
Жасушалық
Молекулалық
Тұтас организм
50
Клото болады
13-хромосомада, 25% адамда болады
51
Жүрек қан-тамыр жүйесінің серпімділігінің азаюы
Атеросклероз
52
Қан айналымы төмендеуі
Гипоксия
53
Гетчинсон-Гилфорд тұқым қуалайды
аутосомды-рецессивті
54
Плазмалық жасушалар
Антидене синтездейтін В-лимфоциттер
Тіршілік еті мерзімі бірнеше күн
55
Құрылымы бойынша антиденеден айнымайтын иммуноглобулиндерді қанға бөлетін адамның мутацияға ұшыраған ісік жасушалары
Плазмоцитома / миелома
56
Гибридиоманы алу үшін басты шарт
Иммундалу
57
Моноклональды антиденелерді алу қанша кезеңнен тұрады
1) зертханалық жануар
2) иммундық мүше
3) күлгін себінді = көкбауыр ж-шасы
4) көк себінді = онкологиялыш ж-ша
5) гибрид түзілуі = сары себінді
6) таза себінді
7) таза себінді
8) моноклональді антидене
58
Иммундық жад жасушалары
В-лимфоциттер
59
Нуклеин қышқылдарының негізін салушыларды синтездеудің жолдары
Негізгі
Резервтік
60
Нуклеин қышқылдарының негізін салушыларды синтездеудің негізгі жолы
Жаңа нуклеотидтердің түзілуі
Ісікке қарсы препарат - АМИНОПТЕРИН бұғатталып қалады
Бірақ оның әсерінен жасушалар өлмейді, себебі синтездің екінші - резервтік жолы бар
61
Нуклеин қышқылдарының негізін салушыларды синтездеудің резервтік жолы
Бұрын синткзделген нуклеин қышқылдарының ыдырау өнімдері - ГИПОКСАНТИН, ТИМИДИНді қайта қолдану
Құрамында аминоптерині бар қоректік ортаға осы екеуін қоссақ, аминоптериннің улы әсері жойылады
62
Гибридомаларды сұрыптау механизмі
Мақсат: плазмоцитомалардың резервтік жолды қолдана алмайтын мутанттарын алу
Жолы
1) плазмоцитомаларды гипоксантин мен тимидиннің улы аналогтері бар ГАТ ортаға салу
2) анау екеуін сіңіргендер өледі, сіңіре алмайтындар тірі қалады
3) тірі қалғандардың арасынан Ig синтездей алатындарды сұрыптау
4) тышқанның көкбауыры+лимфа түйіндерінен ж-ша өсіндісін дайындау
5) ж-ша өсіндісіне полиэтиленгликоль (ПЭГ->біріктіру үшін) + сұрыпталған плазмоцитомаларды қосу
6) кішкене инкубациялаған соң ПЭГ -> ГАТ ортаға орналастыру
7) ГАТ ортада антидене түзуші ж-ша+гибридтері(қарапайым болған соң),плазмоцитома+гибридтері(синтездің 2 жолын да қолдана алмайтындықтан) өледі
8) нағыз гибридома тірі қалады
63
Гибридома алған соң келесі кезең оны клондау және қажет клондарды іріктеп алу
1) 0,2 см^3 96 шұңқыршадан тұратын пластик планшеттерге гибридоманы қоректік ортамен бірге салады
2) әр шұңқырға 10 гибридома
3) бірнеше күннен кейін тексеру
4) қажет гибридоманы анықтаған соң осыны 1-2рет қайталау
5) клондарды -70 градуста қатырып, кез келген кезде қолданады
64
Моноклональді антиденелерді қолдану бағыты
1) диагностикалық мақсатта
2) рецепторларды оқшаулау
3) ауру тудыратын ж-шаларды инактивациялау, лизистеу
65
