Strafrecht - Procedure Flashcards

(30 cards)

1
Q

Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf

A

De strafvordering

De burgerlijke vordering

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
2
Q

Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf

De strafvordering

A

Deze vordering heeft tot doel het sanctioneren van een inbreuk op de maatschappelijke orde (overtreding van de strafwet). Het voorwerp van de strafvordering is de toepassing van een straf of van een maatregel. De strafvordering wordt in principe uitgevoerd door het OM, zij treden op als vertegenwoordiger van de samenleving.

Doel: sanctioneren van een inbreuk op de maatschappelijke orde.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
3
Q

Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf

De burgerlijke vordering

A

Deze vordering is betrokken bij de schade die het misdrijf heeft opgeleverd. Het is mogelijk dat ene inbreuk op de strafwet geen enkele schade tot gevolg heeft. In veel gevallen verooorzaakt de verstoring van de maatschappelijke orde die ene misdrijf oplevert, echter ook schade. Het bestaan van schade geeft aan de benadeelde partij het recht om de burgerlijk vordering die uit het misdrijf komt uit te oefenen. Het doel van deze vordering is het herstel van de schade. Het voorwerp is de schadevergoeding. Het OM is in principe onbevoegd om de burgerlijk vordering uit te oefenen.

Doel: herstel van de schade.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
4
Q

Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf

De burgerlijke vordering

Artikel 3bis

A

Artikel 3bis slachtoffers van msidrijven moeten zorgvuldig en correct worden bejegend. De justitieassistenten steen de bevoegde magistraten bij bij de begeleiding van burgers die betrokken zijn bij gerechtelijke procedures. Ze informeren en ondersteunen de slachtoffers en hun verwanten tijdens de gehele duur van de strafprocedure en ook tijdens de zittingen. De verplichting tot een correcte en zorgvuldige behandeling geldt voor iedereen die met slachtoffers in contact komt: niet alleen de politiediensten, maar ook de leden van het parket, griffies en administratieve diensten, de onderzoeksrechter en de zetelende magistratuur.

Benadeelde persoon zijn mensen die het hef in eigen handen nemen en niet verder stappen, zij hebben deze burgerlijke vordering nog niet ingesteld.. Burgerlijke partij zijn mensen die officieel de burgerlijke vordering instellen en die vraag gaan stellen aan de rechter en worde ondersteunt daarin. In bijde gevallen is het aan de kant van de slachtoffer.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
5
Q

Deel 3: Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf

De burgerlijke vordering

Het slachtofferfonds voor slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en occasionele redders.

A

Gespijsd vanuit de begroting + bijdrage van 25 euro van elke beklaagde die een criminele of correctionele straf krijgt

Maximum toekenning van 125 000 euro

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
6
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase

De politie

A

Is bevoegd voor het opstellen van een proces verbaal:

  • Aangifte (door derden)/klact (het slachtoffer)
  • Ambtshalve vaststelling: ontdekken van de feiten op het moment zelf

In principe moet elk PV naar de Procureur des Konings worden doorverwezen. In realiteit: politiesepot = akkoord tussen politie en parket waarbij niet elk PV wordt doorgestuurd (parket krijgt jaarlijk een lijst met de kleine overtredingen die niet werden doorgestuurd)

zie kader pg 21

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
7
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase

Types van onderzoek

A

Het opsporingsonderzoek

Het gerechtelijk onderzoek

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
8
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

A

Dit is het geheel van handelingen om misdrijven, hun daders en de bewijzen ervan op te sporen en de gegevens te verzamelen die nodig zijn voor de strafvordering Hier gaat het niet enkel om bewijsmateriaal dat het bestaan van de feiten betreft maar bijvoorbeeld ook om gegevens die betrekking hebben op de persoon van de verdachte en of de maatschappelijke context. We starten altijd in het opsporingsonderzoek en soms een gerechtelijk onderzoek.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
9
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

Tijdens het opsporingsonderzoek zijn dwangmaatregelen of schendingen van individuele rechten of vrijheden in beginsel onmogelijk.

