Farmako 3 > Nadnercza > Flashcards

Nadnercza Flashcards

(40 cards)

Study These Flashcards
1
Q

kora nadnerczy - warstwy

A
  1. kłębkowata
  2. pasmowata
  3. siateczkowata
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
2
Q

wwa kłębkowata kory nadnerczy - co syntezuje

A

mineralokortykoidy (gł. aldosteron)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
3
Q

wwa pasmowata kory nadnerczy - co syntezuje

A

glikokortykoidy (kortyzon, kortyzol)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
4
Q

wwa siateczkowata kory nadnerczy - co syntezuje

A

glikokortykoidy i androgeny!

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
5
Q

rdzeń nadnerczy - co wydziela

A

katecholaminy + niewielkie ilości dopaminy

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
6
Q

mineralokortykosteroidy - działanie

A

nasilają retencję jonów Na+ i wody w nerkach oraz wydalanie jonów K+

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
7
Q

mineralokortykosteroidy - kiedy są wytwarzane

A
  1. pod wpływem ACTH
  2. zmiany stężenia jonów w surowicy krwi
  3. zmniejszona objętość płynu zewnątrzkomórkowego
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
8
Q

GKS - główne działania (4)

A

PRZECIWZAPALNE + PRZECIWALERGICZNE + PRZECIWŚWIĄDOWE + IMMUNOSUPRESYJNE
- generalnie warunkuje homeostazę organizmu podczas sytuacji stresowej

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
9
Q

GKS - fizjologiczne efekty (8)

A
  1. wzrost glikemii, spadek glukoneogenezy i wychwytu glu przez komórki
  2. spadek syntezy białek + wzrost ich rozkładu (działanie kataboliczne!!!)
  3. wzrost lipolizy i st. WKT
  4. wzrost syntezy glikogenu (!!!)
  5. hamowanie odpowiedzi zapalnej
  6. w wysokich stężeniach działanie mineralokortyko-podobne
  7. wzrost wydalania wapnia z moczem + spadek jego wchłaniania z pp (antg z wit.D3)
  8. niezbędne do dojrzewania płuc u płodu (synteza surfaktantu)
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
10
Q

GKS - komórkowe mechanizmy działania

A
  1. działanie genomowe
  2. niegenomowe bez udziału receptora
  3. niegenomowe z udziałem błonowego receptora
  4. niegenomowe z udziałem cytoplazmatycznego receptora
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
11
Q

genomowe działanie GKS

A

GKS dyfunduje przez błonę komórkową i łączy się z cytoplazmatycznym receptorem cGR -> kompleks wędruje do jądra komórkowego

  • > pobudzenie transkrypcji genów białek p/zapalnych (IL-10)
  • > zahamowanie transkrypcji genów czynników prozapalnych (cytokiny, COX-2, kolagenazy)
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
12
Q

pozagenomowe działanie GKS bez udziału receptora

A

GKS przenika do błony kom. i włącza się do jej struktury

  • > regulacja przepuszczalności kanałów jonowych (wapniowych, Na-K)
  • > wpływ na płynność i ciągłość błony komórkowej
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
13
Q

pozagenomowe działanie GKS z udziałem błonowego receptora

A

GKS łączy się z rec.błonowym mGR -> stymulacja wtórnych przekaźników

  • > wzrost aktywności śródbłonkowej NOS
  • > wzrost przepływu krwi w miejscu niedokrwienia
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
14
Q

Działanie p/zapalne GKS - na czym polega (6)

A

zachodzi generalnie na wszelkich etapach odpowiedzi zapalnej:

  1. nasilenie transkrypcji DNA dla czynników p/zapalnych
  2. hamowanie transkrypcji DNA dla czynników prozapalnych
  3. hamowanie włóknienia i bliznowacenia (fibroblastów)
  4. hamowanie hialuronidazy -> zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych
  5. hamowanie IgE-zależnego uwalniania histaminy
  6. stabilizacja błon lizosomów
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
15
Q

Działanie immunosupresyjne GKS - na czym polega (4)

A
  1. indukują apoptozę limf.T w grasicy
  2. spada liczba krążących limfocytów i eozynofili
  3. hamowanie syntezy interleukin -> zmniejszenie chemotaksji + migracji + fagocytozy
  4. hamowanie syntezy MHC I i II -> upośledzenie prezentacji Ag przez APC
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
16
Q

Działanie p/świądowe GKS - na czym polega (3)

A
  1. hamowanie uwalniania histaminy i serotoniny z ziarnistości
  2. hamowanie syntezy prostanglandyn
  3. spadek liczby i aktywności eozynofili
How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
17
Q

przerywanie leczenia GKS powinno odbywać się…

Study These Flashcards
A

powoli, stopniowo, gdyż już kilkudniowa terapia GKS obniża stężenie ACTH w organizmie i musi się zdążyć wyrównać

18
Q

którego GKS nie można stosować u kotów

Study These Flashcards
A

prednizonu, bo u kotów słabo przekształcany przez wątrobę w aktywną formę - prednizolon, więc jest nieskuteczny

19
Q

GKS - zastosowanie

Study These Flashcards
A
  1. niedoczynność kory nadnerczy
  2. wstrząs anafilaktyczny
  3. stany zapalne (sepsa, astma)
  4. przeciwświądowo
  5. immunosupresyjnie (toczeń, niedokrwistość hemolityczna, chemioterapia)
  6. ketoza u bydła, toksemia ciążowa u owiec
20
Q

