Zaćma

Question 1

Rozwój soczewki przed urodzeniem

Answer 1

Najpierw pęcherzyk, potem woreczek soczewkowy
Tworzy się zagłębienie, w które następnie wchodzi pęcherzyk wzrokowy
Włókna soczewkowe się wydłużają (tak strzałkowo), więc jądra komórek migrują w stronę równika soczewki
Tylna torebka soczewki jest bardzo delikatna i cienka, a przednia jest grubsza i posiada komórki nabłonka
Soczewka jest kulista, a dwuwypukłość uzyskuje stosunkowo późno
Najpierw pojawia się jądro zarodkowe i potem jądro płodowe

Question 2

Budowa soczewki przy urodzeniu i dalszy jej rozwój

Answer 2

Obecne jądro, zawiązek kory, torebka
Przez całe życie następuje wzrost soczewki - zwiększa wymiary i ciężar (jest coraz bardziej upakowana), ale traci uwodnienie, elastyczność i przez to zdolność akomodacji (zmiany kształtu soczewki)
Ciężar zwiększa się bardziej niż grubość -> utrata uwodnienia

Question 3

Lampa szczelinowa - refleksy rogówkowe, odległości

Answer 3

Pierwszy refleks to refleks rogówkowy, głębiej widoczny jest tęczówkowy
Odległość między nimi to głębokość przedniej komory

Question 4

Wady rozwojowe soczewki (7)

Answer 4

• Aphakia congenita
• microphakia, spherophakia
• Ubytki soczewki głównie(ale niekoniecznie) towarzyszące dużym coloboma błony naczyniowej (sięgającym nawet tarczy n.II)
• Lenticonus, lentiglobus - zwiększona wypukłość soczewki
• Ectopia lentis - przemieszczenie
• Membrana pupilaris persistens
• Zaćma wrodzona

Question 5

Membrana pupilaris persistens

Answer 5

• dużo osób ma błonę przetrwałą źreniczną (fragmenty np. kropeczki barwnika/brunatne gwiazdeczki na powierzchni soczewki lub włókienka rozpościerające się między jednym a drugim brzegiem źrenicznym tęczówki;
• niekoniecznie przeszkadza w widzeniu

Question 6

Zaćma wrodzona

Answer 6

Z reguły postępuje w ciągu życia,
Głównie to zaćma warstwowa – na granicy jądra i kory lub kory i epinucleusu lub rozrzucone pyłkowate zaćmienia

Chyba że jest: Zaćma dojrzała –trzeba zadbać o prawidłowy rozwój widzenia, powinniśmy ją usunąć (jednostronną jak najwcześniej, obustronną też w 1 r.ż.); pozostaje pytanie,czy po operacji wszczepiać soczewki, bo oko jest małe, więc taka potencjalnie wszczepiona soczewka może się zdyslokować w przyszłości; u starszych dzieci wszczepia się soczewki, u małych dzieci jest to dyskusyjne

Question 7

Zaćma = cataracta - definicja, klasyfikacja

Answer 7

=zmętnienie soczewki

Klasyfikacja zaćmy:
1.Wrodzona lub genetyczna

2. Nabyta:
   - wynik różnych chorób (wtórna, wikłająca)
   - związana z wiekiem - starcza (=senilis, najczęstsza)
   - urazowa

Najczęstsza przyczyna obniżenia ostrości wzroku, nie daje się poprawić korekcją okularową; jest też chorobą w której uzyskuje się najlepszy sukces po leczeniu chirurgicznym

Question 8

Typy zaćmy starczej (w zal. od umiejscowienia)

Answer 8

Podtorebkowa
Korowa
Jądrowa

Question 9

Zaćma podtorebkowa

Answer 9

1. w pobliżu torebki, głównie tylnej
2. rzadziej w pobliżu torebki przedniej (np. po ostrym ataku jaskry –glaukomflecken, ale jest to rzadkie)

Lokalizująca się w centralnej cz. soczewki jest wskazaniem do operacji

Question 10

Zaćma korowa

Answer 10

• najczęstsza postać zaćmy starczej
• szprychy od obwodu/równika,
• często nie przeszkadza w widzeniu, bo dopiero bardzo zaawansowana postać osiąga środek soczewki i dopiero wtedy centralne widzenie upośledzone,
• nie trzeba się spieszyć z operacją,

Question 11

Zaćma jądrowa

Answer 11

• często obserwujemy shift miopijny – tendencję do spęcznienia i zwiększenia dwuwypukłości soczewki -> przesunięcie refrakcji w kierunku krótkowzroczności(-)
• mylnie uważana przez pacjentów za poprawę, bo po 50-60 r.ż. zaczyna się starczowzroczność (nadwzroczność) - ubierają okulary (+) i przestają ich powoli potrzebować - to wtedy jest początek zaćmy jądrowej
• w lampie szczelinowej zażółcenie, zbrunatnienie soczewki

Question 12

Dlaczego najlepsza jest własna soczewka?

