renesans

Question 1

nazwa epoki

Answer 1

renesans - odrodzenie
odrodzenie się idei antycznych (filozofia, literatura, sztuka)

Question 2

ramy czasowe

Answer 2

we Włoszech XV w
w Polsce XVI w

Question 3

renesans wydarzenia 3

Answer 3

1455 wynalezienie druku przez Gutenberga
1492 odkrycie ameryki
1517 reformacja

Question 4

pojęcia

antropocentryzm

2

Answer 4

• człowiek w centrum, jego potrzeby duchowe i materialne
• jednostka jako istota wolna i twórcza, kształtuje swój los

Question 5

pojęcia

humanizm renesansowy

3

Answer 5

• indywidualizm, potrzeby i aspiracje jednostki
• inspiracje w antyku (powrót do źródeł)
• poeta doctus: podróże i studia pozwalają zdobyć wiedzę i doświadczenie, czyta starożytnych i przekłada, dąży do harmonii i złotego środka

Question 6

pojęcia

reformacja

5

Answer 6

• zapoczątkowany przez marcina lutra
• dążenie do odnowy życia religijnego poprzez radykalne zmiany
• odłamy protestanckie
• odrzucenie kapłanów, kultu świętych, odpustów, celibatu
• ożywienie umysłowe: języki narodowe

Question 7

filozofia

irenizm

3

Answer 7

• erazm z rotterdamu
• pokój między chrześcijanami
• tolerancja religijna

Question 8

filozofia

makiawelizm

3

Answer 8

• niccolo machiavelli
• człowiek ma takie same zdolności do dobra i zła
• cel uświęca środki: usprawiedliwia przebiegłe postępowanie w drodze do celu

Question 9

filozofia

egalitaryzm

3

Answer 9

• tomasz morus
• równość między ludźmi (ekonomicznie, społecznie, politycznie)
• sprawiedliwy ustrój

Question 10

renesans

sztuka

4

Answer 10

• artysta cieszy się sławą, mecenat (wspomagany przez szlachtę, władców)
• klasyczne wzory
• wątki mitologiczne
• proporcje ciała

Question 11

renesans

architektura

8

Answer 11

• harmonia i regularność
• forma dopasowana do charakteru
• użytkowe budownictwo świeckie
• naśladowanie wzorów antycznych
• kopuły, arkady
• budowle na planie centralnym
• układy miast geometryczne
• leonardo da vinci, michał anioł

Question 12

renesans

rzeźba i malarstwo

7

Answer 12

• naśladowanie natury
• motywy mitologiczne
• perspektywa
• przedstawienia religijne w codziennej scenerii
• akty, portrety, pejzaże
• rzeźby wolnostojące, posągi świeckie, harmonia ciała
• leonardo da vinci, michał anioł, rafael, botticelli

Question 13

renesans

cechy literatury

9

Answer 13

• świecka (korzystanie z życia)
• refleksyjna (spostrzeżenia o biegu życia)
• parenetyczna
• skoncentrowana na człowieku
• dydaktyczna (pouczenie)
• dostarczała rozrywki
• w języku narodowym
• zgodnie z zasadami antycznej sztuki poetyckiej
• inspiracje antykiem + myśl chrześcijańska

Question 14

wzorzec

szlachcic ziemianin

5

Answer 14

• satysfakcja z życia w majątku ziemskim
• pracuje i odpoczywa z rytmem natury
• w konieczności: żołnierz broniący ojczyzny
• pielęgnuje tradycję
• chrześcijanin dobry

Question 15

wzorzec

dworzanin

5

Answer 15

• wykształcony
• przestrzega etykiety
• potrafi konwersować
• szanuje płeć piękną
• lojalny wobec pana, patriota

Question 16

wzorzec

humanista/poeta docus

7

Answer 16

• rozległa wiedza w wielu dziedzinach
• inspiracja twórcami antyku
• zna starożytne języki
• jednostka ludzka jako wartość nadrzędna
• angażuje się w działania społeczne
• wykorzystuje gatunki i motywy mitologiczne
• rozumie: edukację, patriotyzm, tolerancję religijną

Question 17

wzorzec

obywatel patriota

3

Answer 17

• życie służące dobru ojczyzny
• gotowy oddać życie za kraj
• dostrzega potrzebę reform państwowych

Question 18

motyw

humanistyczny ideał człowieka

5

Answer 18

• człowiek i różne dziedziny życia (praca, wiara, ojczyzna)
• zachowanie umiaru, harmonii, równowagi emocjonalnej
• znaczenie chrześcijaństwa, tolerancja
• zaangażowanie w sprawy państwowe
• skłonny do refleksji, wrażliwy, twórczy, otwarty na świat

Question 19

motyw

arkadia

3

Answer 19

• z literatury antycznej
• wyidealizowana kraja gdzie człowiek żyje zgodnie z naturą
• pochwała wiejskiego życia

Question 20

motyw

bóg

3

Answer 20

• artysta, który zbudował świat
• mądry, wyrozumiały opiekun
• człowiek zwraca się bezpośrednio

Question 21

motyw

exegi monumentum

Answer 21

• artysta nieśmiertelny poprzez twórczość

Question 22

motyw

ideał władcy/państwa

4

Answer 22

• nowy model społeczeństwa: prawa i obowiązki
• relacja między władcą a poddanymi
• konieczność reform
• zasady skutecznego rządzenia (makiawelizm)

Question 23

motyw

theatrum mundi

Answer 23

• świat jako teatr, ludzie jako aktorzy
• biorą udział, nie podejmują decyzji