rule of law
ook de overheid moet zich aan de wet houden
een rechtstaat bestaat uit…
legaliteitsbeginsel, grondrechten, machtenscheiding en onafhankelijke rechter
recht
alle geldende regels
wet
alle geschreven nationale regels
- wetten in formele zin
- wetten in materiële zin
hiërarchie van wetgeving (normenhiërarchie)
- een ieder verbindende verdragsbepalingen en rechtstreeks werkend EU-recht
- statuut voor het koninkrijk
-grondwet - wet in formele zin
- algemene maatregel van het bestuur
- ministeriële regeling
- provinciale verordening
- gemeentelijke verordening/waterschapsverordening
wet in formele zin
is de regering en staten-generaal
Formeel > vorm van de wet, hoe is deze tot stand gekomen? (proces)
Betreft alleen de hoogste wetten in NL
wet in materiële zin
betreft de inhoud van een wet
is een algemeen verbindend voorschrift (a.v.v.)
1. geldt voor een onbepaalde groep personen in de omstandigheden waarvoor de regelgever ze heeft bedoeld (bindt iedereen)
2. is voor herhaling toepasbaar
3. heeft externe werking
a.v.v.’s door verschillende organen
centraal (rijk)
- regering: algemene maatregel van bestuur
- minister: ministeriële regeling
decentraal
- provinciale staten: provinciale verordening
- gemeenteraad: gemeentelijke verordening
- algemeen bestuur waterschap: waterschapsverordening
Hoe komt een wet tot stand?
- voorbereiding wetsvoorstel op een ministerie
- bespreking van een conceptwetsvoorstel in de ministerraad
- advies van raad van state
- indiening wetsvoorstel in de tweede kamer
- behandeling van het wetsvoorstel in de tweede kamer
- stemming over het wetsvoorstel in de tweede kamer
- indien het wetsvoorstel wordt aangenomen door de tweede kamer, behandeling van het wetsvoorstel in de eerste kamer
- indien het wetsvoorstel wordt aangenomen door de eerste kamer, ondertekening van de wet door de koning, de minister van justitie en veiligheid en de minister onder wiens verantwoordelijk de wet valt
- inwerktrading van de wet na publicatie in het staatsblad
de grondwetherzieningsprocedure: art. 137
- grondwetsherziening wordt twee keer door de tweede en eerste kamer behandeld
- tussen de twee behandelingen door worden verkiezingen voor de tweede kamer gehouden
- de nieuw gekozen tweede kamer en de eerste kamen kunnen in 1e lezing aanvaarde voorstellen alleen afwijzen of ongewijzigd met ten minste 2/3 van aantal uitgebrachte stemmen aannemen
- voorstel vervalt als er weer nieuwe tweede kamerverkiezingen zijn en tweede kamer heeft in tweede lezing nog niet beslist
