lj4 h3

Question 1

Beschrijf de overgang van oudheid naar de middeleeuwen

Answer 1

-Bijna alle handel verdween, was onveilig om te reizen.
-Bijna alle mensen leefden als boer in de hoeve van een heer, ruilden hun vrijheid en waren in zijn dienst voor bescherming.

Question 2

Oorzaken voor de afname van handel in de vroege middeleeuwen

Answer 2

Neergang West-Romeinse Rijk
-Lokale edelen streden voor macht, oorlogen en onveiligheid maakte het moeilijk om te reizen voor handel
-Minder geld, meer ruilhandel
-Burgers konden luxeproducten niet betalen, kennis om ze te maken verdween

Question 3

Hoe ontstond er een gedeeltelijke autarkie in de vroege middeleeuwen?

Answer 3

Kennis om specialiseerde producten te maken verdween, boeren moesten producten zelf maken.

Binnen een stad was een nog sprake van specialisatie.

Question 4

Beschrijf een domein

Answer 4

Domein van een heer waar boeren veiligheid zochten.
Militaire leiders, koning, bisschop, of klooster.
Economische systeem van vroegemiddeleeuwen heet domeinenstelsel, of hofstelsel.

Hof was de boerderij van een heer, die altijd het centrum was.

Question 5

Beschrijf de onderverdeling van mensen in een domein

Answer 5

Vrije boeren
-Eigen beslissingen over hun land en hun producten, maar moesten in oorlogstijd meevechten en zelf voor militaire uitrusting zorgen.

Horigen
-Toestemming om te trouwen, mochten domein niet verlaten, deel van opbrengst opgeven maar onder bescherming van heer en hoeven niet mee te vechten

Lijfeigenen
-Geen bezit en volledig in macht van de heer

Question 6

Beschrijf de drie standen (sociale groepen) in de vroege middeleeuwen

Answer 6

-Geestelijken. Ondhielden het relatie van God van de samenleving
-Adel. Grootgrondbezitters, dus bestuurders, krijgsheren en rechters.
-Boeren. Zorgen voor productie binnen het hofstelsel

Question 7

Wat is het feodale systeem?

Answer 7

Met een persoonlijk contract, lenen leenheren grondgebied en bescherming uit aan leenmannen in ruil voor diensten.

Question 8

Het piramide van het feodale systeem

Answer 8

-Koning met een groot stuk gebied, verdeeld in gouwen (graafschappen)
-Graaf/hertog. Mocht opbrengst voor zichzelf/bestuur gebruiken.
-Achterleenmannen koning
-Leenman. Konden ook het grondgebied in 1 keer kopen met een grote som geld en het belofte om mee te vechten.

Question 9

Stap 1 van het onstaan van een feodale systeem

Answer 9

Karel Martel had een leger van vazalen, zij kregen de kost van een woning maar pardden en wapens waren niet inbegrepen. Omdat er weinig geld beschikbaar was, Wilde karel zijn vazalen helpen en leende boerderijen uit.

Question 10

Stap 2 van het ontstaan van een feodale systeem

Answer 10

Karel de Grote had het leenstelsel aan vazalen aan het bestuur gekoppeld. Graven en hertogen werden ook leenmannen.

Question 11

Beschrijf syncretisme

Answer 11

Om het overstappen naar het christendom makkelijker te maken.
Een andere geloof aannemen, die je verbindt met je bestaande overtuigingen en praktijken.

Missionarissen hadden een kapel gebouwd waar een heilige boom al vereerd werd.

Question 12

Beschrijf het verbond tussen Frankische leiders en de paus

Answer 12

Clovis bekeerde zich tot het christendom en kreeg steun
Gunstig voor de leiders:
-Gebruik maken van ervaren leiders als bisschoppen
-Steun van de paus goed voor wereldse macht
Gunstig voor de kerk:
-Militaire bescherming voor kerk en missionarissen.

Question 13

Vroege verspreiding van het christendom in Nederland

Answer 13

Willibrord en Bonifatius wilden de Friezen en Saksen bekeren, met Frankische steun. Engelse missionarissen werden naar veroverde gebieden gestuurd, en kregen grond voor het stichten van kerken en kloosters.

Question 14

Beschrijf reguliere geestelijken in de vroege middeleeuwen

Answer 14

Monniken en nonnen.
Teruggetrokken van de wereld en wonen in kloosters onder een abt of abdis. Dagelijkse taken bepaald door strenge kloosterregels.

Question 15

Beschrijf seculiere geestelijken in de vroege middeleeuwen

Answer 15

-Priesters-leidinggevendes van de kerk, voerden rituelen (de mis) uit.

-Pastoors die voor de parochie (gemeente) van de gelovigen zorgde
-Bisschoppen die leiders van bisdommen waren
-de Paus, die samen met de bischoppen voor nieuwe kerken en en bisdommen in Frankische kerstende gebieden zorgden.

Question 16

Oorspong van de Islam

Answer 16

610, in Mekka komt koopman Mohammed in aanraking met joden, christenen en lokale religies en bouwt hij op basis van hun geschriften de Islam.

Volgens hem had God (Allah) had teksten voor hem openbaard, die hij in de Koran op had genomen.

Question 17

Wat was er na de dood van Mohammed gebeurd met de Islam

Answer 17

Opgevolgd door schoonvader Aboe Bakr, als de Kalief. Kalifaat was toen overdraagbaar van vader naar zoon
Opgesplitst:
Soenieten: volgen Aboe Bakr
Sjiieten: vinden Ali, de schoonzoon van Mohammed de rechtvaardige Kalief.

Question 18

Wat is de Sharia?

