Opioidy

Question 1

od czego wywodzą się ośrodkowo działające leki przeciwbólowe?

Answer 1

od morfiny

Question 2

pochodne fenantrenu

Answer 2

morfina, kodeina

Question 3

pochodne izochinoliny

Answer 3

papaweryna

Question 4

co jest prekursorem β-endorfiny?

Answer 4

POMC - proopiomelanokortyna

Question 5

receptory opioidowe

Answer 5

• μ
• δ
• κ

Question 6

czyści agoniści receptorowi - najważniejsza jest ich aktywność wobec receptorów…

Answer 6

μ

Question 7

mieszani agoniści/antagoniści - jak działają?

Answer 7

antagoniści wobec jednego receptora, agoniści wobec innego

Question 8

kiedy stosujemy czystych antagonistów receptorów opioidowych?

Answer 8

w zatruciu opioidami, w opioidowym zespole abstynencyjnym

Question 9

czyści agoniści

Answer 9

• morfina
• oksykodon
• dihydrokodeina
• petydyna
• fentanyl
• sufentanyl
• alfentanyl
• remifentanyl
• metadon
• loperamid

Question 10

efekty opioidów na OUN

Answer 10

• przeciwbólowy
• euforyzujący
• przeciwkaszlowy
• uspokajający, nasenny
• zwężenie źrenicy (nie podlega rozwojowi tolerancji)
• depresja ośrodka oddechowego

Question 11

efekty opioidów na układ sercowo-naczyniowy

Answer 11

• rozszerzenie naczyń, w tym wieńcowych (uwalnianie histaminy)
• spadek CTK
• zmniejszone zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen

Question 12

efekty opioidów na układ pokarmowy

Answer 12

• nudności, wymioty
• zaparcia
• zwiększone napięcie zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej oraz ciśnienie żółci w pęcherzyku żółciowym

Question 13

efekty opioidów na układ wydalniczy i płciowy

Answer 13

• retencja moczu

* przedłużenie porodu

Question 14

efekty opioidów na układ hormonalny

Answer 14

• zahamowanie wydzielania LH

* stymulacja wydzielania ADH i PRL

Question 15

efekty opioidów na układ immunologiczny

Answer 15

zahamowanie funkcji komórek NK

Question 16

efekty skórne opioidów

Answer 16

• zaczerwienienie skóry
• świąd
• wysypka

Question 17

jak może być podawana morfina?

Answer 17

doustnie, parenteralnie, w postaci plastrów naskórnych

Question 18

kiedy stosuje się morfinę?

Answer 18

kontrola bólu w poważnych urazach, w zawale mięśnia sercowego, w chorobie nowotworowej

Question 19

kiedy stosujemy oksykodon?

Answer 19

łącznie z NLPZ lub paracetamolem

Question 20

oksykodon i dihydrokodeina - co silniejsze?

Answer 20

dihydrokodeina

Question 21

petydyna - nie ma jakich właściwości opioidowych?

Answer 21

przeciwkaszlowych, nie powoduje skurczu źrenicy

Question 22

najsilniejszy opioid

Answer 22

fentanyl

Question 23

który opioid działa ultraszybko i ultrakrótko?

Answer 23

remifentanyl

Question 24

jak długo działa metadon?

Answer 24

długo

Question 25

kiedy stosujemy metadon?

Answer 25

u osób uzależnionych od opioidów lub cierpiących na bóle przewlekłe, np. nowotworowe

Question 26

czyści agoniści receptorów opioidowych

Answer 26

* kodeina * hydrokodon * dekstropropoksyfen

Question 27

kiedy stosujemy czystych agonistów receptorów opioidowych

Answer 27

bóle o umiarkowanym nasileniu, najczęściej w połączeniu z NLPZ lub paracetamolem

Question 28

mieszani agoniści/antagoniści l

Answer 28

* buprenorfina * butorfanol * nalbufina * pentazocyna

Question 29

buprenorfina

Answer 29

* agonista rec. μ * antagonista rec. κ * w bólach silnych i średnich * w leczeniu osób uzależnionych od morfiny

Question 30

butorfanol, nalbufina

Answer 30

* agoniści rec. κ | * antagoniści rec. μ

Question 31

pentazocyna

Answer 31

* agonista rec. κ i pseudoreceptorów opioidowych σ | * może być stosowana z NLPZ lub paracetamolem

Question 32

agoniści receptorów opioidowych o szczególnych właściwościach

Answer 32

* dekstrometorfan * difenoksylat * loperamid * tramadol

Question 33

dekstrometorfan

Answer 33

* agonista rec. opioidowych * antagonista rec. NMDA * silne właściwości przeciwkaszlowe * w połączeniu z chinidyną pozwala na kontrolowanie nietrzymania afektu

Question 34

difenoksylat i loperamid

Answer 34

* silnie działają na rec. opioidowe w mięśniówce jelit | * leki przeciwbiegunkowe

Question 35

tramadol

Answer 35

* agonista rec. opioidowych * bloker wychwytu zwrotnego NA i 5-HT * stosowany w średnio nasilonych bólach przewlekłych

Question 36

antagoniści rec. opioidowych

Answer 36

* nalokson * naltrekson * alwimopan

Question 37

nalokson

Answer 37

* krótki czas działania * podanie parenteralne * trzeba go podać kilkakrotnie dla wyleczenia zatrucia opioidami

Question 38

naltrekson

Answer 38

* długi czas działania | * podanie doustne lub w zastrzykach

Question 39

alwimopan

Answer 39

* działa wyłącznie obwodowo * nie przechodzi przez bbb * w leczeniu pooperacyjnej niedrożności porządnej jelit, w zaparciach wywołanych chronicznym podawaniem opioidów