genel cerrahi > portal hipertansiyon (bitmedi) > Flashcards

portal hipertansiyon (bitmedi) Flashcards

(66 cards)

Study These Flashcards
1
Q

portal sistem nedir

A

iki kapiller ağ arasında kalan dolaşım bölümü

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
2
Q

karaciğerin portal sistemi sindirim sisteminin ve dalağın venöz kapiller ağı ile başlar, splenik ve mezenterik venlerin birleşerek oluşturduğu vena porta ile devam eder, sinüzoid adı verilen karaciğer içi kapiller sistemde sonlanır

A

portal ven yolu ile gelen kan sinüzoidlerde kısmen arter kanı ile karışır, sonra santral venler ile hepatik venlere dökülür

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
3
Q

portal sistemin belli bölgelerde kaval sistem ile bağlantısı vardır, bunlar porto-kaval anastomozlar olarak isimlendirilir

A

normal koşullarda çok önemli olmayan bu anastomozlar portal sistem içinde basınç arttığında belirginleşir ve portal kanı kaval sisteme taşımaya çalışır
bu da klinik bulguların ve komplikasyonların ortaya çıkmasına neden olur

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
4
Q

özofagus çevresindeki anastomozlar

A

mide fundusundan ve vena gastrika sinistradan gelen portal kan bu anastomozlar yolu ile azigoz-hemiazigoz venlerine ve vena kava superiora taşınır
portal basınç artmasında çok belirginleşir ve yırtılabilir

distal özofagus ve proksimal mide arasındadır
4 venöz drenaj bölgesi vardır: gastrik, palizad, perforan, trunkal bölge

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
5
Q

dalak civarı anastomozlar

A

portal sistemin, özellikle de dalağın venöz kanını bir taraftan kısa gastrik venler-mide fundusu venleri-özofagus çevresi venler ve diafragmatilk venler yoluyla vena kava superiora taşıdığı gibi spontan spleno-renal anastomozlar yoluyla inferior vena cava sistemine taşır

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
6
Q

hemoroidal anastomozlar

A

superior hemoroidal ven; hemoroidal pleksus aracılığı ile middle-inferior hemoroidal venlerle anastomoz yapar ve sonuçta inferior vena kavaya drene olur

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
7
Q

karın duvarı anastomozları

A

umblikal ve paraumblikal venler karın duvarı yüzeyel venleri ve superior/inferior epifastrik venlerle anastomoz yaparak superior/inferior vena kavaya drene olabilir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
8
Q

caput meduza

A

paraumblikal ve umblikal venlerin rekanalize olması ve dilatasyonu sonucu oluşan görünüm

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
9
Q

Cruveilhier-Baumgarten sendromu

A

bazı sirotik hastalarda umblikal venin açıklığına bağlı olarak göbekteki kollateraller üzerinde üfürüm (venöz hum) duyulabilir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
10
Q

porto-portal anastomozlar

A

vena porta kökündeki ya da dallarındaki yerel bir tıkanıklık bu anastomozlar ile aşılarak karaciğer yönündeki portal akım korunmaya çalışılır

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
11
Q

portosistemik kollateraller

A

özofagus varisi
hemoroidler
paraumblikal venler
retroperitoneal retzius venleri
superior sappey venleri
inferior sappey venleri
patent ductus venosus

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
12
Q

portal hipertansiyon tanımı

A

portal venöz sistemde, basıncın normal değerin üstünde bulunmasığ

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
13
Q

portal hipertansiyon gelişmesinde ilk uyaran

A

fibrozis, rejeneratif nodüllerin gelişmesi ve hepatik vasküler obstrüksiyona bağlı hepatik dirençte artış olduğu düşünülmektedir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
14
Q

obstrüksiyon olmaksızın artmış hepatopedal akım

A

hepatik arteriel-portal venöz fistül
splenik arterio-venöz fistül
splenik kan akımının artması:
-Banti sendromu
-masif splenomegali

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
15
Q

ekstrahepatik outflow obstrüksiyonu

A

Budd-Chiari Sendromu
sağ kalp yetmezliği
konstrüktif perikardit

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
16
Q

ekstrahepatik portal venöz sistem obstrüksiyonu

A

konjenital obstrüksiyonlar
portal ven trombüsü
portal venin kavernamatöz transformasyonu
enfeksiyonlar
travma
dışardan bası

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
17
Q

ekstrahepatik presinüzoidal en sık portal hipertansiyon nedenidir

A

portal ven trombüsü

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
18
Q

intrahepatik obstrüksiyon

A

NASH
post nekrotik siroz
hepatik fibrozis ile giden diğer hastalıklar
infiltratif lezyonlar
venookluzif hastalıklar

