Maint
Yn SI caiff mudiant gynrychioli gan rif x uned
Sgalar
Fesur sydd a maint yn unig
Fector
Fesur sydd a maint a chyfeiriad
Cydrannu fector i gydrannu mewn cyfeiriadau arbennig
Mae hyn yn golygu dod o hyd i fectorau yn y cyfeiriadau hyn, sy’n adio’n fectoraidd i roi’r fector gwreiddiol, ac felly, gyda’i gilydd, yn gywerth a’r fector
Dwysedd sylwedd, ρ
dwysedd = mas / cyfaint, Uned: Kgm^-3, lle gann mas a chyfaint cael eu gymhwyso i unrhyw sampl o’r sylwedd
Moment grym
Y grym x y pellter perp o’r pwynt i linell arwaith y grym, m=Fd, Uned:Nm
Egwyddor momentau
Pan fydd system mewn cydbwysedd mae’r holl momentau gwrthglocwedd pwynt yn hafal i holl momentau cloclwedd yr un pwynt
Craidd disgyrchiant
Yw’r pwynt o fewn gwrthrych ble gallwn ystyried bod holl bwysau’r gwrthrych yn gweithredu
Dadleoliad
O pwynt B i A yw’r pellter byrraf o A i B yn ogystal a’r cyfeiriad
Buanedd cymedrig
Cyfanswm pelletr / amser
Buanedd enydaidd
cyfradd newid pelletr
Cyflymder cymedrig
Cyfanswm Dadleoliad / amser a gymerwyd
Cyflymder enydaidd
Cyflymder gwrthrych yw’r gyfradd newid dadleolaid
Cyflymiad cymedrig
newid menw cyflymder / amser a gymerwyd
Cyflymder enydaidd
Gyfradd newid cyflymder
Cyflymder terfynnol
Yw cyflymder cysin, ucaf gwrthrych pan fydd y grymoedd gwrthiannol arno’n hafal a dirgroes i’r grym cyflymu
Grym
Grym ar gwrthrych yw gwthio neu dynnu gan ryw gorff allanol
3edd Ddeddf Newton
Os yw gwrthrych A yn rhoi grym ar wrthrych B, bydd B yn rhoi grym hafal a dirgroes ar A
F = ma
Mae mas gwrthrych x ei gyflymiad yn hafal i swm fector y grymoedd sy’n gweithredu ar y gwrthrych. Enw’r swm fector hwn yw’r grym cydeffaith
Momentwm
Yw ei fas wedi’i luosi a’i gyflymder (p=mv) mae’n fector
2il Ddeddf Newton
Mae cyfradd newid momentwm gwrthrych mewn cyfrannedd union a’r grym cydeffaith sy’n gweithredu arno, ac yn yr un cyfeiriad a’r grym hwnnw
Egwyddor cadwraeth momentwm
Mae swm fector momenta gwrthrychau mewn system yn aros yn gyson hyd yn oed os yw grymoedd yn gweithredu rhwng y cyrff, os nad oes grym allanol cydeffaith
Gwrthdrawiad elastig
Lle nad oes newid yng nghyfanswm yr egni cinetig
Gwrthdrawiad anelastig
Lle mae colled egni cinetig