Hersiening

Question 1

’n Organisasie wat
met ander
ondernemings
saamwerk om
gesamentlik waarde
te skep vir kliënte en
beleggers, word
beskou as deel van
ʼn:

Answer 1

BESIGHEID
EKOSTELSEL

LE 1

Question 2

Volgens
McGregor se
Teorie Y glo
bestuurders
dat
werknemers:

Answer 2

SELFGEMOTIVEERD
IS
ONDERWERP 5

Question 3

Die Gebalanseerde
Telkaart (Balanced
Scorecard) meet
prestasie vanuit
vier
hoofperspektiewe:
finansieel, kliënt,
interne prosesse,
en _______.

Answer 3

LEER EN
GROEI
ONDERWERP 6

Question 4

Volgens Belbin
is die
“Spanwerker”-
rol belangrik
omdat:

Answer 4

HY/SY
SPANNING
VERMINDER EN
HARMONIE
BEVORDER

LE7

Question 5

Die Warm
Stoofplaat-reël
stel dat
dissipline 3
dinge moet
wees. Wat is
die 3 dinge?

Answer 5

KONSEKWENT,
ONMIDDELLIK
EN
ONPERSOONLIK
ONDERWERP 8

Question 6

Waarom
gebruik
ons die
PERTtegniek?

Answer 6

DIE
WAARSKYNLIKE
TYDSDUUR VAN ’N
PROJEK TE
SKAT

LE9

Question 7

Die
stormingfase in
Tuckman se
model dui
op?

Answer 7

KONFLIK EN
ROLVERDUIDELIKING,
EN TOETSING VAN
OUTORITEIT
ONDERWERP 7

Question 8

Wat is
digitale
transformasie?

Answer 8

ʼN FUNDAMENTELE
VERSKUIWING IN HOE ’N
ORGANISASIE
WAARDE SKEP
DEUR TEGNOLOGIE
TE INTEGREER
ONDERWERP 2

Question 9

Mendelow se
belanghebbende
matriks:
Verduidelik
kortliks die
twee dimensies
waarop
belanghebbendes
geplot word.

Answer 9

MAG EN
BELANGSTELLING.
ONDERWERP 3

Question 10

Noem twee
tipes “geraas”
wat
kommunikasie
kan ontwrig in
ʼn digitale
spanomgewing

Answer 10

1. SEMANTIESE GERAAS –
   VERKEERDE INTERPRETASIE
   VAN BOODSKAPPE.
2. PSIGOLOGIESE GERAAS –
   EMOSIES OF VOOROORDELE
   BEÏNVLOED BEGRIP.
   IN DIGITALE SPANNE
   KAN TEGNIESE PROBLEME
   OOK AS FISIESE GERAAS
   VOORKOM.
   ONDERWERP ONDERWERP 6 6

Question 11

Wat is die hoofdoel van dissiplinêre optrede en noem twee algemene foute wat
bestuurders dikwels maak wanneer hulle dissipline toepas. (4)

Answer 11

Hoofdoel: Om gedragsverandering te bewerkstellig — nie om werknemers te straf nie. Dissipline
moet opvoedkundig en konsekwent wees, sodat dit toekomstige gedrag verbeter. Algemene foute:
Optrede word inkonsekwent toegepas (nie vir almal dieselfde nie).
Gebrekkige dokumentasie of om dissipline te laat toe te pas. (2)
Hoofstuk 8 – Dissipline

Question 12

Verduidelik die verskil tussen twee ontwikkelingsbenaderings en gee een voordeel
van elk. (4)

Answer 12

·Afrigting (Coaching): Fokus op korttermyn-prestasieverbetering en die ontwikkeling van spesifieke
vaardighede.

Voordeel: Verbeter vinnig werknemers se prestasie en help om doelwitte te bereik. (2)

Mentorskap (Mentorship): Fokus op langtermyn-loopbaanontwikkeling en persoonlike groei.

