5. ↑cz.T

Question 1

↑cz.T

Answer 1

= hipertyreoza

↑hhT przekraczający zapotrzebowanie

• jawna / subkliniczna

Question 2

Tyreotoksykoza

Answer 2

nadmiar hhT endo / egzogennych

Od:
• choroby tarczycy
• uszkodzenia miąższu T (indukowana jodem)
• ektopowe wydzielanie hhT przez guzy (np. wole jajnikowe)
• przedawkowanie egzogennych hhT

Question 3

Epidemiologia ↑cz. T

Answer 3

1,6% ♀

♀>♂ 10x

Question 4

Etiologia ↑cz.T

Answer 4

1. Pobudzenie rec. TSH (najczęściej)
   • ch.Graves-Basedowa
   • mutacja somatyczna samoaktywująca (wole guzkowe tox z mnogimi guzkami autonomicznymi “ch.Plummera”, pojedynczy guzek “ch. Goetscha”, dziedzina nieautoimm ↑cz.T)
   • guz przysadki wydzielający TSH (wtórna ↑cz. T)
   • wysokie β-hCG (ch. trofoblastyczna, ciąża)
2. Uszkodzenie tarczycy - podostre zap. T, poporodowe zap. T, faza nadczynności Hashimoto, poamiodaronowa ↑cz. T
3. Rak tarczycy - rzadko
4. Pozatarczycowe źródła: wole jajnikowe, przedawkowanie L-tyroksyny

Question 5

Objawy ↑cz. T

Answer 5

• nerwowość, chwiejność emocjonalna, bezsenność
• ↑pot
• nietolerancja ciepła, uczucie gorąca
• drobnofaliste drżenia palców rąk
• widoczne wole
• ↑HR
• chudnięcie, przy ok apetycie
• duszność
• ↓siła mm, ↓masa mm
• ↑liczby stolców
• ↑pragnienie
• ↑ciepła, wilgotna, gładka (aksamitna) skóra, rumienienie się, świąd, bielactwo
• włosy suche, łamliwe, wypadające
• paznokcie cienkie, łamliwe, onycholioza (Plummer)
• ↑kinetyczne krążenie (↑HR, ekstrasystolie, AF, tętno chybkie, szmer skurczowy nad koniuszkiem, duże naczyniaki)
• objaw choroby wieńcowej / HF (np. obrzęki)
• osłabienie potencji, zab. miesiączkowania (skąpe), ginekomastia
• osteoporoza
• objawy oczne +

Question 6

Objawy oczne ↑cz T

Answer 6

• Stellwaga - rzadkie mruganie
• Moebiusa - zab. zbieżności GO
• Kochera - widoczny rąbek rogówki nad tęczówką podczas ruchu gałki ocznej do góry spowodowany opóźnieniem ruchu gałki ocznej w stosunku do uniesionej powieki
• Graefego - Kocher a potem w dół
• Dalrymple’a - nadmierne rozwarcie szpar powiekowych od ↑napięcia powiek

Question 7

Diagnostyka ↑cz. T

Answer 7

• ↓TSH, rzadko ↑TSH (wtórna)
• ↑fT4, fT3 - jawna / lub w N - utajona
• test TRH - rzadko stosowany
• anemia mikrocytarna u 1/3, może być ↓neutro, ↑limfo, ↑eos, ↑mono
• ↓TC, ↓LDL, ↓TG
• ↑HDL, ↑FFA
• ↑AlAT
• ↑ALP, ↑Ca2+ (resorpcja kostna)

• ↑HR zatokowa, AF, rzadko przedwczesne pobudzenia komorowe

USG - często wole
Scyntygrafia - guzek autonomiczny i wol guzkowy nadczynny

Question 8

Ch. Graves-Basedow

Answer 8

• w wywiadzie ch. autoimm
• wole naczyniowe
• a/TSHR
• a/TPO lub a/Tg
• USG: ↓echo, jednorodna, burzliwy przepływ krwi
• scyntygrafia: równomiernie ↑jodochwytność
• oczne - są, cechy orbitopatii
• obrzęk przedgoleniowy, akropachia (tylko w tym jest(

Question 9

Wole guzkowe toksyczne, guzek autonomiczny

Answer 9

• w wywiadzie wole nietoksyczne
• wole guzkowe lub pojedynczy guzek
• nieobecne Ab
• USG: zmiany lite / lito-płynne
• scyntygrafia: ogniskowo ↑ jodochwytność
• oczne - niektóre mogą być

Question 10

Choroba de Quervaina

Answer 10

• w wywiadzie niedawna infekcja
• wole tkliwe, bolesne
• mogą być a/TPO lub a/Tg
• USG: ↓echo, niejednorodna
• osłabiona jodochwytność
• niektóre oczne mogą być

Question 11

Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie T

Answer 11

• w wywiadzie ch. autoimm
• wole mogą być niebolesne o ↑spoistości lub tarczyca zanikowa
• +/- a/TSHR
• • a/TPO, a/Tg
• ↓echo, niejednorodna
• osłabiona jodochwytność
• niektóre oczne mogą być

Question 12

Wole jajnikowe

Answer 12

• w wywiadzie guz jajnika
• brak wola
• brak Ab
• USG T niediagnostyczne
• jodochwytność N/↓ - ↑ nad jajnikiem
• niektóre oczne mogą być

Question 13

Leczenie ↑cz.T

Answer 13

1. Farmakologia - tylko to albo przygotowanie do poniższych
2. Jod radioaktywny
3. Tyroidektomia

Question 14

Tyreostatyki w ↑cz.T

Answer 14

Hamują syntezę hhT

• Tiamazol - lek I rzutu
• Propyltiouracyl (jak PW do tiamazolu i u K w I tr.)