Қандай ауруларды диагностикалауда моноклональді антиденелер қолданылады
1) стрептококк
2) ісік ж-шалары: тоқ ішек, қалқанша без, нейробласт, лейкоз обырлары
3) гипофиздің алдыныңпатологиялық ісігі
4) хламидиоз
5) қант диабеті, ревматоидті артритке бейімділікті анықтау
6) тұмау, полиомиелит, А гепатит детерминанттарын сәйкестендіру
7) Ходжкин ауруы, лимфоманы гистиопатологиялық диагноздау
8) жүктілікті диагностикалау
66
Жыныс жолымен таралатвн ең кең таралған ауру
Хламидиоз
67
Ауа бұлшықеттерінің қолданылуы
робототехника
биомеханика
аяқ-қол протездері
өнеркәсіптк
68
Ауа бұлшықеттері қанша пайызға жиырылады
25%
69
Ауа бұлшықеттері қалай жұмыс жасады
Ішкі көпіршікке қысым жасағанда, оның көлемі ұлғайып, сыртқы жең ұстағышын қысады, сонда оның диаметрі ұлғаяды. Бұлшықеттердің дұрыс жұмыс жасауы үшін тыныштық күйінде созылған / салмақ салынған болуы керек, әйтпесе жиырылу эффектісі көрінбейді
70
Ауа бұлшықеттерінің артықшылығы
салмағы аз
икемді
ұзына бойына жиырылуға шыдамды
параллельді ұштарын бекіту керек емес
сыртқы шектеушілерге тап болғанда иіле алады
71
Нитинолды сымдардың 10%ға жиырылуы тудырады
Сызықтық қозғалысты
72
Нитинолды сымдың қыздырғанда қалпына келуі аталады
Термалды босаңсыту процедурасы
73
Клиникалық биомеханикада істеу керек заттар
1) диагностикалау
2) емдеу әдісін таңдау
3) нәтижені бағалау
74
Медициналық биомеханика салалары
1) буын
2) омыртқа
3) қозғалыс
4) қанайналым
5) тыныс алу
75
Омыртқа жотасы патологиясын диагностикалыудың биомехан калық әдістері:
1) клиникалық тестілеу
2) мезаникалық қасиеттерді өзгертетін құрылғылар
3) магниттік-резонанстық томография
4) рентгенография
5) инвазиялық әдістер
6) арнайы бағдарламалық-аппараттық кешендер
76
Фрайеттің 2-заңы қатысты
1-омыртқаға
77
Эргономикалық жұмысты орындау бұл
1) жағдайға баға беру
2) қауіптілік дәрежесін анықтау
3) қауіпті төмендетуге адамның шамасын жеткізу
78
Эргономиканың негізгі параметрлері
1) міндет = орындалатын жұмыс
2) жүк = науқас
3) қоршаған орта = құралдарды есепке алу
4) жұмысты орындайтын адам
5) жұмыстың ұйымдастырылуы
6) нәтижені бақылау
79
Созылмалы бүйрек жетіспеушілігің себептері
1) бүйректің шумақтың аппаратының зақымдалуы
2) В/С гепатит
3) 1/2 қант диабеті
4) буынның ұстамалы ауруы
5) безгек
6) созылмалы пиелонефрит
7) гепатореналды синдром
80
Уремия дегеніміщ
Нефрон өлген соң НЕСЕПНӘР, НЕСЕП ҚЫШҚЫЛЫ, КРЕАТИНИНнің организмді улауы
81
80-90% нефронды жоғалтқанда
1) әлсіздік, шаршау, демігу
2) никтурия
3) 2-4 л зәр шығару
4) терінің қышуы
5) бұлшықеттің тарылуы
6) ауыздың кебуі, күйік дәмінің болуы
7) тәбеттің болмауы
8) анемия
9) артериялық қысымның жоғарлауы
10) мұрын, асқазан-ішек жолдарынан қан кету
82
Бүйрек жетіспеушілігінің сипатты белгісі
Анемия
83
