Waar staat het acronym LARISA voor? Hoe helpt dit bij het stellen van een diagnose?
- locatie: bepaalt epidemiologie
- activiteiten: geeft specifieke blootstellingen?
- reiziger: VG, leeftijd; beïnvloeden kans/beloop
- incubatietijd
- syndromen
- aanvullend onderzoek
Welke uitslag in bloedbeeld passen bij welke infectieziekten?
- leukocytose: amoebenabces, bacteriële infecties
- leukopenie: viraal, rickettiose, viscerale leishmaniasis, buiktyfus, brucellose
- trombopenie: malaria, arbovirussen, leptospirose, rickettsiose, hemorrhagische koortsen, DIC, viscerale leishmaniasis
- eosinofilie: parasitaire infecties
Wat is malaria?
- veroorzaakt door 5 soorten Plasmodium, geven verschillende incubatietijd(gem 8-14dg) en koortspatronen afhv of gesynchroniseerd
- P falciparum(80%) geeft malaria tropicum: kan alle ery’s kan infecteren en geeft hechting aan endotheelcellen
- P vivax en ovale kunnen uitgestelde 1e aanval geven: hypnozoïeten in lever -> primaquine
- verspreiding via muggen
- symptomen: koorts en malaise, hypoxie en orgaanfalen, trombopenie, anemie
- diagnostiek: zsm dikke druppel voor opsporen en uitstrijk voor soort bepalen
- behandeling: chloroquine, als ernstig artesunaat iv
Wat is dengue?
- infectie met denguevirus, 4 serotypen
- overdracht via tijgermug
- incubatietijd 3-14dg
- symptomen: koorts, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn, huiduitslag, trombopenie, leukopenie
- 87% heeft geen/nauwelijks klachten
- bij 2e infectie met ander type ernstiger beloop door immune enhancement
- alleen symptomatische behandeling
- diagnostiek afhv fase infectie
- vaccin: voor mensen die al gehad of lang verblijf, 2 dosissen
Hoe werkt de flowchart van acute koorts?
- eerst malaria uitsluiten
- dan kijken of luchtweginfectie of gastroenteritis
- dan leukocyten:
- leukocytose: bacteriële infecties, amoebenabces, leptospirose
- geen leukocytose: dengue, rickettsiose, buiktyfus
Wat is reizigerdiarree?
- meestal bacteriële verwekker
- diagnostiek op indicatie
- behandeling: geen AB als mild, evt lopermaide/ORS, als matig/ernstig azitromycine
Wat is amoebiasis?
- infectie met Entamoeba histolytica
- door orale opname cysten
- darmamoebiasis: amoebadysenterie, chronische diarree
- therapie: metronidazol gevolgd door clioquinol
- diagnostiek: onderzoek ontlasting, als invasief serologie
- ook in weefsels: abcessen(mn lever), geeft wisselende koorts, malaise, leukocytose + verhoogd BSE, leverenzym normaal, pijnklachten als kapsel
Waar moet je op letten bij een huidaandoening na een reis?
Systemsisch: koorts?
- Geen koorts: zonverbanding, toxicodermie(geneesmiddelen)
- Koorts: toxicodermie, viraal, Ricekettiose(vlektyfus), Syfilis
Lokaal: hoe ziet het eruit?
Wat is het Zikavirus?
- transmissie via muggenbeet(mn Aedes aegyptis)
- eerst alleen in Afrika, ook uitbraken in andere werelddelen muv Europa
- 20% krijgt klachten: koorts, conjunctivitis, rash, gewrichtspijn en malaise
- complicaties: microcefalie bij neonaten, GBS
- geen therapie of vaccin
Wat is gele koorts?
- infectie met gele koorts virus(YFV)
- overdragen door muggen(Aedes)
- begint met 3-4dg malaise en koorts, dan verbetering
- 15% krijgt multi-orgaan falen, coagulopahtie en shock
- kan virale hemorragische koorts veroorzaken
- geen antivirale behandeling, wel levend-verzwakt vaccin
- meldplicht
Wat is een zoönose?
ziektebeeld gedeeld door mens en andere gewervelde diersoorten
Welke factoren dragen bij aan de verspreiding van emerging infections?
- klimaatverandering
- reizen
- handel in dieren en dierlijke producten
- ontbossing
- intensieve veeteelt
- verlies biodiversiteit
Wat zijn emerging infections?
infectieziekten die:
- toegenomen in incidentie of geografische verspreiding
- Verspreid zijn naar nieuwe gastheerpopulatie/-soort
- Recent ontdekte of nieuwe geëvolueerde ziekteverwerkers
Grootste deel is zoönose
Wat is hepatitis A?
- faeco-orale transmissie
- prevalentie: Afrika, Zuid-Amerika en Zuid-Oost Azië, Midden-Oosten
- incubatietijd: 30dg
- symptomen: acuut onstane buikpijn, braken, geelzucht en koorts; duurt 2-3 wk, meestal zelf-limiterend
- soms extra-hepatische klachten: arthralgie, artritis, vasculitis huid, huiduitlsag
- bij jonge kinderen vaak asymptomatisch, oudere kinderen en volwassenen hebben vaak klachten
- zeldzaam leverfalen
- diagnostiek: anti-HAV IgM, in lab geconjugeerd bilirubine verhoogd
- ondersteunende behandeling
- post-exposure profylaxe en vaccinatie
Wat is hepatitis B?
- circulair dsDNA virus
- parenternale en verticale overdracht
- prevalentie: Afrika, Azië, Midden-Oosten, Zuid-Amerika
- diagnostiek: HBeAg bij acute infectie, HBsAg blijft positief
- vaccinatie: anti-HBs(>10 beschermd); infectie: anti-HBc
- kan chronische infectie worden
- behandeling: alfa-interferon(onderdrukt virusreplicatie en stimuleert immuunsysteem), nuceoside analogen -> veel bijwerkingen
Wat is hepatitis C?
- enkelstrengs RNA virus met envelop, 6 genotypes
- parenternale overdracht: iv drugsgebruik
- verticale transmissie
- diagnostiek: verhoogd ALAT/ASAT -> anti-HCV IgG(levenslang positief) -> HCV-RNA(actieve ziekte)
Fibrose meten met fibroscan/biopt - vaak geen/milde symptomen(buikpijn, moeheid), verhoogd ALAT
- > 80% wordt chronisch, waarvan 20% na jaren cirrose -> HCC, lever-gerelateerde sterfte en decompensatie)
- klachten chronisch: malaise, moeheid, verhoogd ALAT, aspecifieke extra-hepatische klachten
- behandeling: DAA’s tegen proteases, NS5A of polymerase
- bij genezing normale levensverwachting
- ook niet-levergerelateerde sterfte
Let op: ook risico HBV en HIV
Wat is hepatitis D?
- circulair enkelstrengs RNA virus
- co-infectie met HBV of superinfectie(tijdens chronische HBV)
Wat is het fenomeen van Reynaud?
3 fasische verkleuring(wit -> blauw -> rood) handen/voeten agv verschil doorbloeding
Primair of secundair bij auto-immuunziekte/andere bekende oorzaak met afwijkende capillairen nagelriem
Bij secundair behandeling nodig en Ischemische complicaties