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
19
Q

portal hipertansiyon tanısında
FM bulguları
Splenomegali

A

en sık bulgulardan biridir
splenomegali olmadan portal hipertansiyon tanısı nadirdir
portal hipertansiyonda splenomegali ile ilişkili en önemli sorun hipersplenizmdir
pansitopeni vardır ancak kemik iliği fonksiyonları normaldir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
20
Q

portal hipertansiyon tanısında
portal tip kollateraller

A

caput meduza görünümü izlenebilir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
21
Q

portal hipertansiyon tanısında
Assit

A

önemli bulgularından biridir
presinüzoidal portal hipertansiyonda nadiren görülür
**sirozda asitin ortaya çıkması karaciğer yetmezliği bulgusudur

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
22
Q

portal hipertansiyon tanısında
karaciğere ait bulgular

A

karaciğer değişik büyüklükte olabilir
ödem
jinekomasti
testiküler atrofi
palmar eritem
Dupuytren kontraktürü (alkolik sirozda palmar fasyanın kontraktürüne bağlı gelişir)

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
23
Q

portal hipertansiyon tanısında
Lab

A

proteinler düşük
KCFT yüksek
trombositopeni
BUN/Cr artmış
Hb-Htc-Fe düşük
PT uzamış
elektrolik bozuklukları

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
24
Q

portal hipertansiyon tanısında
endoskopi

A

endoskopik ile özofagogastrik varisler ve konjestif gastropati araştırılmalıdır
**varislerin görülmesi portal hipertansiyon için patognomoniktir
alt endoskopik inceleme ile hemoroid pakeleri izlenebilir

