Functioneel daderschap & feitelijk leidinggeven

Question 1

Stappenplan functioneel daderschap natuurlijke personen?

Answer 1

1. Is x normadressaat; kan x het delict plegen? (bijv.: als er gesproken wordt van ouder kan in delictsomschrijving)
2. Toerekenbaar? Onder welke omstandigheden is x ook als dader aan te merken? Hoe kan het gedrag van de fysieke dader worden toegerekend aan een ander?
   Ijzerdraadarrest!
   - beschikkingscriterium
   - aanvaardingscriterium (Drijfmest) (LET OP: aanvaarden = geen opzet want je kan ook onbewust aanvaarden)
3. Eventueel opzet
   Opzet speelt bij toerekening geen rol, maar wel bij invulling van de bestanddelen, wanneer opzet een onderdeel van de delictsomschrijving is. Dus dan opzet ook uitzoeken!

Question 2

Wanneer kan functioneel daderschap toegerekend worden aan rechtspersonen?

Answer 2

1. Is rechtspersoon normadressaat; kan rechtspersoon het delict plegen? m.a.w. Komt de rechtspersoon voor een eventueel strafrechtelijk daderschap in aanmerking?
   - Benoemen over er sprake is van een kwaliteitsdelict.
2. Toerekenbaar? Onder welke omstandigheden is rechtspersoon ook als dader aan te merken?
   Ijzerdraadarrest!
   - beschikkingscriterium
   - aanvaardingscriterium
   Drijfmestarrest!
3. Eventueel opzet
   Opzet speelt bij toerekening geen rol, maar wel bij invulling van de bestanddelen, wanneer opzet een onderdeel van de delictsomschrijving is. Dus dan opzet ook uitzoeken!
   - opzettelijk met oogmerk op handeling
   - Zelfstandig opzet/oogmerk
   - Toerekeningsconstructie
   - Kan worden toegerekend?

Question 3

Feitelijk leidinggeven categorieën:

Answer 3

• Actieve betrokkenheid
• Passieve betrokkenheid: Indien de persoon in kwestie, die bevoegd is en redelijkerwijs gehouden is om maatregelen te treffen ter voorkoming/beëindiging van de verboden gedraging, dergelijke maatregelen achterlaat.

Question 4

Wat is het verschil tussen functioneel daderschap en feitelijk leidinggeven?

Answer 4

Je komt pas aan feitelijk leidinggeven toe, als vaststaat dat het strafbare feit aan de rechtspersoon toegerekend kan worden. Bij functioneel daderschap bewijs je juist dat het strafbare feit aan de rechtspersoon toegerekend kan worden.

Question 5

Wat zijn de vereisten van feitelijk leidinggeven (indirecte deelnemingsvorm)?

Answer 5

1. Accessoriteit: gronddelict?
   Indien het gronddelict is begaan door een rechtspersoon als pleger of als deelnemer, dan is niet vereist dat de rechtspersoon is of wordt vervolgd t.a.v. het feit. (drijfmest)

En dan verder: deelnemingsgedraging. Is er sprake van een bijdrage aan het misdrijf? > vraag 2 & 3

2. Causaal verband (objectief)
   de persoon in kwestie moet opdracht hebben gegeven of feitelijke leiding hebben gegeven (art. 51 lid 2 sub 2 Sr.)
3. Dubbele opzet (subjectief)
   - opzet op de eigen deelnemingsgedraging
   - schuldvorm t.a.v. het gronddelict: opzet op alle bestanddelen, zowel misdrijven als overtredingen

Question 6

Functioneel daderschap?

Answer 6

Een ander dan degene die fysiek handelt als dader, geldt op grond van zijn maatschappelijke positie.
Functioneel daderschap draait in de kern om de vraag wanneer iemand die het (strafbaar) feit niet zelf in fysieke zin verricht, toch als pleger (strafrecht) kan worden aangemerkt. Iemand kan namelijk een delict of overtreding zelf plegen, maar kan ook anderen (al dan niet bewust) het vuile werk laten opknappen.

Question 7

Overzichtsarrest feitelijk leidinggeven

Answer 7

Wanneer is er sprake van feitelijk leidinggeven in de zin van art. 51 lid 2 Sr?

Feitelijk leidinggeven indien (verdachte):

1) maatregelen ter voorkoming achterwege laat,
2) hoewel daartoe bevoegd en gehouden,
3) en bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat de verboden gedraging wordt gepleegd (voorwaardelijk opzet).

Concrete wetenschap v/d verboden gedraging is niet vereist.

Question 8

Arrest: Ijzerdraad

Answer 8

1) Het beschikkingscriterium
- Had de eventuele dader de bevoegdheid om te beschikken over het strafbare gedrag van de fysieke dader?
Let wel op aard van de gedraging. In een bakkerij brood verkopen onder een verboden prijs vs. drugs verkopen onder de toonbank.

2) Het aanvaardingscriterium
- Heeft de eventuele dader het gedrag van de fysieke dader aanvaard?

Question 9

Arrest: Drijfmest

Answer 9

Voor het aanvaardingscriterium van Ijzerdraad. Rechter geeft invulling aan de eisen afhankelijk van concrete omstandigheden van het geval.

Belangrijk: heeft de gedraging plaatsgevonden in de sfeer van de rechtspersoon? Dat kan in de volgende omstandigheden:
- Handelen of nalaten van iemand uit dienstverband of andere manier werkzaam ten behoeve van de rechtspersoon
- Gedraging past in normale bedrijfsvoering rechtspersoon
- Gedraging is de rechtspersoon dienstig geweest in het bedrijf
- De rechtspersoon aanvaard het eventueel plaatsvinden van de gedraging.

Question 10

Wat zijn kwaliteitsdelicten?

Answer 10

= wanneer de wetgever bij een aantal strafbare feiten de strafbaarheid heeft gebonden aan een bepaalde kwaliteit van degen die het feit heeft begaan.
- Bijv.: ambtsdelict (door een ambtenaar)