A

Indien dwangmaatregelen noodzakelijk of gewenst zijn moet het OM een gerechtelijk onderzoek vorderen. Onderzoeksrechter kan de dwangmaatregelen opleggen.

Voorbeeld: bij heterdaadprocedure of via de mini-instructie

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
10
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

Verantwoordelijkheid en rol van het OM:

A

Het opsporingsonderzoek verloopt onder de leiding en het gezag van de bevoegde PdK (procureur).

  • Staande magistratuur
  • Het OM of het parket is de instantie die een straf vordert in het belang van de maatschappij. Het OM waakt over de toepassing van het strafrecht.
    – Parketmagistraten moeten rechtstaan als ze een straf vorderen in de rechtbank, daarom behoren ze tot de staande magistratuur.
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
11
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

De Procureur de Konings dient:

A
  • Misdrijven op te sporen
  • Daders te vervolgen
  • Straf te vorderen
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
12
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

De PdK ontvangt klachten en aangiften en doet verhoren.

A
  • Het OM vertegenwoordigt de maatschappij en is onpartijdig. Zij handelt in het belang van de samenleving en dus van de waarheidsvinding
  • Het OM onderzoekt het dossier à charge (tegen de verdachte en à decherge (voor de gedachte)

Het wetboek van strafvordering voorziet dat de PdK waakt over de wettigheid van de bewijsmiddelen en de loyaliteit waarmee ze worden verzameld.

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
13
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

Onder het toezicht van de PdK kunnen bijzondere opsporingsmethoden (BOM) en ‘andere opspronignsmethodes’ ingezet worden door de uitvoerende politiediensten:

A

Bijzondere opsporingsmethoden

  • Observaties (het voortdurend waarnemen van mensen en hun gedrag)
  • Infiltraties (een politieambtenaar die een fictieve identiteit contact heeft met personen die strafbare feiten stellen)
  • Informantenwerking (het regelmatig contact hebben met een informant die banden heeft met personen die strafbare feiten plegen)

Andere opsporingsmethoden

  • Onderscheppen van post
  • Direct afluisteren (geen telefoontaps)
  • Inwinnen van gegevens bij de bank
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
14
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het opsporingsonderzoek

Het opsporingsonderzoek is geheim. Je krijgt er pas inzicht op als het onderzoek afgerond is en als je betrokken was. Het einde van het opsporingsonderzoek:

A
  • De zaak seponeren
  • Een minnelijke schikking voorstellen
  • Het pad van de bemiddeling volgen
  • De verdachte vervolgen
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
15
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het opsporingsonderzoek

Seponering:

A

zonder gevolg klasseren

  • Technisch sepot (te weinig of geen bewijs om het feit als een misdrijf te omschrijven)
  • Oppurtuniteitssepot (OM beslist bewust om een feit niet te vervolgen)
  • Motivatie
  • Zaak kan heropend worden bij nieuwe bewijzen
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
16
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het opsporingsonderzoek

Minnelijke schikking:

A

strafvordering vervalt tegen het betalen van een geldsom

17
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het opsporingsonderzoek

Strafbemiddeling:

A

procureur bemiddelt over schadevergoeding  noodzakelijk bij bemiddeling:

  • De dader heeft bekend
  • Er is een slachtoffer met een schadeclaim
  • Zowel dader als slachtoffer nemen vrijwillig deel aan de bemiddeling
  • De beslissing van de procureur
18
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het opsporingsonderzoek

Strafrechtelijk vervolgen:

A

Rechtsreekse dagvaarding: de beklaagde wordt gedagvaard voor de bevoegde rechtbank (als ze genoeg bewijs hebben en er moet geen verdere info gevraagd of onderzocht worden maar kunnen direct naar de uitspraak gaan)

Gerechtelijk onderzoek vorderen (indien er meer onderzoek nodig is en dan gaat de onderzoeksrechter dit doen in het gerechterlijk onderzoek, zie volgt)

19
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het gerechtelijk onderzoek

A

Is het geheel van de handelingen die ertoe strekken de daders van misdrijven op te sporen, de bewijzen te verzamelen en de maatregelen te nemen die de rechtscolleges in staat moeten stellen met kennis van zaken uitspraak te doen. Er wordt hier niet meer gedaan naar opsporing van misdrijven.

