College 5

Question 1

Wat is de definitie van persoonlijkheid?

Answer 1

“Persoonlijkheid verwijst naar de blijvende kenmerken en gedrag dat de unieke aanpassing van een persoon aan het leven omvat, inclusief belangrijke eigenschappen, interesses, drijfveren, waarden, zelfconcept, capaciteiten en emotionele patronen.”

Question 2

Stabiel vs. interactie met de omgeving

Answer 2

Een persoonlijkheidskenmerk kan andere delen van de hersenen gebruiken dan de meer reactieve persoonlijkheidstoestand, die interacteert met de omgeving.

Question 3

Twee belangrijkste professionele settings voor persoonlijkheidstesten?

Answer 3

• Werksetting
• Klinische setting

Question 4

Hoe worden persoonlijkheidstesten gebruikt in een werksetting?

Answer 4

Persoonlijkheidsonderzoek kan worden gebruikt voor het kiezen van personeel, bij het helpen van mensen met een burn-out of bij mensen die niet verder komen in hun carrière.

Question 5

Hoe worden persoonlijkheidstesten gebruikt in een klinische setting?

Answer 5

Ze kunnen vooraf aan de behandeling worden gebruikt als korte screening of als beoordelingsmateriaal voor de behandeling.

Tijdens de behandeling kunnen persoonlijkheidstesten worden gebruikt om redenen te vinden voor waarom een behandeling minder of niet aanslaat bij de patiënt.

Question 6

Waarom zijn persoonlijkheidstesten belangrijk?

Answer 6

Persoonlijkheid

• Bepaald hoe symptomen zich manifesteren.
• Bepaald hoe mensen omgaan met symptomen/stressoren.
• Kan zowel een risicofactor als een beschermende factor zijn bij symptoomstoornissen.
• Is een belangrijke factor in de keuze van therapeutische interventies. Een interventie kan bij de ene persoon beter passen dan bij de ander.

Question 7

Hoe kan persoonlijkheid bepalen hoe symptomen zich manifesteren?

Answer 7

Wanneer we omgaan met de buitenwereld en potentiële stressoren, bepaalt de manier waarop we zijn gebouwd, de manier waarop we als persoon zijn, gedeeltelijk hoe we gaan reageren op de stressoren in onze omgeving. Daarom kan het vaak heel nuttig zijn om als onderdeel van de behandeling een beeld te krijgen van hoe iemand in elkaar zit, wat zijn kenmerken zijn en hoe je daar in therapie mee aan de slag kunt.

Persoonlijkheid bepaalt hoe symptomen zich manifesteren, bij de één kan een depressie er anders uitzien dan bij de ander.

Question 8

Psychoanalytische en psychodynamische therapieën

Answer 8

Ze richten zich op de afweermechanismen en de egofunctie van mensen.

Question 9

Humanistische en ervaringsgerichte therapieën

Answer 9

Ze hebben een sterkere focus op fenomenologische theorieën over persoonlijkheid.

Roger is een van de grote namen in deze therapieën.

Question 10

Cognitieve gedragstherapieën

Answer 10

Sterke focus op gedrags- en sociale leertheorieën.

Question 11

Type theorieën van persoonlijkheid

Answer 11

Type A (moeilijk persoon) of Type B (heel relaxed en zorgeloos). Heel zwart en wit.

Ontstaan uit de filosofie.

Question 12

Eigenschapsopvattingen over persoonlijkheid (Big Five)

Answer 12

Gebaseerd op factoranalyse.
Het is een empirisch model.

Question 13

Wat zijn de dimensies/ persoonlijkheidseigenschappen van de Big Five?

Answer 13

• Openheid voor ervaring
• Conscientiousness
• Extraversie
• Agreeableness
• Neuroticism

Question 14

Modaliteiten (verschillende manieren) van persoonlijkheidstests

Answer 14

• Projectieve technieken
• Zelfrapportage
• Gedragsbeoordeling
• Gestructureerde klinische interviews
• Ecological Momentary Assessment

Question 15

De projectieve hypothese

Answer 15

De hypothese is dat de stimuli, die ongestructureerd, vaag en dubbelzinnig zijn, ideale omstandigheden bieden voor onthullingen over innerlijke aspecten van de persoonlijkheid.