Answer 18

Nieuwe stelsel van rechtsregels, gebaseerd op de Koran.
-Tolerant voor andere geloven, ookal moest ze meer belasting betalen en hadden ze minder rechten

Question 19

Wat was de inquisititie?

Answer 19

Een rechtbank voor het vervolgen van ketters en joden.
Ketters? -Christenen die afweken van de katholieke kerkleer
Joden? - ¨verkeerde¨ geloof, ook verantwoordelijk voor de moord op Christus.

Question 20

Hoe zag christelijk expansie naast de inquisitie erut

Answer 20

-Kruistochten onder steun van kerk en vorsten, heilige oorlogen leidden tot expansie.
-Oost-Europa veel bekeerd door ridders.
-Spanje+Portugal-Islamitische terrein veroverd door christelijke koningen (reconquista)
-Middellandse zeegebied- Kruisvaarders veroveren heilige grondgebied rond Jeruzalem

Question 21

Gevolgen van de christelijke expansie voor bepaalde gebieden

Answer 21

Spanje: Laatse moslimkalifaat verslagen, moslims verdreven

Middellandse zeegebied: 3e eeuw, christenen verdreven

Question 22

Cultureel en economische gevolgen van de christelijke expansie

Answer 22

-Europeanen komen in aanraking met Arabische kennis en uitvinding door de handel

Handelsroutes tussen Midden-Oosten+Azië en Europa.

Question 23

Waardoor kwam de toename van landbouw in de late middeleeuwen?

Answer 23

-Drieslagstelsel. 1/3 akker in het herfst gezaaid, 1/3 in de lente en 1/3 een jaar laten rusten zodat de bodem niet uitgeput raakt.
-Ijzeren ploegen door paarden getrokken
-Bossen en moerassen voor landbouwgrond benutigd

Question 24

Wat betekende de toename van voedselproductie voor de samenleving?

Answer 24

-Bevolkingstoename
-Boeren verkochten overschotten bij markten. Werden populair, jaarmarkten opgericht en handelaren kwamen ver reizen om hun waren te verkopen

Question 25

5 gevolgen voor steden van meer handel.

Answer 25

-Handelscentra groeien uit tot steden -Langeafstandshandel veranderd van alleen luxeproducten tot massagoederen als hout, graan en wijn -Samenwerkingsverbanden tussen steden die elkaar met handel helpen -Landsheren bevorderen hun gebied door te zorgen voor orde en veiligheid op de markten -Geldeconomie ontstond.

Question 26

Voorbeelden van stadsrechten en waarom die aantrekkelijk waren voor de landsheer

Answer 26

-Recht om een markt te houden -Eigen wetten en rechtspraak -Tolvrijheid voor kooplieden -Verdedigingsmuur om eigen nederzetting

Question 27

Beschrijf de twee groepen bewoners in de middeleeuwen

Answer 27

-Burgerij. Mensen met burgerrecht, misdaden werden berecht. Patriciërs hoorden hierbij, rijke machtige families die bestuursfuncties bezeten. -Arme, ongeschoolde arbeiders die vanuit het platteland naar de stad toe trokken, maar konden niet ingrijpen in de burgerij.

Question 28

Wat is een Gilde?

Answer 28

Groep ambachtslieden met dezelfde beroep. Als je die beroep uit wou oefenen, moest je het gilde in en onder leer van een meester. Zo hielden ze prijzen hoog en concurrentie laag.

Question 29

Gevolgen opkomst van steden voor het feodale systeem

Answer 29

Macht van adel neemt af, burgers kunnen zichzelf beschermen met het nieuwe geldeconomie.

Question 30

Wat hield het middeleeuwse tweezwaardenleer in?

Answer 30

Samenwerking van geestelijk en wereldlijke macht. Geestelijken kregen bescherming van de wereldlijke leiders, en zij konden regeren met goddelijke zegen. Schenking van Constantijn: Pausen waren verheven boven wereldlijke machthebbers.

Question 31

Beschrijf lekeninvestuur

Answer 31

Wanneer een keizer een bisschop benoemt.

Question 32

Concordaat van Worms

Answer 32

1122: einde investituurstijd. Geen winnaar, paus geeft bisschop geestelijke macht en keizer geeft bisschop wereldlijke macht. Hoge geestelijken uit name van de paus kozen bisschopen, ze kwamen uit de adel en daardoor werd de macht van de keizer kleiner. Duitse Rijk kon niet tot eenheid groeien, brokkelde in staten af.

Question 33

Beschrijf centralisatie in de late middeleeuwen

Answer 33

Groot gebied besturen met leenmannen ging lastig, onbetrouwbaar. Door opkomst geldeconomie konden leenheren legers en ambtenaren inhuren, en beginnen aan een bestuurlijke eenheid creëren, waar belasting en wetten overal hetzelfde. Stedenen en edelen gewend aan zelfbestuur waren het oneens, dus ging niet helemaal makkelijk.

Question 34

Staatsvorming in Frankrijk

Answer 34

Eerst regerden Franse koningen alleen over Parijsstrook, leenmannen in de omgeving waren net eigen vorsten. Vanaf 11e eeuw dwongen koningen leenmannen tot gehoorzaamheid, en tijdens de Honderjarige Oorlog had de koning zijn edelen verslaan.

Question 35

Wat is Magna Carta

Answer 35

Centralisatie in Engeland. De koning voerde zoveel oorlogen dat extra belasting nodig was, maar zijn leenmannen kwamen daardoor in opstand. Eisen: -Geen belasting zonder toestemming -Rechten van steden respecteren

Question 36

Parlementen

Answer 36

Er waren grenzen aan de macht van een vorst. Overlegorganen met vertegenwoordigers uit drie standen (hoogste vergadering is Staten-Generaal) om de volgende te doen: -Moesten met parlement handelen om nieuwe belastingen te heffen.