Renesans

Question 1

Renesans

Answer 1

renaissance ( fr. ODRODZENIE) → epoka między średniowieczem a barokiem → ​ nazwa nawiązuje do odrodzenia się ideałów i wzorów antycznych

Question 2

Początek renesansu Europa

Answer 2

Połowa XIVw

Question 3

Koniec renesansu Europa

Answer 3

Początek XVII

Question 4

Polska Renesans

Answer 4

Głównie XVI, złoty wiek polskiej kultury

Question 5

Jaka to była epoka

Answer 5

Antropocentryczna, kolebką odrodzenia były Włochy; w wyniku wzrostu gospodarczego rozwinęła się kultura

Question 6

Z czym się zapoznano

Answer 6

zapoznano się z dorobkiem kulturalnym Europy; odkrycia geograficzne i archeologiczne np. Pompeje

Question 7

Ważny event

Answer 7

wystąpienie Marcina Lutra w 1517 r. reformacja

Question 8

Co się docenia

Answer 8

docenia się jednostkę, ciało ludzkie zyskuje na wartości, rozwija się moda

Question 9

Jakieś info polityka/religia

Answer 9

kryzys papiestwa → rozwój języków narodowych → rozpad feudalizmu

Question 10

Naukowe sprawy

Answer 10

rozwój nauk przyrodniczych i humanistycznych

Question 11

Antropocentryzm co to

Answer 11

pogląd stawiający człowieka w centrum zainteresowania

Question 12

Humanizm co to

Answer 12

łac. humanus – ludzki → ruch umysłowy zmierzający do odrodzenia myśli antycznej → światopogląd renesansu stawiający w centrum zainteresowania człowieka, jego potrzeby, myśli i działania → prawdziwy humanista to człowiek wykształcony wszechstronnie, w wielu dziedzinach

Question 13

Co zna humanista

Answer 13

znający języki obce (ŁACINA I GREKA) → zna dorobek myśli antycznej

Question 14

HOMO SUM ET NIHIL HUMANUM A ME ALIENUM ESSE PUTO- PL znaczenie

Answer 14

CZŁOWIEKIEM JESTEM I NIC CO LUDZKIE NIE JEST MI OBCE

Question 15

Co to jest to homo sum

Answer 15

czołowe hasło doby renesansu → zaczerpnięte od rzymskiego komediopisarza TERENCJUSZA → ukazuje pełny humanizm odrodzenia, zorientowanie na człowieka

Question 16

Irenizm co to

Answer 16

kierunek filozoficzny sławiący POKÓJ na świecie → gr. eirene – pokój → propagowanie tolerancji, otwartości, życzliwości, nastawienie na porozumienie → ERAZM Z ROTTERDAMU

Question 17

Makiawelizm

Answer 17

postawa polityczna pozwalająca na osiąganiu celów za każdą cenę, nawet drogą nieetycznych środków → „cel uświęca środki” → źródło: „Książę” Niccollo Machiavelli → pogląd polityczny, dotyczący władzy → zdrada i zbrodnia

Question 18

Motyw sokola

Answer 18

chwyt kompozycyjny zaczerpnięty z noweli Boccaccia „Sokół” → przedstawia schemat noweli → polega na tym, że niepozorny przedmiot ujęty w tytule noweli staje się kluczowy i odmienia bieg akcji

Question 19

Petrarkizm

Answer 19

odwoływanie się poetów do stylu FRANCESCA PETRARKI → włoskiego poety → używanie środków stylistycznych charakterystycznych dla niego → antyteza i kontrast → charakterystyczne jak SONETY DO LAURY → podkreślenie subtelnych uczuć i emocji

Question 20

Reformacja

Answer 20

nurt religijny zapoczątkowany przez MARCINA LUTRA → w 1517 roku poprzez wywieszenie na drzwiach kościoła w Wittenberdze 95 tez dotyczących kościoła → rozłam w Kościele → powstanie wyznania ewangelicko-augsburskiego → PROTESTANCI

Question 21

Utopia

Answer 21

nierealny świat → wizja świata szczęśliwego, nad wyraz pięknego i wiecznie szczęśliwego → panuje tam równość, sprawiedliwość, wszyscy są zadowoleni → nie ma zła, przemocy nędzy → IDEALNY ŚWIAT → wprowadzone przez TOMASZA MORUSA

Question 22

Mimetyzm

Answer 22

kategoria estetyczna wywodząca się z antyku → NAŚLADOWANIE RZECZYWISTOŚCI w sztuce → mimesis → naśladownictwo

Question 23

Tren

Answer 23

gatunek mający początek już w starożytności → pisany po śmierci osoby ważnej, zasłużonej → miał wyrażać smutek z powodu śmierci → przynosił napomnienie i pocieszenie → miał ścisłą budowę

Question 25

Cykl trenologiczny

Answer 25

innowacja dokonana przez JANA KOCHANOWSKIEGO → polegała na przeniesieniu budowy i kompozycji trenu na cały cykl – kilkunastu trenów → odpowiednie treny odpowiadały poszczególnym częściom → ponadto dedykował on swój cykl zmarłej 2,5 letniej córce Urszulce → świadczy to INDYWIDUALNOŚCI poety

Question 26

Poeta doctus

Answer 26

łac. poeta uczony → wzór idealnego poety → który jest wykształcony, uczony, zna łacinę i grekę, poznał obcojęzyczną literaturę i kulturę → często studiował za granicą → zna reguły wersyfikacyjne i miarę wiersza → potrafi pisać → ERUDYTA

Question 27

Gatunki liryczne

Answer 27

pieśni, hymny, psalmy, treny, fraszki → sonety

Question 28

Gatunki epickie

Answer 28

epopeje, bajki, dialogi, utwory parenetyczne → nowele, powieści, eseje

Question 29

Gatunki dramatyczne

Answer 29

komedia, tragedia

Question 30

Cechy sztuki renesansowej

Answer 30

JASNOŚĆ, CZYSTOŚĆ → PROSTOTA, UMIAR → SYMETRIA, HARMONIA → PRAWDOPODOBIEŃSTWO → MIMETYZM → ŁAD

Question 31

Arystoteleizm

Answer 31

kontynuacja myśli Arystotelesa → wiele pism dotyczących

Question 32

Platonizm

Answer 32

kontynuacja myśli Platona

Question 33

Horacjanizm

Answer 33

epikureizm + stoicyzm → często Kochanowski korzystał z tej myśli

Question 34

Wzorce osobowe

Answer 34

SZLACHCIC – ZIEMIANIN, OBYWATEL-PATRIOTA, POETA DOCTUS, IDEALNY WŁADCA

Question 35

Tytuły utworów w europie

Answer 35

Francesco Petrarka – Sonety do Laury Giovanni Boccaccio – Dekameron Michel de Montaigne – Próby William Szekspir – Makbet, Hamlet, Romeo i Julia

Question 36

Kochanowski

Answer 36

Treny, Fraszki ( O żywocie ludzkim, Na dom w Czarnolesie, Na lipę, Do gór i lasów, Do dziewki, Na matematyka), pieśni (Pieśń o spustoszeniu Podola, Hymn Czego chcesz od nas Panie

Question 37

Mikołaj Rej

Answer 37

Krótka rozprawa między trzema osobami: Panem, Wójtem a Plebanem; Żywot człowieka poczciwego;

Question 38

Inni polscy twórcy

Answer 38

Szymon Szymonowic – Sielanki – Żeńcy, Kołacze Piotr Skarga – kazania np. Kazanie wtóre → topos ojczyzny jako okrętu