20
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het gerechtelijk onderzoek

Dit kan gebeuren op vraag van:

A

Slachtoffer (burgerlijke partijstelling): Slachtoffer kan dit doen als ze zich burgerlijke partij gaan stellen en genoeg bewijs hebben. Ze doen dit als ze zich niet gehoord voelen door bijvoorbeeld de politie of als ze in een situatie zitten waar er niets aan gebeurt bijvoorbeeld ze worden blijven lastiggevallen door ex man/vrouw.

De Procureur de Konings (ingewikkeld karakter/gerichte onderzoeksdaden)

21
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het gerechtelijk onderzoek

Onder leiding en het gezag van de onderzoeksrechter:

A

De OR (onderzoeksrechter) heeft als taak (het leiden van de zoektocht naar de waarheid’ à charge en à decharge. Hij heeft het recht en de plicht om alle onderzoek verrichtingen uit te voeren, die kunnen bijdragen tot het ontdekken van de ware toedracht van de onderzochte feiten. Hij moet hiervoor alle gegevens verzamelen, die het onderzoek kunnen vooruithelpen; zowel deze die bezwarend zijn voor de verdachte, als degene die hem kunnen ontlasten. De onderzoeksrechter draagt dus de verantwoordelijkheid voor het gerechtelijk onderzoek, dat zowel à charge als à décharge wordt gevoerd.

De OR oordeelt of het noodzakelijk is om dwang te gebruiken of inbreuk te maken op individuele vrijheden of rechten. De onderzoeksrechter oordeelt in het kader van zijn opdracht om de waarheid te achterhalen of het noodzakelijk is dwang te gebruiken of inbreuk te maken op individuele rechten en vrijheden. Zo nodig kan hij dus zonder toestemming van de betrokken persoon maatregelen nemen die een inbreuk op de persoonlijke rechten en vrijheden uitmaken.

22
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het gerechtelijk onderzoek

Maatregelen onderzoeksrechter:

A
  • Huiszoekingsbevel
  • Aanstellen van deskundigen
  • Opdracht tot onderzoek van het lichaam
  • DNA onderzoek
  • Aanhoudingsbevel
  • Etc. (belangrijkste staan hierboven maar zijn nog zoveel meer)
23
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Het gerechtelijk onderzoek

Een verdachte kan maximaal 48 uur worden vastgehouden (arrestatie), daarna is er een aanhoudingsbevel nodig. Uitzondering:

A
  • Wanneer het gaat om een misdrijf waar min 1 jaar gevangenisstraf op staat
  • Wanneer het nodig blijkt voor de openbare veiligheid
  • Er kans is op recidive
  • Er sprake is van vluchtgevaar
  • Risico op collusie bestaat = het praten met derden of het laten verdwijnen van bewijsmateriaal
24
Q

Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het gerechtelijk onderzoek

A

Na beëindiging van het gerechtelijk onderzoek stelt de onderzoeksrechter
een beschikking tot mededeling op en bezorgt deze aan de procureur des Konings

De procureur beslist op basis hiervan om het dossier door te geven aan de raadkamer

De raadkamer beslist of er voldoende aanwijzingen van schuld in het dossier aanwezig zijn om een strafrechtelijke vervolging te verantwoorden (géén uitspraak over schuld of onschuld)

De strafrechter beslist op het einde van de strafzaak over de schuld of onschuld van de verdachte.