Dus alleen al het feit dat dit onduidelijk is, en dus vereist dat een persoon er zijn eigen reactie op bedenkt, zijn eigen gedachten en er creatief mee omgaat, is de reden dat er wordt aangenomen dat het iets laat zien over hoe je bent als persoon.

Question 16

Thematische apperceptietest (TAT)
(Thematic Apperception Test)

Answer 16

• Een projectieve techniek
• Het gaat meer om hoe je iets zegt dan om wat je zegt. Wat je zegt is meer een thema.
• Formele analyse van de verhalen: Hoe vertelt de patiënt het verhaal?
• Inhoudelijke analyse: Wat zegt de patiënt?
• Het ‘hoe’ geeft een indicatie over de helderheid en samenhang van denkprocessen.
• Het ‘wat’ zegt iets over opvallende emotionele thema’s.

Question 17

Rorschach

Answer 17

Een projectieve techniek.

Question 18

Sentence completion test

Answer 18

Patiënt maakt halve zinnen af.

Het gaat over verschillende thema’s in iemands leven.

Focus op HOE de cliënt de lege plek invult en WAT de opvallende thema’s zijn.

Lijkt op de TAT, maar dan met zinnen in plaats van afbeeldingen.

Thema’s:

• Ouders
• Opvoeding
• Wensen
• Idealen
• Relaties met anderen
• Zelfbeeld
• Ideeën over de toekomst
• Schaamte
• Schuld

Question 19

Voordelen van projectieve testen

Answer 19

• Klinische behoefte.
  o Het biedt een perspectief die veel andere instrumenten niet bieden.
  o Het geeft een groot bereik aan vrije reacties. Veel andere tests die we gebruiken, hebben een veel beperkter bereik van wat we kunnen beantwoorden.
• Aantrekkelijkheid, ze zijn leuk om te doen en interessant om te interpreteren.
• Validiteit en betrouwbaarheid kunnen heel goed zijn.

Question 20

Nadelen van projectieve testen

Answer 20

• Wat je vraagt en wat je interpreteert is niet transparant.
• Moeilijk om te leren.
• Niet kosten effectief omdat het lang duurt om te scoren.
• Validiteit en betrouwbaarheid kunnen slecht zijn.

Question 21

Zelfrapportage

Answer 21

• Makkelijk om te gebruiken, kan ook in groepsverband, scoren is eenvoudig.
• Informatie wordt verkregen op een gestandaardiseerde manier.
• Resultaten kunnen statisch worden verwerkt.
• Respons bias kan worden gedetecteerd.
• Lage last voor respondent.
• Tijdefficiënter dan projectieve testen. Voornamelijk omdat het weinig tijd kost voor de vakspecalist. En hierdoor ook kostenefficiënt.

Question 22

Frequent gebruikte instrumenten

Answer 22

(Na de / is de Nederlandse versie)

• MMPI-2/NVM
• NEO-PI-R/NEO-FFI (gebaseerd op de big five)
• SIPP (Severity Index of Personality Problems)
• Schema vragenlijst (wat voor schema’s hebben mensen uit hun jeugd?)
• Temperament en karakterinventaris

Question 23

MMPI-2

Answer 23

• Een van de meest gebruikte testen in de wereld om persoonlijkheid te testen.
• Heel lang, ongeveer 360 vragen.
  Meestal afgenomen op een computer.
• De L, F en K gaan over validiteit.
• De MMPI-2 wordt veel gebruikt door de FBI om een profiel te maken van seriemoordenaars in Amerika.

Question 24

De L, F en K schalen van de MMPI

Answer 24

De L, F en K schalen geven aan of er een eventueel probleem is met het interpreteren van de klinische schalen. Ze worden ook wel de leugenschalen genoemd.

Question 25

De L-schaal van de MMPI

Answer 25

- Gaat over ongebruikelijke deugden. - Ontworpen om opzettelijke onderrapportage op te sporen. - Ze zeggen dat ze iets niet doen, ondanks dat het iets is dat vrijwel iedereen doet. - Als geen van de klinische schalen verhoogd is, maar de L-schaal heel laag is dan kan je er niet vanuit gaan dat er geen psychopathologie is.

Question 26

De F-schaal van de MMPI

Answer 26

- Zelden goedgekeurde items - Ontworpen om overrapportage op te sporen.

