Week 2 ABCDE

Question 1

Stappen Airway

Answer 1

1 spreek aan; is er ademhaling?

2 kijk; is er verontreiniging in de mond, braaksel, bloed, losse tanden, corpus alienum? (als iemand praat vragen of diegene iets in de mond heeft)

3 luister; hoorbare ademhaling? partiële obstructie (snurken, stridor, rochelen)?

4 voel: is er een luchtstroom

Question 2

wanneer hoor je rochelen? en wat moet je dan doen?

Answer 2

verontreiniging mond (vooral vloeibaar)

vloeistof uitzuigen met yankauer, hierna opnieuw luisteren!

Question 3

wanneer hoor je een stridor?

Answer 3

zwelling t.p.v. de larynx (=lager dan de tong)

Question 4

wanneer hoor je snurken?

Answer 4

verslapte tongmusculatuur

Question 5

welke luchtwegmanoeuvres zijn er (snurkende patiënt)?

Answer 5

-head-tilt/chin-lift
-jaw thrust –> bij verdenking CWK letsel

> als het snurken opgeheven wordt dan ga je een luchtwegdevice gebruiken

Question 6

welke luchtwegdevices zijn er?

Answer 6

-mayo (oropharyngeale) tube
-nasale (nasopharyngeale) tube

Question 7

wat zijn contra-indicaties van de verschillende tubes?

Answer 7

mayo tube: iemand die niet bewusteloos is.

nasale tube: mogelijk schedelbasisfractuur (bloed hersen barrière is dan verstoord en kan een meningitis veroorzaken).

Question 8

wanneer ga je intuberen?

Answer 8

als er veel lucht in de longen staat (met positieve druk intuberen, zodat O2 er makkelijker in komt).

> voorbeelden: hitteletsel door brandend huis (trachea kan gaan zwellen).

Question 9

wat ga je doen bij een snurkende patiënt?

Answer 9

luchtwegmanoeuvre, indien effectief dan luchtwegdevice

Question 10

wat ga je doen bij patiënt met een stridor?

Answer 10

-anafylaxie –> adrenaline.

-na halsoperatie bloeding in KNO gebied –> bloeding ontlasten.

-infecties (kroep/pseudokroep) –> steroïden.

-oedeem na radiotherapie KNO gebied –> dexamethason om vocht te beperken.

Question 11

5 red flags airway

Answer 11

1 verminderd bewustzijn
2 snurkende ademhaling
3 stridor
4 zwelling tong
5 stemverandering (er is iets mis in de keel)

Question 12

welke stabiliserende acties zijn er in de A?

Answer 12

-altijd zuurstof 15 L/min via NRM
-overweeg immobilisatie CWK
-uitzuigen.
-luchtweg manoeuvres
-mayo tube/nasale tube.
-overweeg noodzaak intubatie.
-stabiele zijligging

Question 13

Stappen Breathing

Answer 13

1 kijken; inspectie thorax (kleur/huidafwijking/rash/zweten), postuur, ademhalingsfrequentie, ademinspanning (hulpademhalingsspieren), symmetrie ademexcursies (trachea midlijn).

2 luisteren; met stethoscoop naar ademgeruis, bijgeluiden?

3 voelen; trachea in midlijn/deviatie, thoraxexcursies (hand t.h.v. diafragma), percussie evt. voor pleuravocht, subcutaan emfyseem bij trauma patiënten, AF tellen.

4 monitoring en diagnostiek; spO2 (saturatie), bloedgas (pO2 bij nagellak of koude vingers), X-thorax.

Question 14

welke saturatie is voor welke patiënt voldoende?

Answer 14

normaal: 94-98%
COPD: 88-92%

Question 15

wat doe je bij bronchospasmen?

Answer 15

bronchusverwijder

Question 16

wat doe je bij een pneumothorax?

Answer 16

naaldthoracocentese OF thorax drain (bij meer tijd).

> bij een spanningspneumothorax moet het (naaldthoracocentese) binnen een halfuur gebeuren anders overlijd de patiënt

Question 17

welke problemen komen in A B C D E voor?

