kako sve možemo definisati koučing, po čemu se razliku od psihoterapije?
možemo definisati kao:
- integraciju 3 ključna aspekta: postignuće, učenje i razvoj
- vještinu facilitacije postignuća, učenja i razvoja osobe
- proces promjene tokom kog se osoba “kreće” od postojećeg ka “željenom” statusu
- multidisciplinarni pristup u kome koristimo različite metode i tehnike rada na usvajanju konstruktivnih vještina, odnosno dostizanja održive promjene koja se reflektuje kroz dobrobit za samog klijenta/sistem, a takodje može imati pozitivan uticaj i na druge “zainteresovane” strane
razlike od psihoterapije:
- polje djelovanja i ciljevi rada - koučing ne radi sa simptomima
- kouč ne mora da ima obrazovanje iz psihoterapije
- koučing ne radi na psihopatološkim sadržajima
- koučing koristi neke, ali ne sve psihoterapijske tehnike
koje su osnovne kompetencije kouča, a koji su osnovni etički principi kojih se moramo pridržavati u procesu koučinga i zbog čega?
komeptencije:
- sposobnost ulaženja u tudje cipele
- stav (skoro) bezuslovnog prihvatanja
- kapacitet za refleksivnost
- vještina kreativnosti
- njegovanje pozitivnog stav
- uspostavljanje i održavanje granica
- vještine dijaloga
etički principi:
- odnos prema stručnom i istraživačkom radu (u svakom području djelatnosti psiholog svoj posao obavlja na nivou standarda koji važe za dato područije, pri tome prihvata da nikakvi ciljevi, strukovni ili vanstrukovni, ne mogu doći iznad dostojanstva i dobrobiti pojedinca koji je neposredno ili posredno uključen u profesionalni odnos)
- odnos prema stranki (spriječiti negativne posljedice po stranku koje mogu doći od kouča/psihologa)
- odnos prema javnosti (psiholog svoje uskuge pruža isključivo na javno definisan način, u okviru ustanove u kojoj je zaposlen ili pod zakonom propusanim uslovima obavljanja privatne prakse)
- odnos prema kolegama (ukoliko nije u mogućnosti da stranki pruži traženu uslugu, psiholog je dužan da joj pruži obavještenja o drugim kolegama koji takvu uslugu mogu da joj ponude)
- prava i poštovanje (pravo na povjerljivost, privatnost, slobodu samoopredjeljivanja i istraživanja kulturnih, religijskih i drugih uvjerenja, i pravo na dostupnost informacija i usluga)
- prepoznavanje (kouč prepoznaje stnadarde i limite svoje kompetentnosti)
- odnos (kouč uspostavlja dobre radne odnose i odnos povjerenja sa klijentima, ima svijest o kompleksnosti koučing odnosa i vodi računa o profesionalnim granicama)
- predstavljanje (ukazati na moguće konflikte interesa u obavljanju dužnosti, prilikom oglašavanja usluga osigurati da nema nejasnih i obmanjujućih tvrdnji)
- odgovornost (obezbijediti adekvatnu podršku klijentu, ohrabriti klijente da preuzmu odgovornost za svoje učenje, voditi kontinuirani dijalog sa klijentima o koristi koju dobijaju kroz koučing, voditi adekvatan dosije koučing prakse tokom odredjenog perioda vremena)
šta je organizacioni koučing i koje je njegovo polje primjene, u kojoj situaciji biste kao HR menadžer organizovali organizacioni koučing i zašto?
- organizacioni koučing je
- polje primjene organizacionog koučinga je organizacija kao kontekst i koaktivan učesnik procesa koučinga u organizacijama (cilj je unaprijedjenje i zaštita mentalnog i fizičkoh zdravlja zaposlenih kroz promociju i implementacinu različitih programa koji su usmjereni na vještine upravljanja stresom i implementaciju različitih konstruktivnih modela edukacije u oblasti zaštite i unaprijedjenja mentalnog zdravlja)
[- organizacioni koučing se organizuje kada postoji potreba za dodatnim motivisanjem zaposlenih, podizanjem njihovog zadovoljstva poslom, promjenama u načinima funkcionisanja organizacije
- zato što nešto treba da se promijeni]
opiši jednu od tehnika za definisanje ciljeva u procesu koučinga
salmon line
- sa klijentom se definišu tri pozicije u odnosu na željenu razvojnu zonu:
gdje želim da budem, gdje ne želim i gdje sam sad
- onda se definišu prvi korak ka željenoj procjeni i daje se elaboracija potencijalne promjene
- ova tehnika se koristi za definisanje ciljeva i prvog koraka
opiši jednu tehniku koja je zasnovana na pozitivnoj psihologiji i objasni cilj primjene i dobiti od te tehnike? kad bi u radu sa klijentom primijenika baš tu tehniku i zašto?
