Bruselloz müalicəsi
1))Etiotrop
Levomisetin+ tetrasiklin
Tetrasiklin+ streptomisin
Doksisiklin+ rifampisin
2)) patogenetik
- vaksinoterapiya!!
-hormonterapi
-vitaminterapi
-iltihabəleyhinə
- antihistamin və dezintoks
**Xronikdirsə və rezidual əlamətlər varsa ——- fizioterapiya , sanator-kurort
**residivlərdə - bruselloz qlobulini
Polimielit müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
👉 Yoxdur
2️⃣ Patogenetik müalicə
👉 Məqsəd: sinir sisteminin zədələnməsini və iltihabı azaltmaq.
• Vitamin terapiyası – xüsusilə B1, B6, B12 (sinir sisteminin bərpası üçün), C vitamin
• Qlükokortikoidlər (prednizolon və s.) – beyin ödemi və ya ağır neyroformalarda
• Sedativlər və ya sakitləşdirici vasitələr – narahatlıq və əzələ spazmı zamanı
•berpa dövrü mediator və stimulyatorlar -prozerin , qaLantamin
⸻
3️⃣ Simptomatik müalicə
👉 Əlamətlərə görə aparılır:
• Ağrıkəsici və istiliksalıcı dərmanlar , analgetiklər
• Əzələ spazmları: spazmolitiklər,,isti bələmə , isidici vasitələr ( solyuks, parafin)
• Tənəffüs pozulmaları: selik temizlenmeli lazım gelse traxeostomiya
⸻
4️⃣ Fizioterapiya və reabilitasiya
👉 Poliomielitin ən vacib mərhələsidir,YATAQ REJİMİ MÜTLƏQ
• Fizioterapiya və masaj (əzələlərin tonusunu saxlamaq üçün)
• Passiv hərəkətlər, minimal hərəkər
Malyariya müalicə
1️⃣ Etiotrop (spesifik) müalicə
a) Eritrositar mərhələyə təsir edən preparatlar (HEMATOŞİZOTROP)—tutmaları dayandırır
Əsas preparatlar:
• Xloroxin (Delagil)
• xinqamin ,xinin vs aminoxinol preparatları
⸻
b) Qara ciyər (histoşizotrop) mərhələyə təsir edən preparatlar
👉 Malyariya residivlərinin (yenidən yaranmasının) qarşısını almaq üçün.
Preparat:
• Primaxin
⸻
c) Qametositlərə (daşıyıcı formaya) təsir edən preparatlar
👉 Törədicinin ağcaqanadlara keçməsinin qarşısını alır.
• Primetamin ( xloridin, daraprim,tindurin) – P. falciparum üçün bu məqsədlə də istifadə olunur.
⸻
d) bu preparatların təsiri az olarsa tetrasiklin
Xininle başla sonra keç delagilə
⸻
2️⃣ Patogenetik müalicə
👉 Qızdırma, intoksikasiya və orqan zədələnmələrinin aradan qaldırılması məqsədilə.
• Bol maye və elektrolit balansı (Ringer, NaCl)
• ağır formada parazitəleyhinə dərman
• Kortikosteroidlər (şok və beyin ödemində)
•mannitol , sidik cövhəri , laziks ( beyin ödemi )
⸻
Hamiləlikdə olar- delagil, amodiaxin
Göy öskürək müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə (bakteriyanı öldürmək üçün)
• Makrolidlər —geniş spektrli antibiotikler
2️⃣ Patogenetik və simptomatik müalicə
-psixotrop
-antihistamin
-akupunktura, baroterapiya
-rejim və qidalanmaya əməl edilməli
Epidemik parotit müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
👉 Yoxdur
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalicə
-yataq rejimi , pəhriz
- qulaqətrafı vəzə quru sarğl ,solyuks,UYT cərəyan, UBŞ, diatermiya
-analgetik (gecələr dimedrol, yuxu dermanları)
-dezinfeksita (furasilinle ağız yaxalamaq)
**meningitlə ağırlaşma varsa -qlükoza , laziks venadaxili , KSH(prednizalon)
** orxitlə ağırlaşma varsa - KSH
**pankreatitlə ağırlaşma varsa-infuzion məhlulla ferment inhibitorları -kontrikal,gordoks
Legionelloz müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
ERİTROMİSİNN-ən effektiv
( rifampisin, levomisetin )
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalic
-o2 verilmesi , süni ventilyasiya
-dezintoksikasiya
-qanaxma və şokəleyhine müalicə
-kortokosteroid
-sidikqovucular
-KBÇ qarşı hemasorbsiya , hemodiliz
Meninqokokk müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
👉 PENİSİLLİN -ən effektiv
-ağır, ildırımvaridə -levomisetin
-sefalosporinlər
👉Sulfanilamid preparatları
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalic
-Toksikoza qarşı( ringer ,naCl, qlükoza,reopoliqülkin,hemodez,albumin, plazma )
-sidikqovucular —laziks, uregit , mannitol , sidik cövhəri
- hipotermiya , qıcolma , ürek damar və bpyrek çatışmazlığına qarşı tədbirlər
**ağıe formalarda -KSH (prednizalon)
**beyin ödemi - saluretiklər , osmotik diuretiklər
Skarlatina müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
👉 penisillin, eritromisin, oleondamisin, levomisetin
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalicə
-Furasilin, evkalipt , kalendula dəmləmələri ilə qarqara
-antiallergik
-kardiotonik
-infuzion mehlullar
Qara yara müalicə
👉ən effektiv preparat -PENİSİLLİN
-Yümgül forma — ancaq antibiotik
-ortaağır , ağlr forma —antibiotik yanaşı qara yara əleyhinə qlobulinlə müalicə və ÜDÇ , intoksikasiyanı aradan qaldıran patpgenetik müalicə
-yara üzərinə indeferent məlhəmlə sarğı
*qlobulin - Bezredko üsulu ilə əzələdax
Qızıl yel müalicəsi
1️⃣ Etiotrop müalicə
Birincili və təkrar — penisillin, ampisillin, tetrasiklin , seftrionL , levomak , oletetrin
Residiv—eritromisin, oleondomisin, oksasillin , seftrion L , metisillin , ampisillin
Uzun süren müalicələrdə — nitrofuran törəmələri , kombine- biseptol , baktrim
- rezistentlik- sefalsporin ve ftorxinolonlar
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalic
-KSH
-antihistamin
-biogen stimulyator -ginoks
-aloe, immunomaks , fitin ,,,
-autohemotürapiya
-hemotramsfuziya
-vitaminterapi
**hemorragik aöırlaşmalarda — yüksek doz C VİTAMİN
**eritamatozda yerli müalicə yoxdur
**eritamatoz bulloz - suluğu deşerek rivanol , furasilin sarğlsı
**geniş eroziya - polimiksin , sintamisin, tetrasiklin melhemi
Ornitoz müalicə
1️⃣ Etiotrop müalicə
👉 TETRASİKLİN
2️⃣ Patogenetik və Simptomatik müalic
Dezintoksikasiya -kristalloid kolloid meh
KSH
Vaksinoterapiya ( uzun ve xronik)
Tənəffüs gimnastikası
Zülal ve vitamin
*meningitdə sidikqovucular və osmotik diuretiklər