25
Deel 4: De rechtspleging in de onderzoeksfase - Types van onderzoek - Afsluiting van het gerechtelijk onderzoek De wetgever van 1808 oordeelde dat tussen het gerechtelijk onderzoek en de fase voor het vonnisgerecht een stevige barrière moest bestaan.
De wetgever van 1808 oordeelde dat tussen het gerechtelijk onderzoek en de fase voor het vonnisgerecht een stevige barrière moest bestaan. Een onafhankelijke en onpartijdige rechtsinstantie (in regel eigenlijk een alleenzetelende rechter) moest na afloop van het gerechtelijk onderzoek nagaan of het onderzoek voldoende aanwijzingen van schuld had opgeleverd en of een procedure voor het vonnisgerecht verantwoord was. De wetgever vond een verwijzing naar en vonnisgerecht reeds een eerste sanctie voor een verdachte. In dit opzicht was een rechterlijke beoordeling in dit stadium vereist, als fundamentele waarborg voor de goede werking van het strafrechtelijk apparaat. De raadkamer fungeert in die zin als een filter tussen gerechtelijk onderzoek en vonnisgerecht. De raadkamer oordeelt enkel over het onderzoek en niet over de vervolging.
26
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht Gerechtelijke organisatie
Bij verstek veroordeeld worden: toch een uitspraak, ook al is de beklaagde niet aanwezig en heeft deze zich dus niet kunnen verdedigen. Verzet mogelijk (≠ beroep) + zie pg 26
27
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht Gerechtelijke organisatie - Extra
Strafrechterlijk gerelateerd: * De politierechtbank * Correctionele rechtbank * Hof van assisen * De beroepshoven Er zijn verschillende rechtbanken die conflicten behandelen. Deze rechtbanken zijn: * Het vredegerecht: De vrederechter staat het dichtst bij de mensen. Die rechter behandelt bijvoorbeeld vragen tot bescherming van personen die niet langer in staat zijn hun eigen belangen waar te nemen, of problemen tussen huurders en verhuurders van een woning. Of ook nog allerlei andere conflicten over zaken met een waarde tot 2.500,00 euro. * De politierechtbank: De politierechter oordeelt vooral over verkeersovertredingen en geschillen die te maken hebben met het verkeer. Maar ook een reeks andere taken zoals het bewaken van de orde en de veiligheid bij voetbalwedstrijden of betogingen, valt onder de bevoegdheid van de politierechtbank. o Wie niet akkoord gaat met de uitspraak van de politierechter, kan beroep aantekenen bij de rechtbank van eerste aanleg. * De rechtbank van eerste aanleg: Als je een geschil hebt over iets dat meer dan 2.500,00 euro waard is, moet je naar de rechtbank van eerste aanleg. o Maar de rechtbank van eerste aanleg doet ook uitspraak in hoger beroep over beslissingen van de vrederechter en van de politierechtrechter in burgerlijke zaken. * De jeugd- en familierechtbank: De jeugdrechtbank is een speciale afdeling van de rechtbank van eerste aanleg. Die rechtbank lost voornamelijk problemen van en voor minderjarigen (<18) op: problemen tussen ouders en minderjarige kinderen, drugsgebruik van minderjarigen, vandalisme door minderjarigen. o Ook de familierechtbank maakt deel uit van de rechtbank van eerste aanleg. Die rechtbank behandelt zowat alle familiegebonden zaken, zoals:  adoptie, afstamming, huwelijk, samenwoning, echtscheiding  uitoefening ouderlijk gezag, verblijfsregeling minderjarige kinderen. * De correctionele rechtbank: De correctionele rechtbank is dan weer een andere afdeling van de rechtbank van eerste aanleg. Zij oordeelt over ernstige misdrijven zoals verkrachting of diefstal. o Je komt ook bij de correctionele rechtbank terecht als je bijvoorbeeld niet akkoord gaat met de uitspraak van de politierechtbank en beroep aantekent. * De arbeidsrechtbank: Die rechtbank behandelt problemen