wat staat bij zorgethiek centraal?
de relatie staat centraal
wat houdt asymmetrische relatie in en wat hangt hier vanaf?(2)
geen gelijke partners maar ongelijke verhouding
- afhankelijkheid van de zorgvrager
- expertise van de zorgverstrekker
waarom is een zorgrelatie een intieme relatie (4)
- vaak heel lichamelijk
- vaak diep in de privacy
- vaak diep in de persoonlijke geschiedenis
- op momenten van intense/emotionele ervaringen
3 perspectieven in de zorgethiek + uitleg
- professioneel perspectief –> technisch correcte aanpak
- persoonlijk perspectief –> emotionele beleving van de situatie
- ethisch perspectief –> staat open voor inbreng vanuit beide perspectieven
3 verschillende visies op de zorgrelatie
- traditionele visie op de zorgrelatie
- moderne visie op de zorgrelatie
- relationele visie op de zorgrelatie
traditionele visie op de zorgrelatie
zorgverlener als expert die weet wat goed is voor de zorgvrager ( paternalisme; wij beslissen wat best is voor de patiënt)
moderne visie op de zorgrelatie
zorgvraag van de zorgvrager staat centraal
relationele visie op de zorgrelatie
nadruk op wederzijdse relatie tussen zorgvrager en zorgverlener
zorgethiek houdt personalisme in; wat betekent dit?
personalisme kijkt niet in de eerste plaats naar principes die kan toepassen op de verstrekking van de zorg maar naar de persoon van de zorgvrager –> richt zich niet op de ziekte maar op de persoon die ziek is
stelling; personalisme heeft een holistische visie
juist; de zorg richt zich op de bevordering van de persoon in al zijn dimensies
verschillende dimensies in verbondenheid (personalisme) (6)
- familiale relaties
- sociale relaties
- maatschappelijke omgeinvg
- materiële wereld
- natuurlijke wereld
- spirituele wereld
4 centrale waarden in de zorgethiek
- zorgverlening en beschermwaardigheid
- autonomie en privacy
- participatie, levenskwaliteit en rechtvaardigheid
- vertrouwen en solidariteit
wat wordt er met participatie bedoeld?
de zorgvrager betrekken bij de organisatie van de zorg
wat wordt er met rechtvaardigheid bedoeld?
het oog op verhoging van de levenskwaliteit waarbij de samenleving instaat voor een goed zorgaanbod
Joan Tronto; sterke uitwerking van zorgethiek, leg deze visie uit (2)
- zorg wordt zowel als houding en als activiteit beschouwd
- zorg is een deel van het leven, geen eenmalige activiteit, mensen zorgen voor elkaar
4 fasen van zorg + uitleg
- caring about –> zorgnood erkennen
- taking care of –> zorg regelen
- care giving –> zorg verlenen
- care receiving –> verzorgd worden
2 nadelen wat patiënten ondervinden als de keuze bij hunzelf wordt gelegd
- mensen kunnen angstig en onzeker zijn
- alles bij de patiënt leggen kan een gevoel van onbetrokken zorgverleners geven
autonomie kan op verschillende manieren worden ingevuld (4)
- non- interventie
- gedragen/betekenisvolle keuzes ondersteunen
- zorgethiek; gaat uit van autonomie als positieve vrijheid
- relationele autonomie; aandacht voor wederkerigheid
non- interventie
negatieve vrijheid –> niet tussenkomen in wat de patiënt wilt. niet alleen freedom from maar freedom to. pat mag elke bh weigeren
gedragen/betekenisvolle keuzes ondersteunen
positieve vrijheid; niet elke keuze moet gerespecteerd worden; keuzes moeten consistent zijn met het levensplan van de patiënt
valkuilen bij het verlenen van goede zorg(4)
- geen tijd
- geductionistische visie op de patiënt
- fout inschatten van de zorgvraag
- lastige/onbeschofte/onhygiënische patiënten
