man [command]
Wyświetla instrukcję obsługi (manual) dla danej komendy. Wyjście klawiszem ‘q’.
ls
Listuje zawartość katalogu. Często używane z ‘-l’ dla szczegółów lub ‘| more’ dla długich list.
pwd (Print Working Directory)
Wyświetla pełną ścieżkę do aktualnego katalogu roboczego.
mv [źródło] [cel]
Przenosi plik lub zmienia jego nazwę.
cp [źródło] [cel]
Kopiuje pliki lub całe katalogi.
rm [plik]
Usuwa pliki. Aby usunąć katalog z zawartością, należy użyć flagi ‘-r’.
chown [właściciel:grupa] [plik]
Zmienia właściciela i grupę pliku (wymaga często uprawnień sudo).
grep [wzorzec] [plik]
Wyszukuje określony tekst (ciąg znaków) wewnątrz plików.
chmod [tryb] [plik]
Zmienia uprawnienia dostępu (r=read, w=write, x=execute) dla właściciela, grupy i innych.
chmod 744 [plik]
Ustawia uprawnienia: Właściciel (odczyt/zapis/wykonanie), Grupa i Inni (tylko odczyt).
find [ścieżka] -name [nazwa]
Wyszukuje pliki według nazwy lub rozszerzenia w określonych katalogach.
fsck (File System Check)
Sprawdza system plików pod kątem błędów logicznych. Podobne do ‘chkdsk’ w Windows.
mount
Podłącza urządzenie pamięci (np. USB) do określonego folderu w systemie plików.
sudo vs su
‘sudo’ wykonuje jedną komendę jako superuser; ‘su’ zmienia użytkownika na roota do momentu wylogowania.
apt vs dnf
Menedżery pakietów: ‘apt’ (Debian/Ubuntu), ‘dnf’ (Red Hat/Fedora). Służą do instalacji i aktualizacji softu.
ip address / ip route
Zarządzanie siecią: wyświetlanie adresów interfejsów oraz tabeli routingu.
ping
Testuje łączność z hostem przy użyciu protokołu ICMP. Zatrzymanie: Ctrl+C.
curl
Pobiera dane z serwerów przy użyciu adresów URL (strony WWW, FTP, bazy danych).
dig
Szczegółowe narzędzie do odpytywania serwerów DNS o informacje o domenach.
traceroute
Śledzi drogę pakietu do celu, wykorzystując pole TTL w protokole ICMP.
cat [plik1] [plik2]
Łączy pliki i wyświetla ich zawartość na ekranie lub przekierowuje do innego pliku.
top
Wyświetla w czasie rzeczywistym zużycie procesora (CPU) i pamięci (RAM). Linuxowy ‘Menedżer zadań’.
ps (Process Status)
Wyświetla aktualnie uruchomione procesy i ich numery PID.
df -h
Wyświetla wolne miejsce na dyskach w formacie czytelnym dla człowieka (human-readable).