Question 27

Wat zijn redenen voor een hoge score op de F-schaal van de MMPI?

Answer 27

- Random - Expres - Vaste rapportage, dus altijd hetzelfde. - Onbedoeld - Kan als iemand distressed (angstig etc.) is. - Ernstige psychopathologie

Question 28

De K-schaal van de MMPI

Answer 28

Worden gebruikt om onbedoelde onderraportage op te sporen. Subtiele items die allemaal vals zijn. Dus als mensen nog steeds hierop scoren kan dit een teken zijn van defensiviteit. Als geen van de klinische schalen verhoogd is, maar de K-schaal heel laag is dan kan je er niet vanuit gaan dat er geen psychopathologie is.

Question 29

Hoe wordt de MMPI-2 gescoord?

Answer 29

Wordt gescoord op een T-schaal, dus het gemiddelde is altijd 50 en de standaarddeviatie is 10.

Question 30

SIPP

Answer 30

Severity Index of Personality Pathology. Beoordeeld kerncomponenten van persoonlijkheid in relatie tot - Zelf: identiteitsintegratie, zelfsturing - Anderen: tolerantie van intimiteit, empathie Meet 16 facetten op 5 klinische schalen: - Zelfcontrole - Identiteitsintegratie - Relationele capaciteiten - Sociale overeenstemming - Verantwoordelijkheid

Question 31

NEO-PI-R/NEO-FFI

Answer 31

Gebaseerd op de Big Five persoonlijkheidstest. Meet OCEAN domeinen, maar kijkt ook naar individuele facetten binnen elk domein. Meet "persoonlijkheidsstijlen". Latere versies bevatten ook profielen gerelateerd aan persoonlijkheidsstoornissen. - Het is niet de meest directe manier om dit te testen, maar het kan een indicatie zijn dat er een borderline dynamiek is.

Question 32

Wat zijn de domeinen van de NEO-PI-R?

Answer 32

- Openness - Conscientiousness - Extraversion - Agreeableness - Neurotocism

Question 33

Valkuilen van zelfrapportage

Answer 33

- Gevoelig voor sociale wenselijkheid. - Validiteit wordt bepaald door: o Hoeveel zelfinzicht iemand bezit (wat vaak laag is bij mensen met een persoonlijkheidsstoornis). o Door de sociale wenselijkheid die ze laten zien. - Erg gevoelig voor de staat van de respondent op het moment van invullen (bv. depressie, trauma, psychose).

Question 34

Behavioural assessment (gedragsbeoordeling)

Answer 34

- Wordt het vaakst gebruikt in de context van cognitieve gedragstherapieën. - Beoordeling van probleemgedrag met gedetailleerde beschrijving van de context. - Bedoeld om te informeren over de interventies in de behandeling. o Wat veroorzaakt het probleem gedrag. o Hoe kunnen we daarmee werken in therapie. o Welke interventies zijn hier handig voor.

Question 35

Gestructureerde klinische interviews

Answer 35

- Meet DSM-5 criteria voor persoonlijkheidsstoornissen. - Leidt tot een formele diagnose, gebaseerd op het voldoen aan een X aantal criteria. - Gestandaardiseerde vragen. - Duurt ongeveer 2,5 uur, dus niet erg kostenefficiënt. - Junior versie voor kinderen en adolescenten. - Kan worden gecombineerd met een screener (zelfrapportage) waarbij alleen de domeinen boven een bepaald niveau op de screener worden uitgevraagd.

Question 36

Ecological Momentary Assessment

Answer 36

- Vrij nieuwe methode. - Een manier om het alledaagse leven van mensen te beoordelen. - Dit wordt vaak gedaan op een telefoon en dan krijgen ze meerdere pop-ups per dag op vaak random tijdstippen. - Het kan worden gecombineerd met iets als een activiteiten monitor. - Integreert zelfrapportage met fysiologische metingen en soms met gedragsmetingen die worden gemeten via de telefoon.

Question 37

Noodzaak van ethische regels

Answer 37

- Diagnostische resultaten vormen de basis voor belangrijke beslissingen over een patiënt. - Om schade voor de patiënt te voorkomen is het noodzakelijk dat de beoordelingsprocedure op adequate wijze wordt uitgevoerd, en door personen met een hoog niveau van beoordelingsdeskundigheid.