GKS - wpływ na morfologię + biochemię krwi

Study These Flashcards
A
  1. wzrost liczby neutrofili, RBC, płytek krwi + cholesterolu, glukozy i ALT
  2. spadek liczby eozynofili, limfocytów
21
Q

GKS - DN (12)

Study These Flashcards
A
  1. jatrogenny zespół Cushinga
  2. supresja osi podwzgórze-przysadka
  3. obniżenie stężenia hormonów tarczycy
  4. obniżenie stężenia hormonów płciowych
  5. zwiększone stężenie insuliny i oporność insulinowa -> diabetogenność
  6. polifagia, PU/PD
  7. zwiększone wydzielanie soku żołądkowego
  8. zanik masy mięśniowej, osteoporoza
  9. ścieńczenie skóry, przedłużone gojenie się ran
  10. immunosupresja
  11. agresja/ posmiutnienie
  12. wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego
22
Q

GKS - PWSK

Study These Flashcards
A
  1. cukrzyca
  2. ciąża
  3. współistniejące infekcje
  4. niewydolność nerek
  5. osteoporoza
  6. owrzodzenia pp
  7. zaburzenia pracy serca
  8. jaskra, uszkodzenie rogówki ! (bo wzrost ciśnienia śródczaszkowego)
23
Q

Deksametazon - wskazania

Study These Flashcards
A
  • krótka i szybka terapia (stany ostre np. anafilaksja, przełom nadnerczowy)
  • silnie diabetogenny -> niezalecany do długotrwałej terapii
24
Q

Zespół Cushinga - formy (3)

Study These Flashcards
A
  1. endogenna = przysadkowa i nadnerczowa

2. egzogenna = jatrogenna

25
Zespół Cushinga - co to wgl
nadczynność kory nadnerczy = hiperadrenokortycyzm
26
zespół Cushinga - rasy psów predysponowane
1. pudle 2. jamniki 3. teriery 4. boksery 5. owczarki niemieckie 6. cocker spaniele
27
Zespół Cushinga - objawy
1. PU/PD 2. polifagia 3. osłabienie 4. problemy neurologiczne 5. zmiany sylwetki ciała 6. duszność 7. zaburzenia rui/ zanik jąder 8. obrzęki i owrzodzenia rogówki 9. powiększenie wątroby 10. zanik mięśni 11. ścieńczenie skóry 12. pseudosymetryczne wyłysienia 13. suchy łamliwy włos 14. łojotok, zapalenie skóry 15. rozszerzone naczynia skórne
28
zespół Cushinga u koni - najczęstsza przyczyna
dysfunkcja części pośredniej przysadki mózgowej -> towarzyszy obniżenie dopaminy + nadprodukcja ACTH
29
Sposoby terapii w zespole Cushinga w zależności od jego postaci (3)
1. postać nadnerczowa -> resekcja chirurgiczna 2. p. przysadkowa -> farmakoterapia zmniejszająca produkcję kortykosteroidów 3. p. jatrogenna -> stopniowe odstawianie egzogennych GKS
30
Zespół Cushinga - leki
1. bezpośrednio hamujące syntezę kortykosteroidów: - trilostan - mitotan - ketokonazol 2. pośrednio hamujące syntezę KS przez zwiększenie syntezy dopaminy w OUN - d.s. tylko u koni!!! (poch. alkaloidów sporyszu): - pergolid - cyproheptadyna - bromokryptyna - selegilina
31
trilostan - MD
- odwracalne hamowanie dehydrogenazy 3Beta-hydroksysteroidowej, blokując syntezę steroidów nadnerczowych (głównie kortyzolu)
32
trilostan, mitotan i ketokonazol - czy można łączyć?
NIE
33
mitotan - MD
uszkadza mitochondria komórek kory nadnerczy, powodując ich martwicę
34
ketokonazol - MD
azolowy lek p/grzybiczy, w wyższych dawkach hamuje steroidogenezę nadnerczową
35
Hipoadrenokortycyzm - postacie (3)
1. pierwotna idiopatyczna niedoczynność nadnerczy - choroba Addisona 2. wtórna - podwzgórzowa lub przysadkowa 3. jatrogenna
36
hipoadrenokortycyzm - objawy (4)
1. osłabienie, apatia 2. nawracające zaburzenia łaknienia 3. PU/PD 4. biegunki
37
hipoadrenokortycyzm - schemat leczenia
cz. 1 = płynoterapia i stabilizacja pacjenta cz. 2 = szybkodziałający GKS (np. deksametazon) cz. 3 = leczenie podtrzymujące egzogennymi MKS a w niektórych przypadkach też GKS
38
hipoadrenokortycyzm - leki
1. mineralokortykosteroidy (!): - piwalonian dezoksykortonu (DOCP) - octan fludrokortyzonu 2. u niektórych pacjentów GKS - prednizolon 3. w silnych sytuacjach stresowych dodatkowo GKS - hydrokortyzon
39
DOCP - MD
działanie głównie MKS - resorpcja jonów sodu i wody a wydalanie jonów wodoru i potasu -> zwiększenie objętości krwi krążącej wymagany jest monitoring pacjenta!
40
fludrokortyzon - MD
syntetyczny MKS, funkcjonalnie odpowiada aldosteronowi + aktywność GKS
Farmako 3
flashcards
Decks in class (8)
# Cards
Brainscape helps you reach your goals faster, through stronger study habits.
© 2026 Bold Learning Solutions. Terms and Conditions