Welke determinanten vallen onder de noemer openstaan en begrijpen?
- kennis en bewustzijn bv. ik eet ongezond
- risico-inschatting of ervaren kwetsbaarheid bv. borstkanker in de familie
Welke determinanten vallen onder de noemer WILLEN?
- Attitude: voor en nadelen of beliefs bv. als ik stop met roken heb ik meer geld
- Sociale invloed gepercipieerde verwachtingen van anderen bv. mijn vrouw verwacht dat ik stop met roken
- Eigen effectiviteit - slaagkansen bv. dit gaat me lukken
- Gedragsintentie (bestaat uit alle 3 bovenste) bv. als ik stop met roken heb ik meer geld, zal mijn vrouw tevreden zijn en het zal me lukken
Welke determinanten vallen onder de noemer DOEN?
- Gewoontes: automatisch gedrag (bv. alle asbakken uit huis halen)
- Zelfregulatie en zelfmanagement: actieplanning implementatie-intentie bv. toepassen van strategieën om met pijn om te gaan
- Geanticipeerde spijt of morele verplichting: verwachte spijt die ze zullen ervaren bv. pillen nemen omdat je morgen anders beklaagt, borstkankeronderzoek doen voor gezin
Welke determinanten vallen onder de noemer BLIJVEN DOEN?
- Coping planning: men voorspelt situatie waar het moeilijk zal worden en anticipeert hoe men hiermee zal omgaan bv. gezond eten op kerstmis
METHODIEK VS. TECHNIEK?
methodiek is op theorie gebaseerd en
techniek is de vertaling hiervan in praktische materialen
bv. risicocommunicatie = methodiek, techniek is poster met foto van roker
wat is tailoring?
op maat van de individu of doelgroep maken
een voorbeeld positieve en negatieve bekrachtiging?
- positief: een cadeau voor niet rokers
- negatief: prijs verlagen voor gezond eten
een voorbeeld positief en negatief straffen?
- positief: hoge belasting op sigaretten
- negatief: rookverbod in openbare ruimtes
Wat is de methodiek bij determinant Kennis & bewustzijn?
informatie-overdracht:
motiveren tot nadenken,
actieve informatieverwerking
Wat is de methodiek bij determinant Risico-inschatting?
numerieke risico-communicatie (statistieken)
contextuele risico-communicatie (angstaanjagend beeld)
Wat is de methodiek bij determinant Attitude?
inspelen op voor- en nadelen
overtuigingen/beliefs
bv. corrigeren foute overtuigingen
Wat is de methodiek bij determinant Sociale invloed en subjectieve norm?
- corrigeren van misverstanden (bv. false consensus, uniqueness)
- reduceren neigen om te conformeren (bv. model-leren van weerstand bieden)
- mobiliseren sociale steun (bv. het vinden van een sportpartner)
Wat is de methodiek bij determinant Eigen effectiviteitsverwachtiging?
vaardigheidstraining (bv. oefenen)
Wat is de methodiek bij determinant Gedragsintentie?
een combinatie van Attitude, Sociale inloed en eigen effectiviteitsverwachtiging
Wat is de methodiek bij determinant Gewoontes?
- aansluitend bij ingrijpende veranderingen (bv stoppen met roken bij zwangerschap
- veelvuldig bewust worden van gewoontegedrag (bv reminders)
- feedback over gedrag en consequenties (bv. bijhouden hoeveel suiker iemand eet)
- belonen van gewenst gedrag (conditionering)
Wat is de methodiek bij determinant zelfregulatie & -management ?
goalsetting, monitoring & self-evaluation
Wat is de methodiek bij determinant geanticipeerde spijt en morele verplichting ?
inspelen op emoties
Wat is de methodiek bij determinant coping planning ?
toepassen coping planning/ zelfregulatie
wat is false consensus?
cognitieve fout waar mensen denken dat hun ongezonde gedrag de norm is
bv. iedereen rijdt te snel op de autostrade
wat is false uniqueness?
cognitieve fout waar mensen denken dat zij de enige zijn die, vaak, gezonde gedrag doen bv. ik ben de enige in mijn klas die geen alcohol drinkt
wat is Psychologische inoculatie
op voorhand argumenten weerleggen tegen een “dreigende” situatie om de weerbaarheid tegen sociale druk te verhogen