Answer 17

A; obstructie

B; astma aanval, exacerbatie COPD, longoedeem, (spannings)pneumothorax, pneumonie, pleuravocht, longembolie

C; shock

D; metabole ontregeling

E; koorts

Question 18

oorzaken pleuravocht (=vocht tussen beide longvliezen)

Answer 18

transudaat (vocht); decompensatie Cordis, pancreatitis, levercirrose

exsudaat (eiwitten); maligniteit, pneumonie, empyeem (ophoping pus), hematothorax (ophoping bloed in pleuraholte), chylothorax (melkvloeistof in thorax), auto-immuun

Question 19

wat is de behandeling van longembolie?

Answer 19

antistolling of trombolyse (gevaarlijk)

Question 20

welke cave moet je opletten bij astma?

Answer 20

silent chest; hoort geen piepen, bij lang genoeg bestaan –> reanimatie setting (er is geen luchtuitwisseling)

Question 21

welke 2 vormen COPD zijn er en welke behandeling?

Answer 21

1 chronische bronchitis; inflammatie en beschadiging bronchiën, toename slijmproductie en slijmvliesdikte, >3maanden/jr klachten.

2 longemfyseem; beschadiging alveoli, veranderde structuur, collaborerende longblaasjes. (airtrapping en hyperinflatie)

> behandeling: ontstekingsremmers, luchtwegverwijders, (AB).

Question 22

wat zijn oorzaken van een (spannings)pneumothorax?

Answer 22

-zonder bekende afwijkingen
-anatomie patiënt
-bij chronische longafwijkingen
-posttraumatisch/iatrogeen (door de arts veroorzaakt)

behandeling; indien nodig drainage, naalddecompressie bij spanningspneumothorax (ventielwerking; lucht gaat thorax in en kan er niet uit, lucht zit buiten de long daardoor verplaatst het hart en trachea naar de andere kant, bloed komt niet meer het hart in –> overlijden).

Question 23

waardoor kan je kortademig worden door metabole acidose?

Answer 23

metabole acidose geeft respiratoire compensatie (hyperventilatie) –> kortademigheid.

diagnose; arterieel/veneus bloedgas.

DD: keto-acidose, lactaatacidose, bij ernstige nierinsufficiëntie.

> behandeling afhankelijk van de oorzaak.

Question 24

7 red flags breathing

Answer 24

1 verminderd bewustzijn

2 cyanose

3 saturatie <90%

4 asymmetrische thoraxexcursies

5 trachea deviatie en distress

6 ademfrequentie <10 en >29

7 onvermogen om tot 5 te tellen binnen één ademhaling

Question 25

Stappen Circulation

Answer 25

1 kijk; kleur, zweten (kan passen bij shock), CVD. 2 luisteren; cortonen, souffles. 3 voel: polsdruk (regulair equaal), capillary refill time, temperatuur extremiteiten 4 diagnostiek/monitoring; saturatie, pols en BD, ECG, urineproductie en bloedgas met lactaat! IV TOEGANG (2x; 1 voor vocht en 1 voor medicatie) (urine productie loopt achter op de feiten; niet nuttig in acuut moment)

Question 26

definitie shock

Answer 26

=reductie in systemische weefselperfusie --> minder O2 toevoer.

Question 27

wat zijn de effecten van shock op cellulair niveau?

Answer 27

-celmembraan-pomp dysfunctie -intracellulair oedeem -lekkage van celinhoud naar extracellulair -verstoring van de pH (metabole acidose)

Question 28

wat zijn de effecten van shock op extracellulair niveau?

Answer 28

-verstoring van de pH (metabole acidose) -endotheel dysfunctie -stimulatie van inflammatoire en anti-inflammatoire cascades

Question 29

4 soorten shock

Answer 29

1 hypovolemische shock (koud) 2 cardiogene shock (koud) 3 obstructieve shock (koud) 4 distributieve shock (warm)

Question 30

kenmerken en oorzaken hypovolemische shock

Answer 30

=veroorzaakt door een tekort aan circulerend volume. 1 bloedverlies; trauma, gastro-intestinale bloeding, inwendige bloeding. 2 vocht/zouten verlies; diarree/braken, heatstroke, transpireren, brandwonden, verlies naar de ''3e ruimte''. >kliniek; hypotensie/tachycardie/tachypnoe, lage CVD, koude extremiteiten, oligurie (=verminderde urineproductie). >behandeling; ABCDE, oorzaak behandelen, resuscitatie, het expert help.

