Informatiebronnen normaal gedrag
- Wilde voorouders
- Verwilderde dieren
- Gedomesticeerde dieren in omgeving gelijkend op die van wilde voorouders
Problemen interpretatie timebudgets
- Gedrag komt niet voor doordat omgeving dit niet uitlokt (v.b. opletten op predatoren)
- Gedrag komt niet voor doordat het dier dit niet kan uitvoeren (v.b. op stok gaan legkippen)
Tijdelijk niet kunnen uitvoeren van gedrag
Externe belemmering voor gedrag met motivatie
Frustratie
Acute stress
Vrije conflicten
Blijvend niet kunnen uitvoeren van gedrag
Permanente externe belemmering
Blijvende frustratie
Chronische stress
Onvrije conflicten
Vrije conflicten
- Overspronggedrag
- Tijdelijk
- Vrije toegang tot alle gedragssystemen
Onvrije conflicten
- Langdurig
- Niet alle gedragssystemen uitvoerbaar
- Gestoord gedrag
- Chronische stress (welzijnsstoring)
Interne conflicten
2 gedragssystemen even ‘sterk’ geactiveerd; strijden om voorrang
Acute stress
Kortdurend/Lage intensiteit stressoren
Respons: fysiologisch en ethologisch
Chronische stress
Langdurend/Hoge intensiteit stressoren
Chronische overprikkeling zenuw- en endocrien stelsel
Respons: fysiologisch en ethologisch
Gevolgen chronische stress
Substantiële immunodepressie
Orgaanbeschadigingen
Afname lichaamsgewicht
Afname reproductie
Stress
Reactie van het lichaam op omstandigheden die het fysieke of psychologisch functioneren verstoren of dreigen te verstoren
Stressoren
Fysiek
Psychisch
Typen vrije conflicten
- Ambivalent gedrag
- Intentiebeweging
- Redirectiegedrag
- Overspronggedrag
Ambivalent gedrag
Vrij conflict - Simultaan ambivalent > Mengen van beide gedragingen - Successief ambivalent > Afwisselen van beide gedragingen
Intentiebeweging
Vrij conflict
Naartoe gaan maar niet doorzetten
> Ritualisatie
Redirectiegedrag
Vrij conflict
Gedrag op vervangend/ongewoon object
Vaak bij sociaal levende dieren
Overspronggedrag
Vrij conflict
Bij langdurig systeem ineens over naar ander systeem
- De-Arousal functie: spanning verlaagt
- Disinhibitie
Onvrije conflicten
Homeostatisch; 1 of meer normen niet op gewenste waarde houden
Ontstaan onvrije conflicten
- Onmisbaar omgevingsonderdeel ontbreekt
- Verhindering gedrag uit te voeren
- Aanvankelijk conflictgedrag wordt permanent
- Energie kan niet afgevoerd worden
Typen onvrije conflicten
- Omgericht gedrag
- Beschadigend gedrag
- Apathie
- Stereotypieën
Omgericht gedrag
Onvrij conflict
- Op zichzelf of op omgeving gericht
v. b. eten van oneetbare dingen
v. b. automutilatie
Beschadigend gedrag
Onvrij conflict
- Primaire mutilatie
- Secundaire mutilatie
Primaire mutilatie
Zuiver gedragsprobleem
> Angst/chronische frustratie
Gevolg van fysieke problemen
> Fysieke pijn/irritatie
Secundaire mutilatie
Veroorzaakt door ander gedrag
- Ten gevolge van omgericht gedrag
- Ten gevolge van geëmancipeerd gedrag