Voordeel: Bou lojaliteit, kennisdeling en professionele ontwikkeling. (2)

Onderwerp: Hoofstuk 6 – Ontwikkeling en Prestasiebestuur.

Question 13

Optimistiese tyd (o) = 5 dae, Mees waarskynlike tyd (m) = 9 dae, Pessimistiese tyd (p) = 17
dae. Bereken die verwagte tyd (TE) met behulp van die PERT-formule. (2)

Answer 13

TE = (o + 4m + p) / 6 = (5 + 4(9) + 17) / 6 = 9.7 dae

Question 14

Bespreek hoe tyd, koste en kwaliteit mekaar beïnvloed in ’n projek met beperkte
hulpbronne. Gebruik ’n toepaslike voorbeeld. (4)

Answer 14

Die projekbeperkingsdriehoek wys dat tyd, koste en kwaliteit voortdurend mekaar beïnvloed: Minder
tyd → Hoër koste (oorure, ekstra hulpbronne),

Laer koste → Verminderde kwaliteit (minder materiaal of
toetsing),

Hoër kwaliteit → Meer tyd en geld benodig. Voorbeeld: As ’n IT-span ’n webwerf binne 2
weke moet lewer, kan hulle minder toets en dus laer kwaliteit lewer. (4)
Onderwerp: Hoofstuk 9 – Projekbestuur en die Beperkingsdriehoek.

Question 15

Hoe kan ’n spanleier help om ʼn span vinniger deur die storming-fase te beweeg? Noem
minstens drie strategieë. (4)

Answer 15

·Stel duidelike rolle en verwagtinge vir elke spanlid.
·Fasiliteer oop kommunikasie en luister na verskillende standpunte.
·Los konflik vinnig en eerlik op voordat dit eskaleer.
·Bou spanvertroue deur erkenning te gee en samewerking aan te moedig.
Onderwerp: Hoofstuk 7 – Spanontwikkeling en Tuckman se Model.

Question 16

Mendelow se belanghebbendematriks: Gee ʼn praktiese voorbeeld van ʼn belanghebbende
met hoë mag maar lae belangstelling in ʼn organisasie. (2)

Answer 16

Voorbeeld: Die regering of ’n groot belegger wat wette of fondse beheer, maar nie daagliks by die
organisasie betrokke is nie.
Hulle het hoë mag om besluite te beïnvloed, maar lae belangstelling, tensy hul eie belange geraak
word. (2)
Onderwerp: Hoofstuk 3 – Belanghebbendes en Strategiese Bestuur

Question 17

GreenWorld werk aan gemeenskapsprojekte vir omgewingsvolhoubaarheid. Die bestuur merk
egter dat daar spanning tussen die beplanningspan en die veldspan is oor prioriteite en
fondstoekenning.
Vrae:
Identifiseer die tipe konflik wat plaasvind. (2)

Answer 17

Intergroep-konflik – spanning tussen twee spanne (beplanningspan en veldspan) met verskillende
prioriteite.

Question 18

GreenWorld werk aan gemeenskapsprojekte vir omgewingsvolhoubaarheid. Die bestuur merk
egter dat daar spanning tussen die beplanningspan en die veldspan is oor prioriteite en
fondstoekenning.
Gebruik die Thomas-Kilmann model om aan te dui watter konflikhanteringsstyl die beste
sou wees. (3)

Answer 18

Samewerkende styl (collaborating) – beide spanne werk saam aan ’n wen-wen-oplossing wat
gemeenskaplike doelwitte beklemtoon.

Question 19

GreenWorld werk aan gemeenskapsprojekte vir omgewingsvolhoubaarheid. Die bestuur merk
egter dat daar spanning tussen die beplanningspan en die veldspan is oor prioriteite en
fondstoekenning.