Шумақтың снзілу жылдамдығы 40 мл/м болғанда
1) эритроцит өмірінің қысқаруы
2) гемолиз
гемолиз - бүйректің эритропоэзді реттейді эритропоэтинді (эритроцит өндірілуін күшейтеді) жеткіліксіз өндіруі
Кейін бұл жүрек деміспесі, өкпе ісінуі, камотазға, ес-түстің бұзылуына апарады
84
Бүйрек жетіспеушілігн анықтау үшін жасалады
1) УДЗ
2) қан ағысын анықтау
3) рентгенге түсіру
4) бүйректің пункциялық биопсиясы
85
Бүйрек жетіспеушілігінің соңғы сатынысында толықтырушы ем
Қан тазарту
Диализ
Жедел бүйрек ауыстыру
86
87
Қанды жасанды тазартудың процесі
1) сұйылту
2) диализ
3) сорбция
88
Сұйықтықпен емдеу шаралары / инфузиондық терапия
Уытты заттарды бейтараптайтын, тамырдан тыс тұрған сұйықтықтың тамыр арасына ауысуына жағдвй жасайтын құралдарды “сарысу альбуминін” қолдану әдісі
Нәтижесінде уытты заттардың концентрациясы төмендеп, ұлпалардың ісінуі азаяды
89
Гемодилюция / қанның сұйылуы
Альбумин, гемодез, протеин, желатиноль тәрізді плазманың орнын басатын ерітінділерді пайдалану
90
Күшейтілген диурез әдісі
1) алдын ала суда жүктеу
2) диуреттік заттарды енгізу
3) электролиттік құрамды түзету
91
Энтеросорбция
Іріңдік қабыну ауруларында бактериялық уытты заттар қаннан асқазан-ішек жолына түскенде қолданылады
92
Перитонеалдық диализ / Ішперделік диализ / Ішастарлық диализ
20-30 минуттан күніне 4-5рет
30см катерді ішке кіргізу
Ішперде қуысына 1-2л глюкоза ерітіндісі, тұздар және басқа заттар енгізіледі. Бұл әдіс жаңа бүцректің қызметі басталғанда қолданылады.
Бұл әдісті жүргізуге болмайды:
1) ішперде қуысының жабысуы
2) сірнелі қабықтың сүзу сипаты төмен болуы
3) семіру
4) құрсақ қабырғалары жанындағы терінің іріңдеуі
5) псизикалық күйзелістер
93
Гемодиализ
4 сағаттан аптасына 3рет
94
Гемофильтрация / қанды сүзу
Өткізгіштігі жоғары мембрана арқылы қанды сүзіп, сүзіндіні арнайы ерітіндімен бір мезгілде ауыстыра отырып қанды тазалау әдісі
95
Гемодиафильтрация
гемодиализ+гемофильтрация
96
Гемосорбция
Қатты уланғанда, уланумен байланысьы бауыр зақымданғанда сорбент (белсендірілген С, ион алмастырғыш шайыр) салынған бағана арқылы органищмнен тыс қанды айдау жолымен уытты заттардан тазарту
97
Плазмаферез
Қанды алып, плазмасыз қайтарады
98
Диализат тұрады
бикарбонат
CH3COONa
CaCl2
KCl
MgCl2
99
Диализ кезіндк мембрана ретінде қолданылады
сірлі қабық
бүйрек шумағының базальді мембранасы
ішперде
өкпеқап
жасанды-целлефан
100
Пластинкалы диализатор
қан ағуына кедергі көрсетуі төмен
қан ұюын болдырмайтын ерітіндіні қолдану керек емес
фильтрация жеңіл бақыланады
көлемі шағын, бағасы төмен
101
Түтікше талшықты диализатор
ең тиімді, қауіпсіз
қан және диализат қарама-қарсы бағытта ағады
102
Ішперде қуысына ерітіндіні толтыру және ағызудың катетер жалғанған аспап(циклер) автоматты түрде орындайтын түрлері