Zatrzymaj stosowanie, gdy:
• agranulocytoza,anemia aplastyczna
• ostre zap. W, Ż cholestatyczna
• zap. naczyń z Ab ANCA i zsp. toczniopodobnym

NIE trzeba przed wprowadzeniem badać morfologii i aminotransferaz

Question 15

Inne leki ↓ stężenie hhT

Answer 15

1. I w KI (płyn Lugola) - ↓syntezę i uwalnianie hhT
2. joheksol (kontrast jodowy) - ↓T4→T3, syntezę i uwalnianie hhT
3. Li2CO3 - ↓wydz. hhT
4. Nadchloran Na+ / K+ - ↓wychwyt I przez T - stosowana w ↑cz.T indukowanej I-
5. GKS - ↓T4→T3, stosowane gdy trzeba szybko znormalizować
6. β-blokery - nie ↓stężenia - działają objawowo

1 i 2 - są przeciwskazaniem dla terapii radiojodem na okres 3-6mcy

Question 16

Terapia radiojodem w ↑cz.T

Answer 16

• 131 I
• 6t - 6mcy → normalizacja hhT

• metoda preferowana w ch.G-B, wolu guzkowym toksycznym o niewielkich rozmiarach bez ucisku DO i w 1 guzku autonomicznym

PW

1. Ciąża, laktacja
2. Złośliwy neo T
3. Umiarkowana/ciężka aktywna orbitopatia

Stosuj antykoncepcję 6mcy (♀) i 3-4mce (♂), unikaj kontaktu z K w C i małymi dziećmi przez 1-2tyg.

1. Skończ przyjmować tiamazol na 5-7d przez, a propyltiouracyl na 1mc przed
2. Zbadaj jodochwytność
3. Wyklucz ciążę
4. Bądź na czczo

Question 17

Leczenie operacyjne (tyroidektomia) ↑cz. T

Answer 17

Bezwzględnie: podejrzenie/rozpoznanie neo złośliwego T

Względnie: alternatywa dla radiojodu

1. Tyreostatyki 4-6tyg. przed operacją
2. Jak stan pilny to stosuj KI, β-bloker, GKS.
3. Pooperacyjnie L-tyroksyna

Powikłania
• ↓cz.PT - ↓Ca2+ (tężyczka)
• porażenie n. krtaniowego wstecznego i fałdów głosowych (zwykle 1str. → chrypka)

Question 18

Rokowanie ↑cz. T

Answer 18

dobre roko

długotrwała i nieleczona → przełom ↑metaboliczny, zsp. tarczycowo-♥, osteopenii i osteoporozy

Question 19

Wrodzona ↑cz.T

Answer 19

↑hhT u płodu i noworodka

Question 20

Etiopatogeneza wrodzonej ↑cz.T

Answer 20

a) przemijające (najczęściej):
• ChGB u matki - Ab a/TSHR przechodzą przez Ł i +T płodu
• tyreotoksykoza u matki - hhT przechodzą przez Ł

B. Trwały
• wrodzona mut. + rec. TSH - toksyczna hiperplazja T
• zsp. McCune-Albrighta
• zsp. oporności na hhT

Question 21

Objawy wrodzonej ChGB

Answer 21

Zwykle ich nie ma - jak są to ustępuje do 6mż.

• ↑HR, wole, wytrzeszcz
• ↓przyrost mc
• drażliwość, niepokój
• ↑T, zaczerwienienie, ↑pot
• ↑pnoe, arytmie, HF, ↑BP i ↑BPpłucne
• Ż, wybroczyny, podbiegnięcia krwawe
• Hmeg, Smeg, ↑w.chł

Question 22

Niewyrównana ↑cz.T u matki ↑ryzyko

Answer 22

• porodu przedwczesnego
• ograniczenia wzrastania płodu (FGR)
• ↓masa urodzeniowa
• obumarcie wewmaciczne
• zgon okołoporodowy
• wady wrodzone

Question 23

Diagnostyka wrodzonej ↑cz.T

Answer 23

Oznaczenie w krwi pępowinowej i żylnej noworodka tarczycy

↑ TRAb - wskazuje na noworodkową przejściową ChGB

USG płodu:
• FHR płodu >160/min
• wole - najwcześniejszy objaw
• ograniczenie wzrastania
• małowodzie
• przedwczesne zarastanie szwów
• przedwczesne dojrzewanie kośćca
• HF, uogólniony obrzęk płodu

Question 24

Leczenie wrodzonej ↑cz.T

Answer 24

Tiamazol, Propranolol, Prednizon, płyn Lugola, Digoksyna

Można odstawić leczenie jak unormuje się TRAb

Trwała wrodzona ↑cz.T
• radiojod / tyreoidektomia / długotrwałe tyreostatyki

Question 25

Rokowanie wrodzonej ↑cz.T

Answer 25

Raczej dobre Następstwa: opóźnienie psychoruchowe, kraniosynostoza, małogłowie Ciężka tyreotoksykoza - 15-20% śmiertelność

Question 26

Zespół McCune'a-Albrighta

Answer 26

Zespół od mutacji GNAS1 * cafe au lait * dysplazja włóknista kości * wole guzkowe nadczynne * rzekome przedwczesne dojrzewanie płciowe * gruczolaki przysadki * ACTH-zal. ↑cz. kory nadN