nabrajanje 3 pozitivne stvari koje su se desile tog dana i pokušavanje da se da odgovor zašto su se upravo one desile
elementi ove vježbe:
- dolaženje u kontakt sa dobrim emocijama (zadovoljstvo, zahvalnost)
- decentriranje od negativne pristrasnosti pažnje i pamćenja (pogotovo ako je neko pod intenzivnim stresom ili depresivnog raspoloženja)
- identifikacija uzroka dobrih dogadjaja
koristila bih je jer je laka
navedi razliku izmedju iracionalnih i racionalnih uvjerenja u kontekstu KBT koučinga, zašto su iracionalna uvjerenja disfunkcionalna?
iracionalna uvjerenja su:
- nelogična
- nisu u skladu sa realnošću
- rigidna, ekstremna
- ne koriste nam, osujećuju nas u postizanju ciljeva
racionalna uvjerenja su:
- logična
- u skladu sa realnošću (istinita)
- fleksibilna, neekstremna
- vode nas ka postizanju ciljeva, korisna su
iracionalna uvjerenja su disfunkcionalna zato što postavljaju apsolutističke zahtjeve prema sebi, drugima i životu
šta je B u ABC šemi (KBT mode) i kakva je veza izmedju A, B i C?
B je identifikovanje iracionalnih i racionalnih uvjerenja
A, B i C su povezani zato što proizilaze jedni iz drugih i pomažu boljem razumijevanju situacije
šta je timski koučing i koje je njegovo polje primjene, u kojoj situaciji biste kao HR menadžer primijenili timski koučing i zašto?
[timski koučing je koučing koji se obavlja sa timom neke organizacije kako bi se ostvarili neki ciljevi tima i unaprijedila efikasnost članova
primijenila bih kada u timu postoje neki konflikti, prokrastinacije, burnout, neslaganja…]
koje su, po vašem mišljenju osnovne prednosti tehnika koučinga koje su zasnovanr na pozitivnoj psihologiji, navedite neku situaciju u kojoj biste kao metodu koristili neku od ovih tehnika?
- prednost je to što se fokusiraju na pozitivne aspekte života i osobe, i na snagama i potencijalima osobe
- tehnika 3 dobre stvari u situacijama kada se klijent osjeća nezadovoljno, depresivno, ako je pod stresom i ne može da se fokusira na dobre dogadjaje)
navedi osnovne pretpostavke na kojima se zasniva konstruktivistički koučing
- osoba konstruiše svoje lične teorije i hipoteze
- promjena je pitanje iskustva učenja
- orijentisana je ka budućnosti
- počiva na relacionom principu
- osoba naučnik je pozvana da eksperimentiše sa svojim hipotezama i ličnim teorijama
- kouč ima ulogu istraživačkog savjetnika, nudi podršku prilikom dizajniranja eksperimenata i stvaranja novih ličnih teorija
- kouč pomaže u interpretaciji eksperimentalnih nalaza i integrisanju rezultata u prethodne lične teorije osobe
- klijent uči da bude agens sopstvenih akcija i stiče veći stepen kontrole nad životom
- cilj koučinga je revidiranje ličnih teorija klijenata, tj. rekonstrukcija
navedi neke od krakterisika pitanja koja postavljamo klijentima u procesu koučinga, koja je njihova funkcija?
- usmjeravaju klijenta ka prepoznavanju i definisanju cilja
- podstiče se klijentova samosvijest (tjeraju ga na razmišljanje i postavljanje izazova u oblasti kojom se u procesu koučinga bavimo)
- podstiču na iskrene odgovore
- kratka i jezgorvita su
- traže od klijenta da analizira i povezuje iskustva
- podstiču klijenta na preuzimanje odgovornosti
- čvrsto se pridržavaju klijentovih ciljeva i na osnovu njih klijent uči i stiče uvide
- najčešće počinju sa “šta” i “zašto”
čarobna pitanja:
- sadržajno nezavisna
- kratka
- ne sadrže “ja”
- slijede prirodnu progresiju od formulacije problema, preko toga da problem preformulišemo u cilj, zatim imenujemo opcije i na kraju prelazimo na definisanje prvih koraka
- okosnica koučing scenarija
šta je neophodno da jasno komuniciramo klijentu/kompaniji prije početka koučing procesa, a odnosu se na oblast etike u radu?