Answer 12

bo najlepiej zabezpiecza wnętrze oka i siatkówkę + akomoduje

Question 13

Klasyfikacja zaćmy wg. stopnia zaawansowania (4)

Answer 13

• Początkowa
• Dojrzała (praktycznie biała lub brunatna - twardsza niż biała)
• Przejrzała (traci uwodnienie, toreczka soczewki się marszczy)
• Morganiego (typ zaćmy przejrzałej, jądro dyslokowane jest w dół, bo kora uwodniła się i jądro balotuje w torebca)

Question 14

Zaćma wrodzona - rodzaje

Answer 14

Najczęstsza jest warstwowa

Inne: płatkowa, biegunowa, wieńcowa, korowa

Question 15

Zaćma wikłająca = cataracta complicata - czemu towarzyszy? (4)

Answer 15

Powikłanie chorób ogólnych metabolicznych:

• cukrzycowa
• w dystrofii miotonicznej
• w AZS

Dziedziczna
-też w z. Downa, Wernera, Rothmunda

Powikłanie chorób oczu:

• zapalenia, urazy
• z. złuszczania (pseudoeksfoliacji) może doprowadzić do wcześniejszego rozwoju zaćmy

Toksyczna - polekowa(leki kataraktogenne):

• posterydowa
• chlorpromazyna, miotyki, busulfan, amiodaron, złoto

Question 16

Zaćma w cukrzycy - jakie mamy dwie opcje?

Answer 16

1. Zaćma cukrzycowa u młodych

2. Wcześniejsza i szybciej postępująca typowa zaćma starcza

Question 17

Jaka zaćma w dystrofii miotonicznej?

Answer 17

Gwiaździsta podtorebkowa tylna

Question 18

Kiedy wystąpi zaćma podtorebkowa tylna?

Answer 18

• po GKS,
• przy chorobach ciała szklistego,
• po krwawieniach,
• przy stosowaniu suplementów ciała szklistego w chirurgii witreoretinalnej
• w przewlekłym zapaleniu przedniej jagodówki
• w wysokiej krótkowzroczności
• w wrodzonych dystrofiach dna oka

Question 19

Podwichnięcie soczewki - kiedy lokalizuje się ku górze a kiedy ku dołowi

Answer 19

Ku górze - w z. Marfana

Ku dołowi - w urazach

Question 20

Jak usuwamy zaćmę?

Answer 20

Fakoemulsyfikacja:

• z punktowych wejść (2 do przedniej komory)
• podanie wiskoelastyku do przedniej komory
• złuszczenie okrągłego otworu w przedniej torebce
• hydrodyssekcja: rozwarstwienie struktur soczewki płynem (kora od torebki, kora od jądra, jądro staje się mobilne)
• wżłobienie i rozłamanie/bezpośrednie nacięcie jądra i rozłamanie
• uzyskanie 4 kwadrantów
• rozdrabnianie i zassanie fragmentów jądra soczewki za pomocą noża
• aspiracyjne usunięcie kory
• podanie wiskoelastyku do pozostałej torebki
• wstrzyknięcie zwijalnej soczewki do torebki
• soczewka się rozprostowuje
• usuwamy wiskoelastyk
• doszczelnienie ran rogówki płynem

Question 21

Powikłania po operacji zaćmy:

Answer 21

Mogą pozostać fragmenty soczewki, w przedniej komorze lub w ciele szklistym (jak się przetwie tylna torebka - to jest słaba sprawa)
Może być krwotoczne odłączenie naczyniówki (przez spadek IOP -> krwawienie nadnaczyniówkowe)
Zakapturzenie - część tęczówki za brzegiem soczewki

Question 22

Leczenie zakapturzenia po operacji zaćmy:

Answer 22

poszerzanie źrenicy, a jak nie wystarczy to:

wchodzimy do wnętrza gałki i reponujemy soczewkę