Sta je jezik i koje su njegove osnovne karakteristike?
Jezik - najsavrseniji sistem simbolickog sistema sacinjen od reci i pravila njihovog kombinovanja, koji predstavlja sredstvo komunikacije, ali i misljenja.
Jezik ima vise funkcija, a neke od najvaznijiih su: signifikativna, komunikativna, informativna, socijalna itd.
Resavanje problema misljenjem
- Otkrivanje (uočavanje) problema
– Mišljenje počinje postavljanjem nekog problema. Situacija je problemska kada je za pojedinca nova, a rešenje mu se ne nalazi u prethodnom znanju i iskustvu. - Sužavanje problema – definisanje i redefinisanje teškoće
– Problem mora da se konkretizuje i suzi. Pristupamo mu s mentalnim setom (misaona usmerenost) ili direkcijom. Pogrešna direkcija nas ograničava u traženju rešenja. - Formulisanje hipoteze
– Hipoteza se obično postavlja na osnovu prethodnog iskustva i znanja. Nekad se javlja slučajno i naglo – to je radost. - Proveravanje hipoteze
– Hipoteze se istovremeno prate i proverava se da li su tačne. Uvek je, međutim, potrebno to rešenje proveriti.
Razvoj misljenja po Pijazeu
Po Pijazeu, razvoj misljenja je shvacen kao spontan proces koji tezi ravnotezi izmedju asimilacije i akomodacije.
- Senzomotorni stadijum (od rođenja do 18 meseci)
– Javljaju se elementarne intelektualne operacije i jednostavni vidovi asimilacije. Razvija se shvatanje prostornih odnosa, kauzalnih odnosa i rešavanje praktičnih problema. - Preoperacionalni stadijum (od 18 meseci do 7. godine)
– Javlja se simbolička (semiotička) funkcija. Karakteristična pojava je egocentrizam koji prožima dečje mišljenje. Javlja se i egocentrišan govor, realizam, animizam i artificijelizam.¨ - Stadijum konkretnih operacija (od 7–8. do 11–12. godine)
– Prvi put se javljaju intelektualne, logičke operacije, ali su još uvek vezane za konkretne predmete i odnose. - Stadijum formalnih operacija (od 11–12. do 17–18. godine)
– Formalne operacije su apstraktne, univerzalno primenjive, nezavisne od konkretne sadržine. Javljaju se misaone operacije višeg reda – metajezik.
Sta je egocentrican govor?
Egocentričan govor je tip govora karakterističan za decu oko treće godine, gde dete govori glasno za sebe, ne obraćajući se drugima i ne očekujući odgovor.
To je nesvesno brbljanje, često sažeto i gramatički neuređeno, koje služi za usmeravanje sopstvene pažnje i aktivnosti, a ne za komunikaciju.
Sta je metajezik?
jezik koji omogucava govor o samom jeziku (npr. jezik lingvistike i logike)
Sta je egocentrizam?
uverenost da je vlastito stanoviste sveopste; nesposobnost malog deteta da prihvati stanoviste (pov) drugog
Razvoj misljenja po Vigotskom
Po ruskom psihologu Lavu S. Vigotskom, za razliku od Pijažea, čovekovo mišljenje i njegov razvoj su blisko povezani s društvenim i kulturnim tvorevinama, posebno s govorom.
Više psihičke funkcije (pojmovno mišljenje, voljna pažnja, logičko pamćenje itd.) nastaju prisvaanjem kulturno-istorijskog iskustva i interiorizacijom socijalnih odnosa.
->
Interiorizacija = mehanizam psihickog razvoja, prenosenje onoga sto je socijalnog na unutrasnji mentalni plan
Mišljenje se obrazuje usvajanjem jezika kao primarnog sredstva socijalnog ponašanja. Ono što je nekada bilo sredstvo delovanja na druge, sada se prenosi na mentalni plan i postaje unutrašnja, mentalna funkcija.
Sta je interiorizacija?
Interiorizacija = mehanizam psihickog razvoja, prenosenje onoga sto je socijalnog na unutrasnji mentalni plan
Sta je realisticko misljenje?
Realisticko misljenje se odlikuje uvazavanjem zakona stvarnosti i logike, a operise stvarima, bicima i dogadjajima.
Sta je imaginativno misljenje?
Imaginativno misljenje je usmereno na stvaranje predstava zamisljenih dogadjaja
->
Njegov rezultat moze biti neka kulturno znacajna duhovna tvorevina (slika, prica) ali i nebitan proizvod mastanja.
Sta je konvergentno misljenje?
Konvergentno misljenje je ono sto se priblizava i ide ka jednoj tacki, jednom cilju.
Karakteristicno je za naucni pristup pojavama.
Sta je divergentno misljenje?
Dviergentno misljenje se racva u veci broj razlicitih pravaca, produkuje i isprobava vise hipotetickih odgovora.
Karakteristicno je za umetnicko misljenje.
Sta je kriticko misljenje?
Kriticko misljenje je zasnovano na metodskoj sumnji i brizljivom preispitivanju cinjenica, pojmova, premisa, dokaza …
Stvaralacko misljenje i njegove faze
Stvaralacko misljenje je vrsta imaginativnog misljenje koje je usmereno stvaranje nove, originalne tvorevine, cesto sa sirim drustvenim, kulturnim i civilizacijskim znacajem.
- Preparacija (priprema)
– Sastoji se iz razmišljanja o problemu, prikupljanja raznovrsnih relevantnih informacija, razmatranja dosadašnjih pokušaja i nalaženja preliminarnih rešenja. Stvaralac proizvodi što više ideja, zatim postaje selektivniji i kritičniji. - Inkubacija (zrenje)
– Osoba se ne bavi svesno problemom, ali se obavlja skriven, nevidljiv rad na problemu koji se naknadno otkriva. Može trajati od nekoliko minuta do nekoliko godina. - Iluminacija (prosvetljenje, inspiracija, nadahnuće)
– Karakteristično iznenadno spontano „prosvetljenje” nakon perioda zatišja. Stvaralac dolazi do traženog rešenja nenadano – često u snu ili u stanju pune relaksacije („Eureka!”). - Verifikacija (proveravanje)
– Poslednja faza u kojoj stvaralac proverava tačnost rešenja koje mu je „sinulo” u fazi iluminacije, na dva načina: teorijski (logička pravila) ili praktično (empirijska, eksperimentalna provera).
Kako je neophodno biti kao covek za stvaranje?
Pored talenta, sto je neophodan, izuzetan znacaj za stvaranje imaju uporan i istrajan trud i rad.
