Genogram

Question 1

šta je genogram?

Answer 1

grafički prikaz porodičnog stabla u koji se unose informacije o strukturi, relacijama i istoriji kroz najmanje tri generacije

Question 2

šta genogram objašnjava?

Answer 2

transgeneracijske obrasce problema i bolesti i smešta ih u istorijski kontekst

Question 3

koje su teorijske pretpostavke genograma?

Answer 3

1. Porodica je osnovni i najmoćniji sistem kojem čovek pripada
2. Porodične interakcije su recipročne, šematizovane i repetitivne. Odnosi u prethodnim generacijama daju implicitne modele za porodično funkcionisanje u sledećim generacijama.
3. Simptom je adaptacija porodičnog sistema
4. Simptom se javlja najčešće u prelaznim fazama (tranzitorne tačke)
5. Problem se sagledava na više nivoa (individualni, porodični, društveni, kulturalni…); vertikalno i horizontalno

Question 4

šta genogram sadrži?

Answer 4

• genogramski intervju
• crtež

Question 5

šta je na crtežu genograma?

Answer 5

• Demografske infromacije: pol, uzrast, zanimanje, obrazovanje, datumi (rođenja, venčanja, smrti), mesto porekla i boravka
• Funkcionalne informacije: bolesti, lečenje
• Kritični događaji: gubici, migracije, preseljenja, uspesi

Question 6

koje su faze izrade genograma?

Answer 6

1. Ucrtavanje porodične strukture
2. Beleženje informacija (godine, važni podaci)
3. Crtanje linija koje opisuju porodične međuodnose

Question 7

koja je ideja genograma?

Answer 7

• Od prezentovanog problema ka širem kontekstu
• Od užeg domaćinstva ka proširenoj porodici i širem socijalnom sistemu
• Od prezentovane porodične situacije ka istorijskoj hronologiji porodičnih događaja
• Od očiglednih činjenica ka pretpostavljenim porodičnim obrascima

Question 8

koja su pravila izrade genograma?

Answer 8

Muškarac (□) se uvek crta s leve, a žena (○) sa desne strane

Deca se predstavljaju po redu rođenja, bez obzira na pol. Najstarije dete je levo (crta se prvo), a ostala deca u istoj horizontalni, desno, po redosledu rođenja

Kada postoji dilema: muško-ženski odnos je važniji u odnosu na istopolni (npr. “vezuju”se muž i žena, a ne prvi i drugi muž). Ukoliko je osoba imala više brakova, njeni bračni parneri se predstavljaju hronološki, kao i deca iz tih brakova

Question 9

koje karakteristike porodice se posmatraju prilikom izrade genograma?

Answer 9

aka kategorije genograma

• porodična struktura
• faze životnog ciklusa
• ponavljanje obrazaca kroz generacije
• životni događaji i porodično funkcionisanje
• obrasci odnosa i trouglovi
• porodični balans i disbalans

Question 10

porodična struktura?

Answer 10

Posmatramo ko čini porodicu, navodimo članove:
a) kompozicija domaćinstva
- nuklearna, proširena, višegeneracijska porodica
b) konstelacija siblinga
- red rođenja, pol, karakteristike, roditeljski “plan i program” za svako dete
c) neuobičajene porodične konstelacije
- rođački brakovi…

Question 11

faze životnog ciklusa?

Answer 11

Porodica predstavlja dinamični sistem, stoga je važno znati u kojoj fazi se nalazi, koji su zadaci, specifičnosti, snage…

Question 12

koje su faze životnog ciklusa?

Answer 12

1. “Slobodni strelci”- neoženjena/neudata mlada osoba
2. Početna porodica (od venčanja do trudnoće)
3. Porodica sa malim detetom
4. Porodica sa adolescentom
5. Porodica koju napuštaju deca
6. “Prazno gnezdo”- postroditeljska porodica
7. Porodica koja stari

Question 13

ponavljanje obrazaca kroz generacije?

Answer 13

Obrasci porodičnih odnosa imaju tendenciju da se ponavljaju kroz generacije

Posmatramo:
- obrasce funkcionisanja
- obrasce odnosa
- ponovljene strukturalne obrasce

Question 14

životni događaji i porodično funkcionisanje?

Answer 14

Istražujemo kako članovi porodice reaguju na događaje….
Posmatramo:
- Koincidencije između događaja (npr.smrt i rođenje, razvodi…)
- Reakcije članova porodice na godišnjice važnih događaja(rođendani, god.smrti, preseljenja)
- Uticaj promena, tranzicija, trauma
- Socijalne, ekonomske, političke događaje

Question 15

obrasci odnosa i trouglovi?

Answer 15

Obrasci odnosa u porodicama su kompleksni, vremenom se menjaju, ali genogram može da nagovesti obrasce odnosa koji se ponavljaju:
- trouglovi (najčešći su toruglovi roditelj-dete, bračni, multigeneracijski)
- koalcije
- alijanse

Question 16

porodični balansi i disbalansi?

Answer 16

Balansi i disbalansi ukazuju na funkcionalno jedinstvo porodičnog sistema
Mogu se posmatrati traženjem kontrasta i onoga što “štrči”

Analiziramo:
- porodičnu strukturu (npr. veličina porodice)
- uloge
- nivo i stil funkcionisanja
- resurse (vrednosti, obrazovanje, finansije, socijalni status…)

Question 17

strukturisanje informacija?

Answer 17

činjenice:
- datumi rođenja, sklapanja braka, razdvajanja, razvoda, bolesti i smrti (uključujući i uzrok)
- sibling pozicija
- etničko i vjersko porijeklo
- zanimanje i obrazovanje
- posljednje mjesto stanovanja

socijalni kontakti i važne druge ličnosti (Kakve uloge imaju osobe izvan porodice u vašoj porodici? Kakvo je iskustvo vaše porodice sa profesionalcima u ustanovama za pružanje pomoći?)

Istorijska perspektiva (Kako je porodica reagovala na gubitak? Ko je to najteže podneo?)
- Pitanja vezana za aktuelni problem u hronološkoj perspektivi

Testiranje porodičnih odnosa i uloga u porodici (Da li su članovi porodice bili u ozbiljnom konfliktu? U koga imaju poverenje? Od koga traže pomoć? Kakav je bio brak njihovih roditelja? )

Testiranje “teških” pitanja i individualno funkcionisanje (Pitanja vezana za bolesti, radnu istoriju, droge i alkohol, probleme sa zakonom)

Question 18

šta su prioriteti u sređivanju genogramskih informacija?

Answer 18

• Ponavljanje simptoma, međuodnosa ili obrazaca funkcionisanja
• Koincidencije događaja
• Uticaj promena i tranzicija u životnom ciklusu porodice

Question 19

primjena genograma?

Answer 19

• Koristi se kada je potrebno da za, relativno kratko vreme, upoznamo i eksplorišemo porodicu i/ili započnemo terapijski proces
• Sagledamo problem u širem kontekstu
• Sagledamo problem u vremenskom kontekstu

Question 20

prednosti genograma?

Answer 20

• Ekonomičnost
• Sveobuhvatnost
• Prijemčivost porodice za rad
• Višedimenzionalnost

Question 21

nedostaci genograma?

Answer 21

• Subjektivnost u tumačenju
• Determinističko shvatanje života (“sve se vraća”)