znaczenie biblii
4
dla wierzących: źródło prawd objawionych przez boga
filar cywilizacji europejskiej: dostarcza inspiracji, motywów, wzorców
zbiór zasad i rozważań moralnych - uniwersalne nauki, porządek etyczny
wybitne dzieło literackie: mnogość gatunków, zróżnicowana narracja, bogactwo symboli i alegorii, obrazowe przykłady
septuaginta
przekład starego testamentu na grekę (iii-ii w pne) - 70 tłumaczy
wulgata
tłumaczenie biblii na łacinę przez św hieronima (koniec iv w)
biblia jakuba wujka
polski przekład katolicki z xvi wieku
biblia tysiąclecia
współczesny przekład biblii z lat 60. xx w
stary testament
nowy testament
księga rodzaju - tematyka
stworzenie świata i człowieka, początki ludzkości, grzech pierworodny adama i ewy, zbrodnia kaina, potop i arka noego, wieża babel, życie abrahama, dzieje izaaka
księga rodzaju - problematyka
3
miejsce człowieka w świecie
relacja z bogiem
sens dziejów: odkupienie i zbawienie
adam i ewa
stworzenie (dwie wersje: razem na podobieństwo/z gliny i z żebra)
grzech i wygnanie
zakazany owoc, zjedzenie go –> wygnanie z raju (kraina pierwotnego szczęścia człowieka)
kain i abel
kain zabija abla z zazdrości, że bogu spodobała się ofiara abla; okłamał boga (nie przyznał się) -> został przeklęty, znamię
potop
bóg karze ludzi za moralny upadek, zeslal potop; ocalił tylko noego z rodziną (bo prawy) -> buduje arkę dla siebie i zwierząt
wieża babel
ludzie budują wieżę która ma sięgać do nieba, bog miesza im języki, nie mogą się dogadać –> nie skończyli, rozproszyli po świecie
księga hioba - tematyka
hiob poddany próbie, traci majątek, dzieci, zesłany trąd jednak nie wyrzeka się boga mimo że przyjaciele uważają że to kara za grzechy
za wierność zostaje wynagrodzony, wszystko zostaje mu zwrócone
księga hioba - problematyka
księga koheleta
kohelet - nauczający mówca, mędrzec
- sens ludzkiego życia, droga do szczęścia,
- bogactwo, sława, władza przemijają, nie mają wartości
- korzystać z dobrych stron życia, ufać bogu, żyć z przykazaniami
- vanitas vanitatum et omnia vanitas
księga psalmów
zbiór pieśni religijnych
autor: król dawid
przedstawia prawdy wiary: relacje człowieka z bogiem, sens ludzkiej egzystencji, przeznaczenie człowieka
rodzaje psalmów
pochwalne: hymny na cześć boga
błagalne
dydaktyczne
dziękczynne
żałobne
pokutne
prorocze
apokalipsa św jana
ostatnia księga, zapowiedź końca dziejów świata
wizyjna, fantastyczne, tajemnicza symbolika
aby zostać zbawionym, należy zaufać bogu
apokalipsa - baranek
jezus, zwycięstwo poprzez pokorę i ofiarę
apokalipsa - smok
szatan
apokalipsa - bestia o liczbie 666
antychryst, ucieleśnienie zła, zaprzeczenie boskiej doskonałości
apokalipsa - babilon
zepsucie, miejsce grzechu