Question 31

indeling hypovolemische shock

Answer 31

-bloedverlies >40%; acute levensbedreigende situatie. --> klassieke shockverschijnselen duidelijk zichtbaar. -bloedverlies 50%; bewustzijnsverlies. --> wegvallen meetbare pols en bloeddruk.

Question 32

kenmerken en oorzaken cardiogene shock

Answer 32

=pompfalen van het hart, waardoor er een verlies van cardiac output (CO=SVxHF) is. 1 cardiomyopathieën (vooral als gevolg van myocardinfarct). 2 arytmieën; atriumfibrilleren, atriumflutter, ventrikeltachycardie etc. 3 mechanische afwijkingen; klepelen, geruptureerde ventrikelwand, VSD/VSR. >kliniek; hypotensie/tachycardie/tachypnoe, longoedeem, CVD verhoogd, koud en klam, oligurie. >behandeling; ABCDE, oorzaak behandelen! NIET VULLEN! geen diuretica, get expert help, inotropica (medicatie waardoor het hart harder knijpt)

Question 33

3 soorten distributieve shock

Answer 33

1 sepsis 2 neurogene shock/dwarslaesie 3 anafylaxie

Question 34

kenmerken en oorzaken distributieve shock

Answer 34

=veroorzaakt door vaatverwijding door afname vaatwandspanning/weerstand. 1 sepsis 2 neurogene shock/dwarslaesie 3 anafylaxie >kliniek; hypotensie/tachycardie/tachypnoe, warme extremiteiten/vasodilatatie en klam! CVD normaal, oligurie, tekenen van infectie of anaylfaxie of neurologische afwijkingen, febriel (koorts). >behandeling; ABCDE, behandel onderliggende oorzaak, bij sepsis zsm AB, bij anafylaxie zsm adrenaline, resuscitatie, get expert help.

Question 35

kenmerken en oorzaken obstructieve shock

Answer 35

=veroorzaakt door obstructie in de circulatie. 1 ruiterembolie 2 spanningspneumothorax 3 harttamponade >kliniek; hypotensie/tachycardie/tachypnoe, verhoogde CVD, oligurie. >behandeling; ABCDE, onderliggende oorzaak behandelen, bij ruiterembolie; antistolling, bij spanningspneumothorax zsm venflon/drain, bij tamponade; pericardiocentesis (afvoeren vocht), get expert help.

Question 36

7 red flags circulatie

Answer 36

1 verminderd bewustzijn 2 diffuse bleekheid 3 duidelijk zweten 4 systolische BD <90 mmHg 5 HF >140/min 6 gemarmerde huid/knieën 7 aritmieën gepaard met hypotensie --> naar combinatie van BD en HF kijken

Question 37

definitie sepsis

Answer 37

=levensbedreigende situatie met orgaandysfunctie, ontstaan door disregulatie van de immuunrespons van de host, in reactie op infectie.

Question 38

wat is qSOFA?

Answer 38

=score hoe ziek patiënt is en hoe slecht prognose van sepsis is. -hypotensie <100 systolisch -verward gedrag -tachypneu >22/min --> bij een score van 2 of meer grotere kans op slechte uitkomst van sepsis.

Question 39

5 kenmerken ontsteking

Answer 39

1 dolor (pijn) 2 rubor (roodheid) 3 calor (warmte) 4 tumor (zwelling) 5 functie laesie (functieverlies)

Question 40

wat is een infectie? en kolonisatie? bacteriëmie?

Answer 40

=ontstekingsreactie op MO, invasie van normaalgesproken steriel weefsel. -kolonisatie; bacteriën die geen infectie veroorzaken. -bacteriëmie; bacteriën in de bloedbaan (kan als sepsis eindigen).

Question 41

wat gebeurt er met elk orgaan bij orgaanfalen in sepsis?