үздіксіз амбулаторлық
өзгеріссіз циклді
103
Үй жағдайында жасауға болатын диализ
Дискретті диализ
104
Бүйрек трансплантациясы кезінде сәйкес келуі уерек
АВО қан сәйкестігі
HLA анализі
салмағы және жынысы сәйкес келуі
105
Бүйрек трансплантациялаудағы қарсы көрсеткіштер
1) донор лимфоциттерімен айқас иммунологиялық реакция - трансплантаттв қабылдамау
2) қатерлі жаңа түзілімдер
3) белсенді жұқпалы аурулар: туберкулез, АИТВ, инфекция, белсенді асқазан жарасы
4) созылмалы психоз
106
Донор бүйрегінің өмір сүру қабілетін сақтау үшін
қаннан тазартылуы
бұзылудан сақтайтын ерітіндімен перфузия жүргізілуі
107
Бүйрек трасплантатын сақтайды
Үштік қалта жүйесінде термосумкада немесе тоңазытқышта 4-6 градуста
Максимум 72сағат
108
Бүйрек трасплантациясына дайындық
1) құрамында 40-60г нәруыз болатын және Na+K мөлшерін шектейтін емшара белгілейді
2) сощылмалы гемодиализ жасау
3) оны жасау үшін қанның ұюына қарсы заттар - силастик+тефлоннан жасалған тері астылық артерия-веналық фистула(жыланкөз) арқылы тамырға өтетін жағдай жасау
109
Бүйректің гетеротопты трансплантациясы
Бүйректі мықын ойығына орналастыру (сол бүйректі оң мықынға)
венаны бұралмайтындай, артерия доға түзетіндей, несепағар иілмей еркін жататындай етіп орнатады
110
Бүйректің ортотопикалық транслпантациясы
қауіпті, күрделі
Себебі бүйрек айналасындағы шел жұқпалы ауруларға өте сезімтал
111
Бүйрек трансплантациясынан кейін
Иммуносупрессивті дәрі-дәрмектер белгіленеді
112
Асқынған/жіті/жедел зақымдалудың көрініс (радиотолқыннан)
1) температура реакциясы (39-40)
2) ентігу
3) қол мен аяқтың сырқырап ауруы
4) бұлшықет әлсіздігі
113
Асқынған/жіті/жедел зақымдалудың көрініс (радиотолқыннан)
1) бас ауруы, мазасыздық
2) брадикардия, гипертензия, тахикардия
3) айқын вегетативті-қантамыр бұзылулары
4) дисэнцефалдық криздер
5) мұрыннан қан кету
114
Созылмалы зақымдалудың көрініс (радиотолқыннан)
1) жалпы әлсіздік, шаршаңқылық
2) жұмыс қабілетінің төмендеуі
3) бастың түсініксіз ауруы
4) ұйқының ауруы
5) ашуланшақтық
6) тершеңдік
7) жүрек маңындағы, сол қол мен жауырынның ауруы
8) ентігу
9) көз қарауытуы, бас айналуы
10) есте сақтау қабілеті, зейіннің төмендеуі
11) эндокринді алмасудың бұзылуы
12) патологиялық айқын көрінісінде жыныс бездерінің қызметі бұзылады
115
Шудың жағымсыз әсерлері
1) шаршағыштық
2) ақыл-ой белсенділігі, еңбек өнімділігі төмендейді
3) соматикалық және псизикалық аурулар тудырады
4) дыбыстық сезімталдықты төмендетеді
5) жүрек, бауыр қызметінің бұзылуына әкеледі
6) жүйке жасушаларының әлсіреуіне, зорығуына алып келеді
116
Адамға зиянсыз, табиғи шу аясы
20-30 дБ
117
Адамда ауырсыну сезімін тудыратын дыбыс
130 дБ
118
көптеген өндіріс, шулы жұмыс орындарында дыбыс