Question 38

Wat is een vraag die je jezelf moet stellen voordat je begint aan een diagnostische vraag?

Answer 38

Is jouw expertise voldoende om de diagnostische vraag te beantwoorden? Is het mogelijk om deze vraag te beantwoorden met de verschillende diagnostische testen die ik tot mijn beschikking heb?

Question 39

Richtlijnen voor de psychologische test procedure en rapportage

Answer 39

Bepaal wie de bestellende partij is: de patiënt, of iemand anders? - Een verwijzende therapeut kan niet de bestellende partij zijn, in dat geval is het de patiënt. - Patiënten zijn vrij om een beoordeling te weigeren of een rapportage te blokkeren. - Een uitzondering: wanneer de bestellende partij een rechter is (forenische setting), mag de patiënt de rapportage niet blokkeren, maar kan hij/zij weigeren mee te werken.

Question 40

Wat zijn de richtlijnen voor het stellen van vragen?

Answer 40

Het formuleren van duidelijke/heldere vragen - De vragen zijn gebaseerd op een serie hypothesen. - Check of er ethische problemen zijn in het beantwoorden van de vraag.

Question 41

Wat zijn de richtlijnen voor het kiezen van instrumenten?

Answer 41

Kies geschikte instrumenten - Vragen bepalen de keuze van de beoordelingsinstrumenten. - Het is niet nodig om de patiënt in te lichten over deze vragen. - Het is belangrijk dat je als psycholoog zelf op de hoogte bent van de betrouwbaarheid en validiteit van meetinstrumetnen.

Question 42

Wat zijn de richtlijnen voor de start van een beoordeling voor de patiënt?

Answer 42

De patiënt krijgt alle informatie over - De aard, duur, doel en procedure van de beoordeling. - Hoe resultaten worden gepubliceerd. - Rechten van de patiënt. - Hoe de therapeut of bestellende partij wordt geïnformeerd over de resultaten.

Question 43

Wat zijn de richtlijnen voor de administratie van testen?

Answer 43

Testafname moet in een optimale context zijn - Prettige omgeving (denk aan fijne kamertemperatuur en geen lawaai). - Voldoende ondersteuning. - Altijd onder verantwoordelijkheid van een psycholoog.

Question 44

Wat zijn de richtlijnen voor dataverwerking?

Answer 44

Interpretatie van testresultaten - Voorkom het opsommen van de resultaten en beschrijf resultaten in algemene termen. - Combineer en vergelijk testresultaten.

Question 45

Wat zijn de richtlijnen voor het rapporteren van de resultaten?

Answer 45

Integreren van resultaten in een rapport: - Datum van beoordeling - Patiëntgegevens - Vragen - Gebruikte instrumenten - Observaties, verloop van de beoordeling, gedrag gedurende beoordeling. - Geschiedenis - Resultaten - Samenvatting en conclusies op maat gemaakt voor de patiënt. - Duur van validiteit van het rapport. - Een verklaring dat het rapport alleen mag worden gebruikt voor deze specifieke vragen. - Het rapport wordt ondertekend door de verantwoordelijke psycholoog. - Datum waarop de resultaten aan de patiënt zijn verstrekt en de reactie van de patiënt op de resultaten. - Verklaring dat het rapport strict vertrouwelijk is.

Question 46

Waar moet je voor oppassen bij het rapporteren van de resultaten?

Answer 46

Een rapport is een concept-rapport totdat het is besproken met de patiënt (debriefing). Vergeet het doel van de beoordeling niet.

Question 47

Wat zijn de richtlijnen voor het bestand (the file)?

Answer 47

Na het rapport bewaar je sommige informatie over de test voor een bepaalde periode. - Bevat alleen de data die relevant is voor de professionele relatie. - Je houdt de gegevens van de patiënt apart van de gegevens van anderen (partner-familie), zo kan de patiënt zijn eigen data zien zonder die van andere te zien en vice versa. - Zorg altijd voor een goede beveiliging van het bestand. Het bestand mag niet toegankelijk zijn voor mensen zonder toestemming. - Het bestand moet up to date zijn, toegankelijk en te begrijpen voor andere professionals, zodat zij indien nodig de behandeling kunnen voortzetten. - De patiënt kan een schriftelijk verzoek indienen om gegevens uit het bestand te verwijderen of the corrigeren.

