Hypocortisolisme

Question 1

primaire bijnierschorsinsufficientie (Addison)

Answer 1

oorzaak in de bijnier, bijnier is atrofisch en maakt minder cortisol
- CRH en ACTH nemen toe

Question 2

secundaire bijnierschorsinsufficientie

Answer 2

oorzaak op hypofyse niveau, er kan niet genoeg ACTH geproduceerd worden > atrofie bijnierschors

Question 3

Klinische verschijnselen Addison

Answer 3

gewichtsverlies, hyperpigmentatie, hypotensie, orthostatische hypotensie, zouthonger, vitiligo, moeheid, spierzwakte, anorexie, psychiche klachten, misselijk/braken/buikpijn

Question 4

Hoe wordt hyperpigmentatie veroorzaakt?

Answer 4

laag cortisol, veel POMC aangemaakt, ACTH en alfa MSH stijgen. Alfa MSH laat pigmentatie stijgen

dit is niet bij secundaire

Question 5

Oorzaak primaire

Answer 5

TBC, autoimmuun
- kinderen: aanlegstoornis > bijnierhypoplasie
- jongeren: X gebonden adrenoleukodystrofie
- volwassenen: auto-immuun, TBC, metastases, bloedingen in bijnier, aids

Question 6

Laboratorium

Answer 6

• elektrolytstoornissen: hyponatrimie en hyperkaliemie door aldosteron tekort > Na/K/ATPase niet actief
• hypercalciemie
• hypoglycemie
• anemie en hoog ACTH, laag cortisol
• eosinofilie en lymfocytose hoog, omdat cortisol normaal voor apoptose zorgt

Question 7

SynACTH test

Answer 7

ACTH toegediend, bij atrofie geen cortisol stijging

Question 8

klinische verschijnselen secundaire bijnierschorsinsuf

Answer 8

gewichtsverlies, moe, spierzwakte, anorexie, psychische klachten, misselijk, braken en buikpijn

Question 9

Welke klachten niet bij secundair

Answer 9

hyperpigmentatie en vitiligo en weinig hypotensie

Question 10

oorzaken secundair

Answer 10

hypofysepathologie, hoofdtrauma, geisoleerde ACTH deficientie, onttrekken corticosteroidend

Question 11

diagnostiek secundair

Answer 11

• insuline geven om hypo te veroorzaken > catecholamines etc zullen stijgen
• metopirontest > tijdelijk cortisolproductie remmen, ACTH moet normaal toenemen

Question 12

therapie

Answer 12

primair en secundair:
- 15-30 mg hydrocortison (10-5-5)
- vrouwen: DHEA 50 mg/dag

Bij primair ook nog fludrocortison 0,1 mg

Question 13

Stress schema glucocorticoid

Answer 13

• kleine ingreep: 50 mg/dag hydrocortison
• grote: 75-150 mg/dag
• critical illness 200-300 mg/dag

Question 14

Wat doet cortisol met bloeddruk?

Answer 14

Verhoogt gevoeligheid van de vaatwand voor stoffen die vasoconstrictie geven, cortsiol remt productie stoffen die vaatverwijding geven

heeft een aldosteronachtig effect

Question 15

Symptomen bijnierinsuf bij andere zietke

Answer 15

onverklaarbare circulatoire collaps, onvoldoende respons inotropica, koorts zonder antibiotica reactie, onverklaarbare apathie, vitiligo, veranderde pigmentatie, hypoglycemie, hyponatriemie, hyperkalimie, eosinofilie

Question 16

Klinische toepassing corticosteroiden

Answer 16

substitutie of anti-inflammatoire therapie

Zorgen voor suppressie cytokine productie en inhibitie lymfocytenproliferatie, antistofproductie en fagocytose

Question 17

Acute complicaties corticosteroiden

Answer 17

acute ontregeling DM, vochtretentie, ulcus, psychose

Question 18

Chronische complicaties corticosteroiden

Answer 18

alle kenmerken van Cushing

Question 19

Wanneer supressie hypofyse-bijnier as

Answer 19

20 mg/dag of meer prednison gedurende 3 weken