90-110 дБ
119
Адам төзімсіз дыбыс
150 дБ
120
ДНҚның бірінші реттік құрылымын өзгертпей гендердің тұқым қуалау белсенділігін анықтайды
Эпигенетика
121
Эпигенетикалық маркерлердің жиынтығы
Эпиген
122
Гендердің эпигенетикалық реттелуі жүзеге асады
1) цитоплазмаға тасымалдау үшін жетілген м-РНҚ сұрыптау кезінде
2) рибосомаға трансляциялау үшін цитоплазмада м-РНҚ селекциясы кезінде
3) цитоплазмадағы м-РНҚ белгілі бір триплеттің тұрақсыздануы кезінде
4) таңдамалы белсендірілуде
5) нәруыз молекулаларының инактивациясц кезінде
123
ДНҚның метилденуінде түзіледі
Метилцитозин
124
ДНҚ метиденуі жүреді
1) ген промоторында
2) транскрипцияланған бөлікте
3) генаралық кеңістікте
125
Цитозинді мктилдеу үшін керек
Гуанин, сонда СрG түзіледі
126
Белсенді емес СрG тізбектерінің жиналуы
СрG қалдықтары
Ол геномда біркелкі таралмаған, көпшілігі гендердің промоторларында көрінеді
127
ДНҚ метилденуі басқарады
репликация
репарация
рекомбинация
транскрипция
Х-хромоса инактивациясы
128
ДНҚның метилденуі шығу тегі бөгде геномдардың қорғаныш механизмін атқарады
1) элементтердің реплицентті орын ауыстыруы
2) вирусты тізбектер
3) басқа қайталанатын тізбектердің басым бөлігін басып тастау үшін
129
ДНҚ метилдену қабілетін жоғалтуы әкеледі
Иммунитет тапшылығы
Қатерлі ісік
130
Гиперметилденген қалдықтар
Гендердің инактивациясын тудырады, ол реттеуші нәруыздар мен промоторлардың өзара әрекеттесуін бұзады
131
Белсенді деметилденуге қатысады
Ферменттік жүйе
Репликацияға қарамастан 5-метилцитозин -> цитозинге айналады
132
Ацетилденуде қосылады
Ацетил тобы (лизин аминқышқылдары)
133
Ядролық нәруыздардың модификациясы жүретін үлгі
Гистон коды
134
Гистондардың фосфорлануына қатысады
Протеинкиназа
135
Гистондардың деацитилденуі
Транскрипцияны репрессиялайды
136
Эпигенетикаға әсер ететін факторлар
тамақтану
физ белсенділік
улар (токсин)
вирус
иондаушы радиация
137
Эпигеномдық өзгерістерге ерекше сезімтал кезең
Құрсақтық кезең
Жүкті болған соң алғашқы 2 ай және туылған соң алғашқы 3 ай
138
Эпигенетикалық этиологиялы аурулар
Импритинг аурулары, қазіргі кезде 24ауру бар
Ол 2ге бөлінеді: гендік, хромосомалық
139
Ата-анасының бірінің хромосомасы локусында моноаллельді айқындалу байқалады
Гендік импритинг ауруларына
140
Прадера-Вилли синдромы
(гендік импритинг)
15-әкелік хромосома делециясы
1) бас-бет дисформизмі
2) аласа бой
3) семіздік
4) бұлшықет гипотониясы
5) гипогонадизм
6) гипопигментация
7) ақыл-ой дамуының кешеуілдеуі
141
Ангельман синдромы
(гендік импритинг ауруы)
15-аналық хросомада орналасқан шеткі делеция аймағы
1) микробрахицефалия
2) төменгі жақтың ұлғаюы
3) шығыңқы тіл
4) макростомия
5) сирек тістер
6) гипопигментация
142
Беквитт-Видеман синдромы