Answer 41

hart; hypotensie, shock lever; verhoogd bilirubine en/of gestoord lactaatmetabolisme nier; verminderde urineproductie en/of kreatinine-stijging long; ernstige oxygenatiestoornissen (ARDS) brein; verwardheid, EMV daling beenmerg; trombopenie en/of stollingsstoornissen (DIS)

Question 42

definitie septische shock

Answer 42

=shock die ondanks adequate volume resuscitatie (vulling) blijft bestaan. 1 vasopressine nodig om MAP>65 mmHg te behouden. 2 lactaat >2 mmol/L.

Question 43

behandeling sepsis opgedeeld in diagnostiek, therapie en follow-up

Answer 43

-diagnostiek; min. 2 bloedkweken (AB aanpassen, versmallen, stoppen), lactaat. -therapie; vocht, zuurstof, AB, source control (abces ontlasten of septische artritis spoelen bv.) -follow-up: urine productie (gaat de patiënt weer plassen) --> als uitkomstmaat dat perfusie nieren voldoende is en de nieren weer goed werken.

Question 44

hoe AB toedienen?

Answer 44

-binnen 1 uur na presentatie -breedspectrum (empirisch) -bron, verwekker, lokaal resistentiepatoron. -kijk naar oude kweken, recent AB gebruik en allergie > golden hour; als mensen na 36 uur behandeld worden hebben ze een slechtere uitkomst

Question 45

Stappen Disability

Answer 45

1 bewustzijn; EMV (denk aan antidota) 2 nekstijfheid 3 glucose 4 PEARRL (pupillen) 5 lateralisatie

Question 46

Glasfgow Coma Schale (EMV)

Answer 46

Eyes 4= spontaan open 3= open op aanspreken 2= open op pijnprikkel 1= geen reactie Motorische respons 6= opdrachten uitvoeren 5= lokaliseren 4= terugtrekken 3= abnormaal buigen 2= strekken 1= geen beweging Verbale respons 5= georiënteerd en adequaat 4= verward 3= losse woorden 2= geluiden, kreunen 1= geen reactie

Question 47

Hoe interpreteer je EMV score

Answer 47

-EMV 9-14; gedaald bewustzijn -EMV kleiner of gelijk aan 8: coma als >6 uur --> bedreigde luchtweg, overweeg intubatie.

Question 48

Bij een bloeding of infarct kan een links rechts verschil zijn wat betreft lateralisatie, wat noteer je dan?

Answer 48

Je noteert de beste kans (dus bv. de arm die het beste reageert).

Question 49

waar kijk je bij PEARRL naar (3 dingen)

Answer 49

grootte, isocorie, reactie op licht Pupils are equal and round and reactive to light

Question 50

hoeveel glucose geef je bij glucose <4.0 mmol/l?

Answer 50

bolus glucose; 10 gram (bijvoorbeeld 50 ml 20%) (of eten) --> controleer het effect

Question 51

bij welke ziektebeelden kan je nekstijfheid zien?

Answer 51

meningitis encefalitis subarachnoïdale bloeding >meningisme (prikkeling hersenvliezen) kan ook bij een pneumonie

Question 52

Waar moet je opletten wat betreft neurologische uitval?

Answer 52

-herken lateralisatie -herken afasie; heel lang verhaal en zinnen vertellen of niet kunnen praten --> CVA verdenking (FAST)

Question 53

monitoring en behandeling Disability

Answer 53

-vervolgen EMV score (wordt het beter na interventies) -vervolgen glucose -overweeg: antidota, AB (bij meningitis), antivirale therapie, anti-epileptica, aanvullende diagnostiek/expert help

Question 54

Stappen Exposure

Answer 54

1 meten lichaamstemperatuur 2 huid bekijken (huiduitslag/Rash, wonden/trauma, littekens) 3 voorkomen afkoelen patiënt

Question 55

bij welk ziektebeeld kan je purpura zien?

Answer 55

vasculitis

Question 56

waardoor kan angio oedeem komen?

Answer 56

medicatie; ACE-remmers --> dit geeft asymmetrisch oedeem

Question 57

welke bacterie is berucht voor het veroorzaken van een septische shock met een toxic shock syndroom?

Answer 57

Streptococcen groep A (hemolytisch=vleesetend) toxic shock syndroom= toxines geproduceerd door bacterie, geven systemische inflammatoire reactie met complexen die neerslaan, wat kan leiden tot multi orgaan falen (klontjes in bloedvaten).