Staidear daonra
deimeagrafaíocht
meadú nadurtha
ráta beireatais níos airde na ratá bais
laghdú nadurtha
ratá bais níos airde na ráta beireatais
Sampla de Tus an Mheadaithe
Nigér
Geilleagar ag fás
Daonra fás go tapaidh
Ratá beirteatais fós ard ach titeann and ratá bás
Meadú nadurtha
Deireadh an Mheadaithe
An Ind
Tosaíonn pleanail clainne - titeann rata beireatais
Leannann forbairt eacnamaíochta
Daileadh daonra
slí a bhíonn daonra scapaithe timpeall an domhain,, mícothrom
Dlús daonra
líon na daoine ar an mean i gcillméadar cearnaithe (5123536 / 70273= 73 duine don km2)
Luaineach íseal
Eire
Maireann daoine níos sine, níos lú leanaí
R,B + R.B íseal
geilleagar forbaithe
daonra luaineach/fás mall
Seanaois
Gearmain
Maireann daoine go seanaois, ní bhíonn moran leanaí
Laghdú nadurtha daonra ag tarlu
Geilleagar forbairte
Factoirí tionchar acu ar rataí athraithe daonra (pt.1)
Solathar bia-
Bia breise= fás daonra
Má bhíonn gorta ardaíonn sa rataí bais
Teicneolaicht níos fearr -
Teicneolaíocht nos fearr = ardú daonra
aschur bi níos airde - treallamh níos fearr, uiscíu agus leasuchain
Factoirí tionchar acu ar rataí athraithe daonra (pt.2 )
Slainte níos fearr- má tá leigheas agus vaicsanú ar fail = titeann rataí bais
Cogadh- Cuireann sé isteach ar feirmeoireacht, seirbhisí, agus saighdeoirí
Factoirí tionchar acu ar rataí athraithe daonra (pt.3)
Stadás na mbán - nios fear i dtiortha forbathe
oideachas= clann níos lú
Domhandú - nasc nios laidire = IMIRCE + níos mo tradail
bá bhreith na daoine sa tiortha i mbeal forbatha bog go dtiortha níos saibhre.
Pirimidí daonra
Má tá bonn an leathan= rata breithe ard, tir i mbeal forbairt
bonn an-cung = rata breithe iseal, tir forbairtha
Pirimid borradh (pyramid looking)
Niger
Rataí breithe ard, mheadoidh daonra
Níos lú sean daoine,, ionchas saoil iseal
Pirimid seasta
Eire
níos lú paistí
fanann an daonra mar an gceanna
níos mó seandaoine
ionchas saoil ard
Pirimid crapadh (red stone dust looking)
Gearmain
níos lú paisti
daonra níos lú
ionchas saoil ard
Cas staidear athrú daonra i dtir forbartha
Eire- an gortá mór
- ocras, galar, bochtanas
- dul ar imirce (mna, daoine óga)
- Fas daonra na 1960dí
- Rialtas fostaíocht a forbairt
- Fás níos mo tar eis EU (1973)
- 1995-2008 tiogair ceilteach
- eisimirce (difostaíocht)
- Daonaireamh 2022- 5 miliún
- pirimid seasta
Todhchaí Eire
5.3 mil faoi 2030
ardú is mo = BAC
Rialtais infheisíú = tithiocht, fostaicht, scoileanna, oispeadail
Cúis le daileadh daonra
ró thé, ró fuar, ró fluich, ró ard, an iomad tuillte
Cas staidear athrú daonra i dtir i mbeal forbartha
Nigéir-
Coilíneacht na breataine - neamhspleachas i 1960
Tradil sclabhaithe ann- droch thionchar daonra
i 1950 bh daonra faoi 40 mil
- rata ard basmhaireachta leanaí
- tabhactt buachaillí sa chultúr
-daonra fas go tapaidh
-rata beirtetais ard
Todhchaí Nigeir
Faoi 2030 = 262 mil
ceann do na tíotha leis fá daonra is mó ar domhain
