Etika

Question 1

Etike

Answer 1

eshte disiplina qe studjon parimet morale, sjelljet e mjekeve, detyrat dhe te drejtat e mjekeve gjate ushtrimit te profesionit te tyre dhe raste te shkeljes se parimeve morale dhe ligjore mjeksore

Question 2

Bioteika

Answer 2

Merret me problemet etike aktuale ne shkencat biomjeksore. U perdor fillimisht si term ne 1960

Question 3

Kodi i etikes dhe deontologjise mjeksore

Answer 3

Paraqet nje sistem rregullash etiko morale dhe detyrash qe profesionistet mjeksore duhet ti respektojne gjate ushtrimit te profesionit te tyre. Ne Shqiperi quhet Urdhri i Mjekeve te Shqiperise(1993). Deri ne vitin 1985 prob etike shqyrtoheshin nga displinat e mjeksise ligjore ne fakultetet e mjeksise dhe drejtesise.

Question 4

Moral

Answer 4

Rrjedh nga fjala latine (mos-mores) dhe nenkupton zakonet dhe rregullat e pashkruara te sjelljes se njerezve ne shoqeri, respektivisht ka te beje me veprimet qe pasqyrojne sjelljet e njerezve duke bere dallimin ndermjet nje veprimi te mire nga nje i keq

Question 5

Morali si hulumtim

Answer 5

Konsiderohet keshtu sepse ka te beje me shqyrtimin e ceshtjeve qe nuk jane konkrete dhe hulumtimet mund te kryhen nga cdo njeri

Question 6

Morali si doktrine

Answer 6

Teresi e sistematizuar rregullash dhe formash sjellje te organizuara ne menyre hierarkike

Question 7

Morali si veprim i caktuar praktik

Answer 7

Perben ndryshim midis nje ideali qe ne synojme ta arrijme nga nje realitet i caktuar

Question 8

Fjala “etike”

Answer 8

Rrjedh nga greqishtja “ethos” dhe ka kuptim te njejte me termin moral pra zakonet dhe rregullat e pashkruara te sjelljes se njerezve ne nje shoqeri te caktuar. Etika konsiderohet si shkenca e moralit sepse ne dallim nga morali asaj i hiqet aspekti praktik.

Question 9

Fjala “deontologji”

Answer 9

Greqisht deontos=detyrim, logos =shkence
Merret me shqyrtimin e te drejtave, kerkesave etike ne lidhje me ushtrimin e nje profesioni. Ceshtjet e deontologjise jane sistemuar ne nje gr rregullash te shkruara te quajtura “Kodet e Deontologjise”

Question 10

Etika biomjeksore

Answer 10

Perfshin parimet ne fushat biomjeksore.
1) Bioetike konsiderohet si pjese e etikes qe merret me ceshtjet qe kane dale nga parimet e shkencave biomjeksore
2) Bioetika perfaqeson disiplinen qe merret me studimin e zgjidhjeve te konflikteve te vlerave ne shqoeri ne lidhje me arritjet e shkencave biomjeksore

Question 11

Temat qe trajtojne studjuesit e bioetikes

Answer 11

1- ceshtjet e plakjes/vdekjes
2- ceshtjete e eksperimenteve te njeriut
3- ceshtjet e semundjeve neuropsikike
4- ceshtjet e vetevrasjes
5- ceshtjet e operacioneve te transplantimeve
6- ceshtjet e kerkimeve ne fushat e armeve kimike
7- ceshtjet e tortures
8- ceshtjet e denimit me vdekje

Question 12

E drejta

Answer 12

Teresia e normave juridike qe rregullon marredheniet shoqerore ndermjet njerezve ne nje shoqeri te caktuar. Respektimi i tyre sigurohet nga instanca shteterore perkatese.

Question 13

E drejta mjeksore

Answer 13

Dege e te drejtes qe perfaqeson teresine e ligjeve qe kane te bejne me mjeksine

Question 14

Cfare dispiline perben mjeksia ligjore?

Answer 14

Realizon lidhjen mes te drejtave dhe mjeksise. Merret me zgjidhjen e ceshtjeve me karakter mjeksor dhe biologjik qe hasen ne praktiken e organeve te drejtesise.

Question 15

Parimet kryesore te etikes dhe deontologjise mjeksore

Answer 15

Parimi i respektimit te jetes
Parimi i paprekshmerise dhe pavaresise se personit qe ne vetvete permban konsentin

Question 16

Aspektet e bioetikes

Answer 16

Aspekti laik, nderdisiplinor, global dhe sistematik

Question 17

Aspekti laik i bioetikes

Answer 17

Bioetika nuk bazohet në fe, por në argumente logjike, shkencore dhe etike të kuptueshme për të gjithë. Ajo përfshin jo vetëm mjekët, por edhe individë të tjerë të shoqërisë.

Question 18

Aspekti nderdisiplinor i bioetikes

Answer 18

Bioetika kërkon bashkëpunim nga shumë fusha si mjekësia, filozofia, ligji, sociologjia, ekonomia dhe profesionistët shëndetësorë, për të zgjidhur problemet etike.

Question 19

Aspekti global i bioetikes

Answer 19

Shqyrton pacientin si një tërësi – trupin, mendjen, familjen dhe shoqërinë që e rrethon. Ajo interesohet për marrëdhëniet mjek-pacient dhe ndikimin e ambientit dhe shoqërisë në shëndetin e pacientit.

Question 20

Aspekti sistematik i bioetikes

Answer 20

Bioetika përdor një proces të organizuar për zgjidhjen e dilemave etike, duke analizuar
rastet, vlerësuar rreziqet dhe përfitimet, dhe trajtuar çështjet individuale (mikroetikë)
dhe ato shoqërore (makroetikë).