19e eeuw art 71 SW
Vrijspraak zonder sanctie
Collocatiewet: GO
Beschermingsmaatregel
Op bevel van burgemeester
In psychiatrische instelling
Eind 19e-begin 20ste eeuw
Gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar
Verzachtende omstandigheid
Strafvermindering
Aliënisten
Humanitaire taak in overbevolkte krankzinnigeninstituten
Praktisch gerichte zorgverlening
Geen theoretische onderbouw
Interne en externe onveiligheid
De leer van het sociaal verweer
Typische delinquent: geen homo oeconomicus
Straffen zinloos
Wel: classificeren en behandelen, maatschappij tegen hen beschermen
Huidige wetgeving internering
Gemoderniseerde terminologie
Meer rechten voor geïnterneerde
- recht op zorg
- procedurele rechtsbescherming
Het slachtoffer krijgt een plaats
Doelstelling internering
Bescherming maatschappij
Zorgtraject voor geïnterneerde persoon
- rekening houdend met veiligheidsrisico en gezondheid
- gericht op maximale haalbare vorm van maatschappelijke re-integratie
Voorwaarden
- Strafbare feiten
- misdaad of wanbedrijf
- aantasting/bedreiging van fysieke/psych integriteit van derde - Geestestoestand
- geestesstoornis die oordeelsvermogen of controle over daden tenietdoet of ernstig aantast op moment van de beslissing - Gevaarlijkheid
- recidivegevaar
- als gevolg van geestesstoornis
- eventueel in samenhang met andere risicofactoren
Uitvoeringsmodaliteiten
- Plaatsing en overplaatsing (3)
- Elektronisch toezicht
- IOP
- Vervroegde invrijheidstelling met oog op verwijdering van het grondgebied of met oog op overlevering
- Definitieve invrijheidsstelling
Uitvoeringsmodaliteiten: onregelmatigheden
In geval van:
- Nieuw misdrijf
- Ersntig gevaar voor derden
- Schending voorwaarden
- Destabilisatie geestestoestand
OM maakt zaak aanhanging bij KBM en die beslist
- Herziening
- Herroeping
- Schorsing
Specifieke categorieën geïnterneerden
Zonder verblijfsrecht
Veroordeelden die geïnterneerd worden
Personen met dubbel statuut
Kritiek interneringssysteem
- Geïnterneerden die meer dan 10 jaar in de gevangenis verblijven
- Betrouwbaarheid van verslagen die in twijfel getrokken wordt
- Voorzitter van de CBM vreest fouten bij de invrijheidstelling
- Omstreden toepassing van de internering van veroordeelden
- Bijklussende magistraten
- Exclusiecriteria voor opname buiten de gevangenis
- Toerekeningsvatbaarheid is een loterij
- Er is geen erkenning of opleiding voor gerechtspsychiaters
Twee centrale factoren ontoerekeningsvatbaarheid internationaal
- Kennis (weten): M’Naghten rule
- Controle (willen)
Wie kan een onderzoek vragen?
Procureur des Konings, onderzoeksrechter of vonnisgerechten
Als er redenen zijn om aan te nemen dat de persoon zich bevindt in de in artikel 9 genoemde toestand
Vaak onderzoek bij
Levensdelicten
Zedenmisdrijven
Buitensporige of herhaalde agressie
Psychiatrische voorgeschiedenis
Op het zicht vreemde personen/bizarre verklaringen
Huidige wet deskundige-onderzoek
- Internering enkel na de uitvoering forensisch psychiatrisch deskundigenonderzoek of de actualisatie ervan
- Waarborgen met betrekking tot bijstand bij het deskundigenonderzoek
- Professionalisering deskundige
- Eenvormigheid van onderzoeken en verslagen
- Multidisciplinariteit is niet expliciet geregeld, maar kan afgeleid worden
Oude wet deskundige-onderzoek verschil
- Expertise niet verplicht
- Niet tegensprekelijk
- Geen criteria expert
- Geen format verslag
- Vragen expert gedateerd
- Observatiecentrum dode letter
Nieuwe wet deskundige-onderzoek verschil
- Expertise verplicht
- Tegensprekelijk
- Kwaliteitscontrole
- Vastgelegd model
- Terminologie moderner
- Middelen observatiecentrum?
Knelpunten uitvoeren expertise
- Retrospectief inschatting maken
- Context (2)
- Motivatie verdachte (2)
- Zich anders voordoen (2)
- Ontkennende verdachte
- Testbaarheid verdachte (3)
- Voorkennis dossier
Kwaliteitsvolle expertise
Duidelijke taal
Onderbouwing conclusie
Multi-methodisch werken
Gebruik risicotaxatie-instrumenten en psychodiagnostische testen
Socio-demografische kenmerken populatie
Veelal mannen
Veelal alleenstaanden
Van Belgische nationaliteit
Van middelbare leeftijd
Meerderheid eerder opgenomen in reguliere psychiatrie
Lage opleidingsgraad
Justitieel
Vooral geweldsdelicten
Uitgebreid strafblad
Klinisch
Psychiatrische diagnose:
Belangrijkste
- Persoonlijkheidsstoornissen en psychotische stoornissen
- Veel comorbiditeit
Cumulatief
- Hoge prevalentie psychiatrische en persoonlijkheidsstoornissen en middelenmisbruik
Factoren beslissing KBM
Risicoprofiel
Beveiligingsnood
Psychopathologie
Organisatie forensische zorg
- Gevangenissen (justitie)
- Forensisch psychiatrische centra (justitie en volksgezonheid)
- Medium security units
Afdelingen voor seksueel delinquenten
Forensische tehuizen voor niet-werkenden (for VAPH) - Reguliere diensten die bijkomende middelen krijgen om for te werken
Vervolgafdelingen op medium security - Alle overblijvende, niet-forensische CGZ-diensten