neophodno je predočiti im postojanje principa koji se tiču odnosa prema stranki, da imaju prava i poštovanje, da kouč prepoznaje limite svoje kompetentnosti, i objasniti koje su odgovornosti kouča, a koje klijenta
navedi neku situaciju u kojoj bi primijenila u organizaciji interni koučing, i neku situaciju u kojoj bi angažovala eksternog kouča
[- interni koučing bih primijenila kad postoji kouč koji radi u organizaciji i dobro poznaje i nju i članove i način rada, kada u organizaciji već postoji koučing kultura, i kad postoji potreba da koučing u organizaciji duže traje
- eksterni kad već nema kouča u organizaciji ili kad je koučing potreban samo za jednu priliku]
objasni proces definisanja ciljeva u okviru koučinga, zašto nam je ovaj proces toliko važan?
proces definisanja ciljeva:
- zamisliti situaciju/temu koja klijentu trenutno predstavlja problem i koju bi želio da promijeni
- definisati (napisati) šta je tačan opus situacije koju bi klijent želio da promijeni
- definisati cilj(eve) promjene
ili
- prvo pitati klijenta koje su to oblasti ili teme koje bi in želii da unaprijedi i zajedno sa njim zapisati svaku od tema
- mogu se podijeliti po oblastima
- rangirati ciljeve po prioritetu
[ovaj proces je važan zato što daje okvir i pravac daljeg rada sa klijentom]
koja je funkcija domaćih zadataka u koučingu?
[motivisanje klijenta da se poboljša i praćenje i mjerenje promjene]
kad bi u praksi primijenila grupni koučing u nekoj organizaciji?
kad bih u organizaciji postojali loši medjuljudski odnosi i nejasne granice svačije odgovornosti
pojasni vezu izmedju A i C u ABC šemi (KBT pristup)
situacija aktivirajućeg dogadjaja posredstvom uvjerenja (koja kogu biti racionalna ili iracionalna) stvaraju posljedice koje mogu biti različitog tipa (kognitivne, bihejvioralne, emocionalne)
gdje vidiš mogućnosti primjene koučinga zasnovanog na punoj svjesnosti u organizacionom kontekstu i objasni zašto bi u konkretnom prinjeru odabrala baš taj pristup?
- kada kod zaposlenih postoji umor, iscrpljenost, prokrastinacija ili konflikti; kada postoji prostor za razvoj liderskih sposobnosyi i timskog rada
- ovaj pristup može doprinojeti boljoj produktivnosti, inovativnosti, zadovoljstvu poslom i kreativnosti u radu
koji su ključni koncepti na kojima se zasniva konstruktivistički koučing?
- osoba naučnik
- lične teorije i hipoteze
- teorija učenja
- teorija promjene
- promjena se shvata kao pitanje iskustva učenja
- orijentisanost ka budućnosti
- relacioni princip
- akcioni princip
zašto u procesu koučinga ne smijemo raditi na psihološkim problemima naših klijenata?
[- jer koučing nije psihoterapija 🙄
- nije mjesto za to
- koučing ne posjeduje tehnike za rješavanje psiholoških problema i ne bavi se time
- zato što pekare ne prodaju voće]
koja je razlika izmedju životnog i organizacionog koučinga?
[životni koučing se bavi privatnim, a organizacioni poslovnim problemima klijenta]
objasni jednu od tehnika koučinga koja je zasnovana na konstruktivističkoj psihologiji i objasni cilj primjene i dobiti od te tehnike, kad bi u radu sa klijentom primijenila baš tu tehniku i zašto?
- samokarakterizacija - klijent opisuje sebe kao da opisuje nekog fiktivnog lika iz filma ili knjige
- primijenila bih kad je klijentu potrebno da se odvoji od subjektivne percepcije sebe i svog života, jer bi tako klijent sagledao svoju situaciju, snage i slabosti iz druge perspektive
kako započinjemo proces rada sa klijentom?
počinjemo upoznavanjem i definisanjem ciljeva
koje su osnovne pretpostavke na kojima se zasniva KBT koučing?
- koučing je umjetnost unaprijedjivanja performanse, učenja i razvoja drugih
- single session intervencije
- ljudi imaju kapacitet da mobilišu svije snage i razriješe probleme u jednoj seanse
- životne krize su izazov i šansa za razvoj
