Topic 1: Introductie + methoden

Question 1

Wat is de smalle visie op ontwikkeling?

Answer 1

• Sequentieel: verschillende stadia/niveaus/fases
• Unidirectioneel: eerdere veranderingen zijn een voorwaarde voor latere
• End state (eindstaat): hogere waarde dan de oorspronkelijke staat
• Onomkeerbaar in de vooruitgang
• Biologische groei: onafhankelijk van cultuur
• Universeel: hetzelfde voor iedereen

Question 2

Wat is de brede visie op ontwikkeling?

Answer 2

• Niet noodzakelijk gebaseerd op fases die elkaar opvolgen
• Heeft niet altijd een eindstaat die een hogere waarde heeft (bijv. persoonlijkheid)
• Is zowel kwalitatief als kwantitatief (bijv. taal – aantal woorden)
• Kan universeel zijn, maar ook verschillen tussen personen
• Wordt beïnvloed door cultuur en biologie
• Kan binnen personen in positieve zin maar ook negatieve zin, afhankelijk van de omstandigheden (plastisch)

Question 3

Cross-sectioneel design

Answer 3

Groepen van individuen van verschillende leeftijden bestuderen op hetzelfde tijdsmoment
- Verschillen tussen personen

Question 4

Longitudinaal design

Answer 4

Één groep van individuen over een langere tijdsperiode bestuderen
- Verschillen binnen personen

Question 5

Variabiliteit

Answer 5

Kortetermijn veranderingen die min of meer onomkeerbaar zijn

Question 6

Verandering

Answer 6

Min of meer blijvend

Question 7

Cohort

Answer 7

Iedere groep uit dezelfde culturele omgeving en dezelfde tijdsinterval

Question 8

Cohorteffecten

Answer 8

Verschillen in variabelen die relevant zijn voor de ontwikkeling, die voortkomen uit (niet-leeftijdsgerelateerde) factoren waaraan iedere geboortecohort is blootgesteld

• Bijv. oorlog en onderwijsplicht

Question 9

Waar focussen we op in onderzoek naar ontwikkeling?

Answer 9

Leeftijdsgroepen die van jongere volwassenen kunnen verschillen in:
* Receptie en productie van spraak
* Sensomotorische vaardigheden
* Suggestibiliteit
* Aandachtsspanne/vermoeidheid
* Subjectieve betekenis van concepten
* Ongediagnosticeerde klinische beperkingen (problemen met gehoor heeft invloed op spraak/begrip; geheugenproblemen veroorzaakt door dementie en niet door leeftijd)

Question 10

Ontwikkeling is:

Answer 10

• Levenslang
• Multidisciplinair: meerdere disciplines komen erbij kijken
• Multidirectioneel: ontwikkeling is niet een universeel proces dat maar één richting op gaat (inter-individuele verschillen)
• Gains and losses: ontwikkeling gebeurt door een samenkomst van toename (groei) en verlies (achteruitgang)
• Plastisch
• Ingebed in de geschiedenis: het verloop van leeftijd gerelateerde ontwikkeling is sterk gevormd door de socio-culturele condities van een historische periode –> cohort effecten
• Gecontextualiseerd: contextuele invloeden op ontwikkeling (biologisch, omgeving en interactie hiertussen)