(гендік импритинг ауруы)
11-хромосоманың қысқа иығындағы метилденудің бұзылуы
1) макросомия арқылы қосылған классикалық триада
2) макроглоссиялық амфолоцеле арқылы көрінеді
143
Гендік реттеу бұзылуынан пайда болатын аурулар
(гендік импритинг аурулары)
1) кейбір ісіктер
2) қант диабеті
3) бронхиалды астма
4) түрлі дегенеративті аурулар
144
Нәруыз конформациясында сақталатын жаңа типтегі ақпарат тасымалдаушылар
Приондар
Бастапқыда жаңа типтегі инфекциялық агенттер ретінде ашылған
145
Приондар байқалады
Нәруыз қалыпты жағдайда байқалмауы мүмкін, ал өзгеріске ұшыраса таралып, инфекцияға айналады
146
ДНҚ нуклеотидтердің реттілігін өзгертпей, тұқым қуалайтын фенотиптік өзгерістер тудыратын нәруыз
Прион
147
Сүтқоректілерде прион орналасады
Жасуша бетінде
148
Приондардың өзгеруі
Нәруыздың белсенділігін модульдейді
149
Приондар классына жататын, эпигенетикалық механизмнің жаңа тобы
Викнер нәруызы
150
Сіркеқышқыл бактерия ашытады
C2H5OH -> CH3COOH -> CO2 + H2O
151
Спора түзетін анаэробты бактериялар қантты ашытады
ацетонға
этанолға
изопропанолға
н-бутанолға
152
Тек сүт қышқылын өндіреді
Стрептококкус
153
Сүт қышқылын және басқа өнімдер де алуға қолданвладв
Лактобациллус
154
Тамыр түйнектері жоқ симбионттар
азотобактер - қына
азоспириллум - қына
анабена - қына, азолла
155
Тамыр түйнектері бар симбионттар
ризобий - бұршақ
актиномицет - қандыағаш, жиде, шырғанақ
156
гетеротрофты еркін тіршілік етушілер
азотобактер
клостридиум
метилобактер
157
автотрофты еркін тіршілік етушілер
хлоробиум
родоспириллум
амебобактер
158
Анабена дөңгелек жасушаларында боладв
Гетероцисталар мен ірі споралар
159
Спирулина құрамв
нәруыз - 65%
көмірсу - 19%
пигмент - 4%
липид, талшық, күл - 3%
дәрумен
поли-б-оксибутират
160
Спирулина жақсы өседі
рН 11 ге дейін сілтілік ортада
161
Спирулинадан алады
иммуностимулдаушы СПЛАТ
162
Саңырауқұлақ не алу үшін пайдаланылады
1) нәруыз
2) ашытқы
3) антибиотик
4) гибберелин + цитокинин
5) лимон қышқылы
6) каротиноид
7) рокфор + камамбер ірімшігі
8) қытайбұршақ соусы
163
Лимон қышқылв саңырауқұлақ
Аспергилл
164
Гибберелин+цитокинин саңырауқұлақ
фузариум
ботритис
165
антибиотик саңырауқұлақ
пеницилл
цефалоспорин
166
Каротиноид саңырауқұлақ
Астаксантин
Албырт балығының жұмсақ етіне қызыл сары рең береді, балық заувтында жемге қосады
167
Рокфор камамбер ірімшігіне қосады
Пеницилл
168
Қытайбұршақ соусы құрамв
Рибофлавин В2
Никотин қышқылы РР
басқа да дәрімендер 5-7 есе көп
169
Балдырлар теңіз кемісінің түбінде жиналып
отын шығынын 10%ға арттырып
жылдамдығын 20-30%ға төмендетеді
170
Саңырауқұлақ жіпшумағы қымбат оптикалық айнаға түссе
Оны жарамсыз етеді
171
Бактерия мунайда көп болып кетсе
Отын сапасын төмендететін шырыш көп болады
172
