Beoordeling mediastinum op VD opname:
mediastinum mag niet breder zijn dan 2x de breedte van een wervel
- is vrij breed craniaal
- is vrij smal caudaal
Aan welke kant zit de vena cava caudalis?
eerder rechts
longlobben (anatomie); hoeveel aan elke kant?
- LINKS:
- > craniale lob met cran en caud deel
- > caudale lob
- RECHTS:
- > craniale lob
- > midden lob
- > caudale lob
- > accessoire lob
=> R long 25% meer longinhoud dan L long
is de pulmonaire vascularisatie zichtbaar op RX?
- bronchiale a zijn niet zichtbaar (voedende vasc)
- pulmonaire a en v zijn wel zichtbaar (functionele vasc)
- > pulmonaire a zit dors, v zit ventraal
- > w dunner nr periferie toe
- > arteries volgen bronchen over ganse lengte
- > bronche tussen arterie en vene (bronchen zelf kan je niet zien, mr wel in beeld doordat ze tss a en v liggen -> beoordeling in periferie moeilijker omdat er dan geen v meer is die de bronche volgt dus je kan ze niet meer zien
op VD opname: beoordeling pulmonaire BV
- arterie zit lateraal
- vene zit mediaal
- diameter BV moet kleiner zijn dan diameter vd 9e rib thv hun kruising
thymus (zwezerik) zichtbaar op RX? verschil hond/kat?
honden:
- thymus zichtbaar tot leeftijd van 1j, zelden bij volw honden
katten;
- zichtbaar als schaduw craniaal vh hart
- niet zichtbaar bij volw katten
- zit veel ventraler dan mediastinum
standaardopnames thorax:
- laterale opname (re li of li re)
- > R-L: R long beter zichtbaar, hartschaduw ronder
- > L-R: L long beter zichtbaar, hartschaduw ovaler
- Ventrodorsaal of dorsoventrale opname
- > VD als je respiratoire structuren wil beoordelen
- > DV als je cardiovasculaire structuren wil beoordelen
factoren die beoordeling van thorax bemoeilijken:
- mate van inspiratie
- decubitus (op welke kant liggen ze)
- leeftijd
- diersoort
- ras
- lichaamsconditie
- ,…
manier om diameter vd trachea te meten;
lijn van sternum loodrecht nr meestal C7 => geeft mooi afstand weer vd ingang vd thorax
-> trachea mag niet meer dan 20% zijn van de breedte van die lijn
rasverschillen trachea
Bij bulldog is heel dunne trachea normaal!
effect van inspiratie-expiratie op beoordeling thorax
opnames maken in INSPIRATIE want dat verhoogt pulmonair contrast => meer afstand tss diafragma en hartschaduw want lobus accessorius gaat tss hart en sternum komen te zitten
hoe maak je het verschil tss een pneumothorax en een opname in volle inspiratie want in beide gevallen lijkt het of er lucht tussen hart en sternum zit
- pneumothorax -> er zit puur lucht tss hart en sternum
- opname in inspiratie -> deel van R long tss hart en sternum dus kleine lijntjes van BV zichtbaar
effect van decubitus op beoordeling thorax
liefst foto nemen binnen 30sec-min na positionering want als je hond langer laat liggen dan zu de dors longkwabben beetje verzakken => geen lucht meer in die zones
effect van leeftijd op beoordeling thorax
- jonge dieren = meer opake longen
- bij oude dieren zou te opaak ku wijzen op een aandoening (viraal) , mr bij oudere dieren ook meer fibroblasten in interstitium waardoor longen er ook witter ku uitzien
- bij oudere dieren zijn vaker interlobaire fissuren zichtbaar & bij border collies regelmatig calcificaties op pleura
bij oudere katten gaat hart stilaan liggen op sternum, ligt uiteindelijk zelfs bijna horizontaal (geeft indruk dat aorta langer w)
effect van diersoort op beoordeling thorax
hond: longen meer opaak, cran lobben meer nr voren, caudale lobben tot T12-T13, grotere psoasspieren
kat: longen minder opaak, cran lobben meer nr caud, caud lobben tot L1-L2, kleine psoasspieren
effect van ras op beoordeling thorax
grote rassen: BV beter zichtbaar, hart proportioneel kleiner
kleine rassen: longen meer opaak, hart proportioneel groter
chondrodystrofische rassen: vroegtijdige mineralisaties bovenste luchtwegen
effect van lichaamsconditie op beoordeling thorax
obese hond = meer vet = longen meer opaak en minder groot
belangrijk dat je diagnose lymfoom onthoudt want je kan geen verschil maken tss vetcellen en lymfocyten op RX
pleurale effusie =
vochtophoping in pleuraholte (ts borstvlies en longvlies)
RX bevindingen pleurale effusie
- vorm longkwabben herkenbaar
- longen kleiner
- longen meer opaak
hoe maak je onderscheid tss pleurale effusie en etterophoping? je kan vocht en etter immers niet onderscheiden op RX
etter zal meestal mr aan 1 kant blijven zitten want etter is te dik om nr de andere kant te migreren (let op; is niet altijd waar)
vocht zal zich veel meer verspreiden
pneumothorax =
behandeling?
lucht in pleuraholte
meestal gwn afwachten totdat lucht geresorbeerd w, als dit niet binnen de paar d gebeurt is => leegmaken met spuit
RX bevindingen pneumothorax
- meer ruimte tss hart en sternum (maak onderscheid met lobus acc die ook ruimte creeert bij inspiratie)
- longen meer opaak en kleiner
- lucht in mediastinum, tss spieren & subcutaan
hoe herken je een pneumothorax onder tensie? verschil met gewone pneumothorax?
diafragma is niet afgeplat
= spoedgeval (itt gewone pneumothorax, niet onder tensie) -> je moet met naald in pleura prikken zodat lucht nr buiten kan
is de cran mediastinale LK zichtbaar?
af en toe bij lat opname als hond op R zijde ligt, mr mag niet te groot zijn want dan pathologie
(zeker ook abdomen checken want LK draineert abdomen)