Question 48

De rechten van de patiënt

Answer 48

De patiënt heeft recht op - Een uitgebreide debriefing. - Het lezen van het rapport voordat het wordt vrijgegeven. - Het aanvullen, corrigeren of verwijderen van gegevens. - Het krijgen van een kopie. - Het blokkeren van de vrijgeving van het rapport.

Question 49

De verplichting tot geheimhouding m.b.t. onderzoeksresultaten

Answer 49

De onderzoeksresultaten zijn strikt vertrouwelijk en de psycholoog heeft een strikte verplichting tot geheimhouding.

Question 50

Wat zijn de richtlijnen voor de beoordelingsgegevens?

Answer 50

- Elk rapport moet de test data (scores) bevatten. - De patiënt ontvangt de voltooide testen niet. - Externe partijen kunnen het rapport ontvangen onder specifieke omstandigheden.

Question 51

Relevante legalisatie (WGBO)

Answer 51

Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (1/4/1995) - Reguleert patiëntenrechten. - Doel: informed consent. - Regels voor het archiveren van patiëntgegevens.

Question 52

WGBO archiveren

Answer 52

- Het verzoek van een patiënt om het bestand in te zien moet binnen een maand worden ingewilligd. - Elk bestand moet voor tenminste tien jaar worden bewaard. - De patiënt kan een aanvraag doen voor vernietiging van het bestand.

Question 53

Verplichting tot geheimhouding m.b.t. het bestand

Answer 53

- Er mogen geen derde partijen worden ingelicht over de inhoud van het bestand. - Alleen als het nodig is voor de behandeling die ze kunnen bieden aan de patiënt mag een derde partij worden geïnformeerd over de inhoud van het bestand. - Het rapport mag zonder toestemming van de patiënt woren besproken tijdens supervisie.

Question 54

Het verbreken van de geheimhoudingsplicht

Answer 54

Alleen mogelijk onder specifieke omstandigheden: - De psycholoog heeft zijn uiterste best gedaan om toestemming te krijgen van de patiënt om het rapport vrij te geven. - Consequencies van niet spreken met derden zou heel serieus zijn (bv. moord of zelfmoord). - Er kan niets anders worden gedaan om deze ernstige gebeurtenissen te voorkomen.

Question 55

Wat zijn de richtlijnen voor als je de geheimhoudingsplicht moet breken?

Answer 55

- Overleg altijd met één of meer collega's, of een beroepsvereniging. - Zorg er altijd voor dat u de gesprekken die u erover voerde, en de verschillende overwegingen, noteert.

Question 56

Relevante wetgeving (act big)

Answer 56

- Reguleert de noodzaak van het opleiden van professionals, de kwalificaties en de kwaliteit van de training. - Geregistreerde professionals moeten zich houden aan de beroepscode. - Geregistreerde professionals die de code ernstig en herhaaldelijk overtreden kunnen de BIG-registratie worden afgenomen.

Question 57

Beroepsvereniging

Answer 57

- Naast de formele wetgeving kent de beroepsvereniging van psychologen (NIP) ook een beroepscode. - Onprofessioneel gedragen kan resulteren in een waarschuwing, een berisping, een tijdelijk ontslag of het afnemen van de BIG-registratie.

Question 58

Burgerlijk recht

Answer 58

Een patiënt kan de psycholoog aanklagen en een financiële compensatie eisen voor geleden schade. Een professionele psycholoog moet daarom altijd de goede verzekeringen hebben.

Question 59

Plichtsverstrengeling (conflict of obligations)

Answer 59

Er ontstaat een plichtsverstrengeling als de wet een bepaald gedrag van de behandelaar eist die in strijd is met zijn verplichtingen.

Question 60

Het recht tot zwijgen in de rechtszaal

Answer 60

Het kan zijn dat de psycholoog verplicht is te getuigen over een cliënt, wat in strijd is met zijn verplichting om niet over de patiënt te spreken. De psycholoog moet in dat geval gebruik maken van zijn zwijgrecht. Normaal gesproken is iedereen verplicht informatie te verstrekken op verzoek van een rechter. Psychologen kunnen dit verzoek echter afwijzen vanwege hun geheimhoudingsplicht.