tussen werkgever en werknemer. Bijvoorbeeld: o bij ontslag; o bij werkloosheid o bij arbeidsongevallen; o bij problemen in verband met het pensioen. * De ondernemingsrechtbank: De ondernemingsrechtbank doet uitspraak over problemen of geschillen tussen handelaars of ondernemers. Bijvoorbeeld: o bij faillissementen; o bij het niet betalen van facturen. * Het hof van beroep en het arbeidshof: Als de veroordeelde partij niet akkoord gaat met het vonnis of de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg of de arbeidsrechtbank, kan ze beroep aantekenen. o De zaak moet dan opnieuw onderzocht en beoordeeld worden. Dat gebeurt door rechters die in het hof van beroep of het arbeidshof zetelen. * Hof van assisen: Zware strafbare feiten of misdaden (meestal moorden) worden door het hof van assisen behandeld. o Hier oordeelt een jury van twaalf gewone mensen over de schuldvraag. * Hof van Cassatie: Het Hof van Cassatie oordeelt of de rechter de wet correct geïnterpreteerd en toegepast heeft. Het checkt ook of er geen procedurefouten werden gemaakt die de uitslag konden schaden. * Administratieve rechtbanken (niet in piramide): * Het Grondwettelijk Hof: Dit rechtscollege gaat na of wetten niet in strijd zijn met de grondwet en internationale verdragen. Het regelt ook eventuele geschillen tussen het Nederlandstalige, het Franstalige en het Duitstalige landsgedeelte. * Raad van State: Is een administratief rechtscollege. De Raad van State kan besluiten, reglementen, vergunningen… schorsen en/of vernietigen, die strijdig zijn met bestaande wetten. o De Raad van State geeft ook adviezen over nieuwe wetten, decreten, ordonnanties of koninklijke of ministeriële besluiten alvorens ze definitief gestemd worden. Hierbij gaat de Raad de kwaliteit van de ontwerpteksten na en controleert hij of ze niet strijdig zijn met de Belgische grondwet of andere hogere rechtsregels.
28
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht Denaturatie zie pg. 28
= ontaarding van een misdrijf. De aard van een misdrijf wordt voorlopig bepaald door de aard van de maximumstraf die op dat misdrijf is gesteld door de wetgever. Voorlopig, want wanneer de strafprocedure loopt kan deze ‘aard’ nog veranderen en is ze pas definitief wanneer de rechterlijke uitspraak definitief is. Omwille van verzachtende omstandigheden of straf verminderende verschoningsgronden. - Correctionalisering: van misdaad naar wanbedrijf - Contraventionalisatie: van wanbedrijf naar overtreding Zo kan een wanbedrijf uiteindelijk bestraft worden met een politiestraf. Deze lagere bestraffing is mogelijk omdat de rechter bv verzachtende omstandigheden aanneemt. Als dit het geval is dan kan een vonnisgerecht dat geen tweede keer doen. Verzachtende omstandigheden kunnen maar 1x worden toegepast.
29
Deel 5: De rechtspleging in de fase van het vonnisgerecht Hof van assisen in ere hersteld
2015: (onder minister Koens Geens werd beslist) Alle misdaden, met uitzondering van politieke- en persmisdrijven werden voor de correctionele rechtbank behandeld. - Het was de bedoeling dat de rol van het assisenhof daardoor zo goed als uitgedoofd werd. Dure, zware en tijdrovende assisenprocessen werden vervangen door correctionele zaken. De misdaden waarvan sprake werden dus gecorrectionaliseerd. Omdat correctionele rechtbanken hierdoor meer ernstige zaken dienden te beoordelen, zoals levensdelicten, moord en doodslag, voorzag de wet ook in een verhoging van de bovengrens van de straffen die de correctionele rechtbank kon uitspreken tot een opsluiting van maximum 40 jaar. - Echter: het grondwettelijk Hof beoordeelde de voormelde wet als ongrondwettelijk, waardoor de werking van het Hof van Assisen opnieuw in ere werd hersteld.
30