Bespreek twee strategieë wat die bestuurder kan gebruik om samewerking te verbeter.
(5)

Answer 19

·Mediasie of fasilitering: gebruik ’n neutrale persoon om kommunikasie te verbeter.
·Gemeenskaplike doelwitte stel: fokus op die groter missie van die NGO.
·Spanbou-werkswinkels: bevorder begrip en vertroue tussen spanne.
Onderwerp: Hoofstuk 7 – Konflikhantering en Leierskap.

Question 20

’n Nuwe projekspan by Lumina Designs werk aan ʼn webplatform vir kliënte. Die span bestaan
uit grafiese ontwerpers, IT-kundiges en bemarkers. Sommige lede kla dat hulle oorlaai is,
terwyl ander sê dat hulle nie weet wie waarvoor verantwoordelik is nie.
Vrae:
Watter tipe span is dit (multi-geskoold of multidissiplinêr)? Motiveer.

Answer 20

Multidissiplinêr: Die span bestaan uit verskillende spesialisvelde (ontwerp, IT, bemarking) wat
saamwerk aan een projek.

Question 21

’n Nuwe projekspan by Lumina Designs werk aan ʼn webplatform vir kliënte. Die span bestaan
uit grafiese ontwerpers, IT-kundiges en bemarkers. Sommige lede kla dat hulle oorlaai is,
terwyl ander sê dat hulle nie weet wie waarvoor verantwoordelik is nie.

Watter fase van spanontwikkeling beskryf hierdie situasie waarskynlik? (2)

Answer 21

Storming-fase: Onsekerheid oor rolle, spanning en misverstande kom voor.

Question 22

’n Nuwe projekspan by Lumina Designs werk aan ʼn webplatform vir kliënte. Die span bestaan
uit grafiese ontwerpers, IT-kundiges en bemarkers. Sommige lede kla dat hulle oorlaai is,
terwyl ander sê dat hulle nie weet wie waarvoor verantwoordelik is nie.

Noem twee aksies wat die projekbestuurder kan neem om die span doeltreffender te
maak. (6

Answer 22

·Duidelike rolverdeling en taakspesifikasie.
·Gereelde vergaderings om vordering te bespreek.
·Konflikbestuur deur oop kommunikasie en terugvoer.
·Motivering en erkenning vir spanbydraes.
Hoofstuk 7 – Spanontwikkeling en Projekbestuur

Question 23

Scenario: By EduConnect,
’n onderneming wat ’n nuwe aanlyn leerplatform ontwikkel, is die
volgende persone betrokke: Die uitvoerende direkteur wat die projek finansier en amptelik
goedkeur. Persoon X wat die span koördineer en die werk monitor.
’n IT-span wat aan
verskillende departemente behoort (bv. bemarking, IT, kliëntediens), maar tydelik saamwerk
aan die projek.
Benoem die rolle van die uitvoerende direkteur en Persoon X. (2

Answer 23

Uitvoerende direkteur = Projekborg – verskaf hulpbronne, finansiering en strategiese ondersteuning.
Persoon X = Projekbestuurder = Koördineer projekaktiwiteite, monitor vordering en verseker doelwitte
word bereik.

Question 24

Scenario: By EduConnect,
’n onderneming wat ’n nuwe aanlyn leerplatform ontwikkel, is die
volgende persone betrokke: Die uitvoerende direkteur wat die projek finansier en amptelik
goedkeur. Persoon X wat die span koördineer en die werk monitor.
’n IT-span wat aan
verskillende departemente behoort (bv. bemarking, IT, kliëntediens), maar tydelik saamwerk
aan die projek.

Watter projekstruktuur gebruik EduConnect in hierdie geval, en verduidelik een voordeel
en een nadeel daarvan. (4)

Answer 24

Struktuur: Matriksstruktuur – spanlede werk oor departemente heen.
Voordeel: Bevorder hulpbronbenutting en kennisdeling.
Nadeel: Dubbele gesag of teenstrydige instruksies tussen lyn- en projekbestuurders.
Onderwerp: Hoofstuk 11 – Projekstrukture, Rolle en Spanbestuur