Wat is multimorbiditeit?
het hebben van meer dan 1 (chronische) aandoening <– ook psychische aandoeningen
Wat zijn vaak voorkomende combinaties van aandoeningen? (5)
- depressie en angststoornis
- aderverkalking van de kransslagaderen en hartfalen
- COPD en hartfalen
- Artrose en een chronische nek- of rugaandoening
- DM en aderverkalking van de kransslagaders
Wat is concordante multimorbiditeit?
als 2 aandoeningen een gemeenschappelijke oorsprong hebben en behandeld kunnen worden met 1 behandeling
Wat is discordante multimorbiditeit?
verschillende ziekteprocessen en meerdere behandelingen
Wat is complicerende multimorbiditeit?
wanneer 2 aandoeningen samen voorkomen doordat de ene aandoening een complicatie is van de andere aandoening (bv DM en retinopathie)
Wat is causale multimorbiditeit?
als meerder aandoeningen dezelfde risicofactor hebben (leefstijl zou een r.f. kunnen zijn voor beide aandoeningen)
Wat is een voorspeller van multimorbiditeit?
frailty (kwetsbaarheid)
Wat zijn nadelige gevolgen van multimorbiditeit?
- verlaagde kwaliteit van leven
- verkeerd opgesteld behandelplan (> polyfarmacie omdat ziektes apart beh worden)
wat is een single disease richtlijn?
= richtlijn op 1 aandoening, hierin worden comorbiditeiten wel besproken maar dan is extra medicatie nodig om die te behandelen
Wat zijn generieke richtlijnen?
toegespitst op diagnostiek en behandeling van multimorbiditeit <– kan lastig zijn omdat omdat single-disease richtlijnen elkaar tegen spreken
Welke 3 aspecten zijn belangrijk bij multimoriditeit?
- moet erkend worden door de pt en de betrokken behandelaars
- behandelaars moeten onderling contact hebben
- patiËnt moet een centrale positie hebben om aan te geven waar zij behoeften aan hebben
Wat zijn de 3 stappen qua behandeling bij chronische pijn bij multimorbiditeit?
- eerst screenen op enstige aandoeningen
- eventuele medicamenteuze behandeling starten
- multidimensionaal ondersteunde zelfmanagement
Wat is psycho-educatie en waarom is dit belangrijk bij de beh van chronische pijn?
uitleg geven aan pt over neuroplasticiteit en dat pijn wordt waargenomen in de hersenen en dat sensitisatie van het ZS hevige symptomen kan geven die niet berusten op weefselschade
Uit welke 5 stappen bestaat het toepassen van het biopsychosociale model?
- biomedisch; bij chronische pijn < evidence coor effectiviteit op lange termijn bij biomedische monotherapie, ook opioïden zijn niet gunstig op lange termijn
- geest-lichaam; gedachtes en emoties kunnen pijn verlichten (CGT en ontspanningsoefening)
- verbinding; sociale factoren spelen een rol <– zingeving + hebben doelen kan helpen
- activiteit: lichaamsbeweging is goed (tijdcontigent op bouwen - niet op geleide van pijn)
- voeding; chronische pijn gaat vaak samen met overgewicht en een slecht dieet. genoeg zuivel innemen, en genoeg groenten etc
