Ürtiker

Question 1

Ürtiker, hangi belirtilerle karakterize bir hastalıktır?

Answer 1

• Kaşıntı
• Kızarıklık
• Kabarıklık
• Kaybolma

Ürtiker, farklı nedenlerle ortaya çıkan kaşıntılı, eritemli, ödemli, deriden kabarık lezyonlarla tanımlanır.

Question 2

Ürtiker, halk arasında hangi isimle bilinir?

Answer 2

dabaz veya kurdeşen

Ürtiker, kaşıntılı ve kabarık lezyonlarla karakterize bir hastalıktır.

Question 3

Ürtikerin en sık görülen deri hastalığı olduğu belirtilmektedir. İnsanların ne kadarı hayatları boyunca en az bir kez ürtiker atağı geçirir?

Answer 3

%20-30

Ürtiker, dermatoloji kliniklerine başvuran hastaların %1-2’sinde görülmektedir.

Question 4

Ürtikerin kronik prevalansı nedir?

Answer 4

%0,1-3

Kronik ürtiker, 6 haftadan uzun süren ürtiker atakları ile tanımlanır.

Question 5

Ürtikerin temel mekanizması nedir?

Answer 5

Mast hücrelerinden çeşitli mediyatörlerin salınması

Bu mediyatörler arasında histamin, prostoglandinler ve TNF gibi maddeler bulunur.

Question 6

Ürtikerin sınıflaması nasıl yapılır?

Answer 6

• Akut: 6 haftadan kısa
• Kronik: 6 haftadan uzun
• Epizodik KÜ: 6 haftadan uzun, ancak haftada ikiden daha az atak

Oluş mekanizmasına göre immünolojik ve non-immünolojik olarak da sınıflandırılabilir.

Question 7

Kronik ürtikerin alt sınıfları nelerdir?

Answer 7

• Kronik spontan ürtiker
• Kronik uyarılabilir ürtiker
• Semptomatik dermografizm
• Geç basınç ürtikeri
• Soğuk ürtikeri
• Solar ürtiker
• Sıcak ürtiker
• Akuajenik ürtiker
• Temas ürtikeri
• Kolinerjik ürtiker
• Titreşim ürtiker

Bu sınıflama, oluş mekanizmasına göre yapılmaktadır.

Question 8

Ürtikerin immünolojik mekanizması nedir?

Answer 8

Tip 1 anaflaksik ürtiker

Klasik IgE reaksiyonunda, alerjen madde mast hücre yüzeyindeki spesifik IgE ile bağlanarak mast hücre degranülasyonuna neden olur.

Question 9

Ürtikerin non-immünolojik yol ile oluşan nedenleri nelerdir?

Answer 9

• Direk mast hücrelerini uyaran ajanlar (Substans P, morfin, kodein)
• Araşidonik asit metabolizmasını değiştiren ajanlar (Aspirin, NSAİİ)

Bu ajanlar, mast hücrelerinin aktivasyonuna neden olabilir.

Question 10

Ürtikerin etiyolojisi arasında hangi maddeler yer alır?

Answer 10

• İdiyopatik
• İlaçlar (Penisilin, sefolosporin, NSAİİ)
• Besinler (Süt, balık, kabuklu deniz ürünleri)
• Enfeksiyonlar (Viral, bakteriyel, fungal)
• Emosyonel stres
• Kollajen doku hastalıkları
• Maligniteler

Diğer etkenler arasında aşılar, kan ürünleri ve fiziksel tetikleyiciler de bulunmaktadır.

Question 11

Ürtikerde lezyonlar genellikle ne kadar sürede kaybolur?

Answer 11

24-48 saat

Lezyonlar milimetrik papullerden geniş plaklara kadar değişiklik gösterebilir.

Question 12

Kronik uyarılabilir ürtikerin alt türleri nelerdir?

Answer 12

• Semptomatik dermografizm
• Geç basınç ürtikeri
• Soğuk ürtikeri
• Solar ürtiker
• Sıcak ürtiker
• Akuajenik ürtiker
• Temas ürtiker
• Kolinerjik ürtiker
• Titreşim ürtiker

Bu türler, fiziksel tetikleyicilere bağlı olarak ortaya çıkar.

Question 13

Dermografizm nedir?

Answer 13

Kaşıma veya travma sonrası deride oluşan kızarıklık ve ürtika plağı

5-10 dakika içinde oluşur ve 2 saat içinde geriler.

Question 14

Basınç ürtikerinin özellikleri nelerdir?

Answer 14

• Derinin maruz kaldığı basınç bölgesinde oluşur
• İdiyopatik kabul edilir
• Ateş ve artralji görülebilir

Basınca maruz kalınan alanlarda mast hücre aktivasyonuna bağlıdır.

Question 15

Kolinerjik ürtikerin tetikleyicileri nelerdir?

Answer 15

• Egzersiz
• Emosyonel stres
• Sıcak banyo
• Alkol
• Baharatlı yiyecekler

Bu durum, ter bezlerinin sempatik inervasyonunun hastalığı başlattığı düşünülmektedir.

Question 16

Solar ürtikerin belirtileri nelerdir?

Answer 16

• Güneş ışığına maruziyet sonrası dakikalar içinde ortaya çıkar
• 1 saatten daha az sürede kaybolur

SLE ve porfiria ile birlikte görülebilir.

Question 17

Soğuk ürtikerinin belirtileri nelerdir?

Answer 17

• Kaşıntı
• Eritem
• Ödem

Soğuk hava, soğuk su ve soğuk yiyecekler atağı tetikleyebilir.

Question 18

Akuajenik ürtiker nedir?

Answer 18

Cilt ile temas sonrası ürtiker oluşması

İmmünolojik veya non-immünolojik olabilir.

Question 19

Anjiyoödem nedir?

Answer 19

Derin dermis, subkutan ve submukozal dokuyu tutan ödem

Anjiyoödem, tek başına veya ürtiker plakları ile beraber görülebilir.

Question 20

Herediter anjiyoödemin nedeni nedir?

Answer 20

C1NH (C1esteraz inhibitörü) eksikliği

Aile öyküsü ve yaş faktörleri önemlidir.

Question 21

Ürtikeryal vaskülit nedir?

Answer 21

Tip 3 aşırı duyarlılık reaksiyonu

24 saatten uzun süren ve düzelince yerlerinde pigmentasyon bırakan ürtika lezyonları ile karakterizedir.

Question 22

Ürtikerde tanısal algoritma nedir?

Answer 22

Etkenin belirlenmesi ve fiziksel tetikleyicilerin uzaklaştırılması

Tedavi seçenekleri arasında antihistaminikler ve kortikosteroidler yer alır.

Question 23

Anjiyoödem ve anaflaksi tedavisinde hangi madde kullanılır?

Answer 23

Adrenalin: 1/1000 0.3-0.5ML im

Sedatif antihistaminikler de kullanılabilir.