Авиаотын(керосин) және майлап-суыту сұйықтықтарына бактериянығ әсері
төзімді эмульсия түзеді
қышқылдығын арттырады
иісі мен түсін өзгертеді
шырышпен ластанады
173
Бактериялар адамда тудырады
дерматит
Өкпе ауруы
174
In vitro арқылы, жыныссыз жолмен бастапқы өсімдіктің генетикалық клонын алу
Микроклональді көбейту (эксплант қолданылады, сол өсімдіктің бөлігі)
4 түрі бар:
1) белсендіру
2) индукциялау
3) соматикалық эмбриогенез
4) каллуспен бүршіктерді дифференциациялау
175
Эксплант таңдауда ескеріледі
жасы
шығу тегі
құрылысы
176
Микроклональді көбейтуге әсер етеді
1) минералды тұз
2) гормон
3) дәрумен
4) көмірсу
177
Көміртектік қоректік көз ретінде қолданылады
1) сахароза
2) глюкоза
3) фруктоза
4) галактоза
178
Белсендіру әдісі бойынша жылына бір картоп меристемасынан алуға болады
100 000 өсімдік
179
Белсендіру арқылы алынатын өсімдіктер
1) қалампыр
2) картоп
3) ауылшаруашылық өсімдіктер
4) тропикалық / субтропикалық өсімдіктер
5) жеміс-жидектер
6) ағаштекті өсімдіктер
180
Индукциялау әдісінде ауксин ретінде қолданылады
индолилсірке қышқылы (ИСҚ)
нафталин сірке қышқылы (НСҚ)
181
Индукциялау әдісінде цитокинин мен ауксин арақатынасы
10:1
100:1
182
Индукциялау әдісімен алынатын өсімдіктер
1) қызанақ
2) лалагүл тұқымдасы
3) ағаш текті өсімдік
183
Ұрық тәрізді құрылымдардың дене жасугаларына дифференциациялануы
Соматикалық эмбриогенез
184
Соматикалық эмбриогенезбен көбейетін өсімдік
Гвинея майлы пальмасы
Ол ашин жағда бүйір, өркен түзбейді, сол үшін оны вегетативті көбейту қиын
185
Бірінші реттік және ауыстырылып отырғызылатын каллус ұлпасынан бүршіктерді дифференциациялау неге аз қолданвлады
хромосома құрылымының қайта құрылуы
гендік мутацияның жинақталуы
(Бірақ кейде жалғыз жол)
186
Микроклональді көбецтудің 4 жолымен өсіріледі
1) қант қызылшасы
2) астық тұқымдастар
3) күнбағыс
4) орамжапырақ туыстары
187
Ядросы маманданбаған тотипотентті жасушалар, бағаналв жасушалардың өсімдіктердегі аналогы
Каллус
188
Қолайлы қоректік ортада өсімдіктің оқшауланған бөліктерінен жетіспецтін мүшелерді қалпына келтіріп, тұтас өсімдікті алу
Индукциялау
Тікелей экспланттан бүршік өсіру
189
Микроклональді көбейтудің артықшылығы
1) генетикалық біртектілік
2) меристеманы қолданып вирустан тазарту
3) сұрыптаудың ұзақтығын қысқарту
4) ювенилді фаза -> репродуктивті фазаға жылдамырак ауысады
5) дәстүрлі жолмен қиын көбейетіндерге
6) көбеюдің жоғары коэффициенті
7) жұмысты бір жылда жүргізу
8) өсіруді автоматтандыру
190
Бастапқы экспланттардвң зақымдануы
Ішкі зақымдануы беттік зақымдануына қарағанда күштірек
Сондықтан фунгицид/антибиотиктермен өңдеу керек
өсімдіктерді НАТРИЙ БЕНЗОАТЫмен өңдеу жақсы нәтиже береді
191
biology
flashcards
Decks in class (13)
# Cards
