Diabetes

Question 1

Wat is het verschil tussen diabetes mellitus en diabetes insipidus?

Answer 1

Mellitus: probleem met insulineproductie of -werking. Insipidus: probleem met antidiuretisch hormoon (ADH).

Question 2

Noem 3 klassieke symptomen van diabetes mellitus.

Answer 2

Dorst, polyurie, vermagering.

Question 3

Welke labotesten worden gebruikt voor de diagnose van diabetes?

Answer 3

Glycemie, HbA1c, urinetest, OGTT, HLA-antistoffen, C-peptide.

Question 4

Wat is het belangrijkste verschil tussen type 1 en type 2 diabetes?

Answer 4

Type 1: absoluut insulinetekort. Type 2: insulineresistentie + relatief tekort.

Question 5

Wat zijn de belangrijkste risicofactoren voor type 2 diabetes?

Answer 5

Obesitas, familiaal voorkomen, leeftijd, metabool syndroom, zwangerschapsdiabetes, hoge geboortegewichten, bepaalde medicatie.

Question 6

Wat is het metabool syndroom?

Answer 6

Combinatie van hyperglycemie, hypertensie, abdominale obesitas en dyslipidemie (↑ triglyceriden, ↓ HDL).

Question 7

Wat zijn acute complicaties van diabetes?

Answer 7

Hypoglycemie, ketoacidose (type 1), hyperosmolair coma (type 2).

Question 8

Noem twee chronische microvasculaire complicaties.

Answer 8

Retinopathie, nefropathie.

Question 9

Wat zijn de ADA-streefdoelen bij diabetesbehandeling?

Answer 9

Goede glycemiecontrole, preventie van hart- en vaatziekten, behandeling van risicofactoren.

Question 10

Wanneer is insulinebehandeling nodig bij type 2 diabetes?

Answer 10

Bij pancreasuitputting of onvoldoende effect van orale medicatie.

Question 11

Wat zijn belangrijke pijlers in de levensstijlbehandeling van diabetes?

Answer 11

Voeding, lichaamsbeweging, zelfcontrole en educatie.

Question 12

Wat zijn de endocriene functies van de pancreas?

Answer 12

Productie van insuline, glucagon, somatostatine en pancreatisch polypeptide.

Question 13

Welke cellen in de pancreas produceren insuline?

Answer 13

De β-cellen van de eilandjes van Langerhans.

Question 14

Hoe werkt insuline op de cel?

Answer 14

Bevordert glucoseopname via GLUT4-transporters in spier- en vetcellen.

Question 15

Wat doet glucagon?

Answer 15

Verhoogt de bloedsuiker door glycogenolyse en gluconeogenese in de lever te stimuleren.

Question 16

Wat betekent HbA1c en wat meet het?

Answer 16

Geglycosyleerd hemoglobine; geeft gemiddelde bloedsuikerwaarde over ongeveer 3 maanden.

Question 17

Welke waarde van nuchtere glycemie bevestigt diabetes mellitus?

Answer 17

≥126 mg/dL (7,0 mmol/L).

Question 18

Wat is een OGTT en wanneer gebruik je het?

Answer 18

Orale Glucosetolerantietest; bij vermoeden van diabetes of zwangerschapsdiabetes.

Question 19

Hoe onderscheid je diabetes type 1 van type 2 in het labo?

Answer 19

Type 1: laag C-peptide, aanwezigheid van auto-antistoffen. Type 2: normaal of verhoogd C-peptide, geen antistoffen.

Question 20

Wat is de typische leeftijd van ontstaan bij type 1 diabetes?

Answer 20

Meestal voor 30 jaar.

Question 21

Wat is het belangrijkste pathofysiologische kenmerk van type 2 diabetes?

Answer 21

Insulineresistentie in spier-, vet- en leverweefsel.

Question 22

Welke rol speelt obesitas bij type 2 diabetes?

Answer 22

Verhoogt insulineresistentie en inflammatoire cytokineniveaus.

Question 23

Wat is de belangrijkste oorzaak van hypoglycemie bij diabetici?

Answer 23

Overdosering van insuline of onvoldoende voedselinname.

Question 24

Wat is een kenmerkend symptoom van hypoglycemie?

Answer 24

Zweten, beven, verwardheid, hartkloppingen, bewustzijnsverlies.

Question 25

Wat gebeurt er bij diabetische ketoacidose (DKA)?

Answer 25

Door gebrek aan insuline gebruikt het lichaam vetzuren als brandstof → ketonen → acidose.

Question 26

Wat is het verschil tussen ketoacidose en hyperosmolair coma?

Answer 26

Ketoacidose: type 1, met ketonen. Hyperosmolair coma: type 2, zonder ketonen, maar zeer hoge glycemie.

Question 27

Wat veroorzaakt retinopathie bij diabetes?

Answer 27

Microangiopathie van de netvliesvaatjes → bloeding en ischemie.

Question 28

Hoe herken je diabetische nefropathie vroegtijdig?

Answer 28

Microalbuminurie in de urine.

Question 29

Wat is de oorzaak van diabetische neuropathie?

Answer 29

Schade aan zenuwen door chronische hyperglycemie en microvasculaire veranderingen.

Question 30

Wat is het belang van voetonderzoek bij diabetes?

Answer 30

Preventie van ulcera en amputatie door sensibiliteitsverlies en slechte doorbloeding.

Question 31

Wat zijn de belangrijkste niet-medicamenteuze behandelingen bij diabetes?

Answer 31

Gezonde voeding, lichaamsbeweging, gewichtsreductie, stoppen met roken.

Question 32

Welke groepen orale antidiabetica bestaan er?

Answer 32

Metformine, sulfonylurea, DPP-4-remmers, SGLT2-remmers, GLP-1-agonisten.

Question 33

Wat is het eerste-keus geneesmiddel bij type 2 diabetes?

Answer 33

Metformine.

Question 34

Wanneer is insulinebehandeling noodzakelijk bij type 2 diabetes?

Answer 34

Bij onvoldoende glycemiecontrole ondanks maximale orale therapie of bij pancreasuitputting.

Question 35

Wat is een incretine?

Answer 35

Hormonale stof (zoals GLP-1) die insuline-afgifte stimuleert na maaltijden.

Question 36

Een patiënt met diabetes klaagt over wazig zicht. Wat vermoed je?

Answer 36

Diabetische retinopathie.

Question 37

Een type 2-diabeet met HbA1c van 9% ondanks metformine. Wat doe je?

Answer 37

Voeg een tweede orale therapie of GLP-1-agonist toe; overweeg insuline.

Question 38

Een jonge patiënt met hyperglycemie, laag C-peptide en antistoffen tegen eilandjes van Langerhans. Diagnose?

Answer 38

Type 1 diabetes.

Question 39

Waarom moet een patiënt met diabetische voet dagelijks zijn voeten inspecteren?

Answer 39

Door neuropathie voelt hij wonden niet → infectiegevaar en amputatie.

Question 40

Wat zijn tekenen van metabool syndroom bij een patiënt?

Answer 40

Abdominale obesitas, hypertensie, verhoogde triglyceriden, lage HDL, hyperglycemie.

Question 41

Welke preventieve maatregelen verminderen het risico op cardiovasculaire complicaties bij diabetes?

Answer 41

Bloeddrukcontrole, lipidenbehandeling, stoppen met roken, gewichtsbeheersing.