How well did you know this?
1
Not at all
2
3
4
5
Perfectly
25
görüntüleme yöntemleri USG
genişlemiş, kıvrıntılı portal ven sistemi özofagogastrik kollateraller büyümüş dalak heterojen ve düzensiz yapı gösteren atrofik kc görülebilir **genişliği 1.5 cm'i aşan kıvrıntılı portal ven genellikle portal hipertansiyonu düşündürür
26
portal ven trombozunda portal ven görüntülenemez bazı olgularda portal ven içindeki trombüs görüntülenebilir
portal venin yerinde yaygın kollateraller görülmesi Kavernomatöz Transformasyon adını alır
27
Doppler USG
normal kişilerde portal kan akımı kc yönünde olup hafif dalgalanmalar gösterir portal hipertansiyonda bu dalgalar kaybolur hepatik venler içinde akım yokluğu, ters akım veya yavaş, devamlı akım gösterilebilmesi Budd-Chiari lehine bulgulardır
28
BT
portal ven obstrüksiyonu veya obstrüksiyona ait bulgular karaciğerde siroza bağlı nodüler ve atrofik değişiklikler büyümüş dalak asit ve kollateraller BT ile gösterilebilir
29
MR
porto-sistemik kollateraller bu yöntemle gösterilebilir ayrıca MR-anjiografi büyük kc venlerinin ve cerrahi şantların açıklığının araştırılmasında etkili ve invazif olmayan bir yöntemdir
30
aç ve yatar durumdaki normal bir insanda portal basınç değeri 7-10 mmHg
portal basınç farkı ise 5 mHg veya altındadır
31
presinüzoidal ekstra hepatik tipte tıkanması olan hastalarda prognozu etkileyen karaciğer yetmezliği değil
yalnızca özofagogastrik varis kanamasıdır her kanama bu hastalarda %5-10 Mortalite riski taşır
32
postsinüzoidal tipteki tıkanmalarda ise
karaciğerin ağır konjesyonu sonucu gelişen hepatosellüler yetmezlik ve asit esas ölüm nedenidir
33
siroza bağlı portal hipertansiyonda prognoz
büyük ölçüde karaciğer hastalığının ciddiyetine bağlıdır
34
portal hipertansiyonun komplikasyonları
özofagus ve gastrik varis kanamaları asit ve spontan asit enfeksiyonları hepatik ensefalopati konjestif splenomegali-hipersplenizm hepatopulmoner sendrom hepatorenal sendrom
35
özofagus varis kanaması
varis kanamalarında iki önemli faktör iyi değerlendirilmelidir: kanamanın ağırlığı ve karaciğerin fonksiyonel kapasitesi acil tedavide amaç hipovolemik şokun tedavisi, üst GİS kanamasının komplikasyonlarının önlenmesi ve kanamanın durdurulmasıdır kanama yerinin saptanmasında ve gerekirse tedavisinde endoskopik çok önemlidir
36
özofagus varis kanamasında genel önlemler
ciddi kanamalar olduğu için hızlı transfüzyona uygun çap ve sayıda damar yolu açılmalıdır tam kan, eritrosit süspansiyonları, TDP ve kristalloid solüsyonlar ile hemorajik şok önlenmeli; sistolik basınç 80-90 mmHg'nin üstünde olmalıdır Htc %25-30 arasında olmalıdır vitaller, kan tablosu, idrar outputu, kan pH'ı, elektrolitler ve CVP son derece sıkı takip edilmelidir
37
bu hastalarda tedavi sırasında ciddi komplikasyonlar gelişebilir bunların başlıcaları
hepatik ensefalopati aspirasyon pnömonisi böbrek yetmezliği enfeksiyonlar
38
özgül tedavide vazoaktif ilaçlar
vazopressin glipressin somatostatin nitrogliserin
39
özgül tedavi balon tamponadı
bu amaçla Sengstaken-Blakemore tüpü kullanılır
40
özgül tedavi endoskopik skleroterapi
akut kanamadaki yüksek durdurma oranı, erken dönemde yeniden kanama oranının düşüklüğü nedeniyle çok yaygın kullanılmaktadır skleroterapi tanısal endoskopik sırasında ya da balon tamponda ile kanama kontrol altına alındıktan sonra yapılabilir
41
endoskopik skleroterapinin başlıca komplikasyonları
ülser oluşumu stenoz kanama perforasyon sepsis
42
endoskopik band ligasyonu
özofagustaki varislerin bir bant içine alınarak bağlanması komplikasyon oranı skleroterapiden düşüktür yeniden kanama oranı ise %10'dur
43
acil cerrahi tedavi
varis kanamasının konservatif yöntemlerle durdurulamaması durumunda gündeme gelmelidir acil şant cerrahisinin mortalitesi yüksektir karaciğerin işlevsel yedeği ile paralellik gösterir Bu nedenle Child B ve C hastalarda ciddi risk nedeni ile şant türü cerrahiler düşünülmemelidir bunun yerine varis alanına kanın girmesini önleyen ancak portal kan akımını azaltmayan transseksiyon-devaskülarizasyon tipi cerrahiler uygulanmalıdır
44
özofagus transseksiyonu
riskli hastalarda kanamayı durdurmada etkili Mortalite ve morbiditesi düşük bir girişimdir otomatik stapler ile özofagus alt ucu hem kesilir hem dikilir
45
devaskülarizasyon ameliyatları
bu grupta en güncel girişim: Sugiura Ameliyatı amaç varislere giden kanı azaltmaktır özofagus ve mideye çevre damarlardan giren damarlar tek tek bağlanarak varislerin beslenmesi dolayısı ile kanaması önlenir +piloroplasti +splenektomi +transeksiyon
46
şant girişimleri
varis kanaması sürmekte iken yapılan acil şant ameliyatı oldukça büyük bir girişimdir sirotik grupta Child A ve belki de Child A-B arası olgularda ve sirotik olmayan olgularda uygulanabilir Atrofi Yetmezlik Ensefalopati
47
Transplantasyon
ileri evrede Child B-C veya C sirozu olan hastalarda kanama da söz konusu ise karaciğer transplantasyonu düşünülmeli
48
TIPS Transjuguler intrahepatik portosistemik şant
perkütan olarak juguler venden girilerek hepatik ven ile karaciğer içi portal ven arasında gerçekleştirilen bir şant şeklidir -non sirotik portal hipertansiyon -ensefalopati riski artar
49
hasta seçimi; bir kronik karaciğer hastasını ameliyattan sonra bekleyen sonucun ne olabileceğini gösteren ölçütler içinde en kabul göreni
Child sınıflamasıdır
50
Child sınıflamasında bakılan parametreler
Serum bilirubin Asit ensefalopati serum albumin INR/protrombin zamanı
51
Child ölçütlerine kötü prognoza işaret eden başka bulgular da eklenebilir
SGOT/SGPT/LDH yüksekliği biyopside kronik karaciğer hastalığı zeminine eklenmiş aktif hücre nekrozunun görüntülenmesi hastanın beslenme durumu hastaya çok fazla transfüzyon yapılması bunlar arasında en önemlileridir
52
porto-sistemik şantlar
uç-yan porto-kaval şant yan yana porto-kaval şant H greft ile mezokaval şant mezo-kaval şant santral spleno-renal şant distal spleno-renal şant
53
Uç-yan porto kaval şant (Ece fistülü)
nonselektif porta kökü karaciğere yakın bağlanır alt uç inferior vena cava ile uç-yan anastomoze edilerek tüm portal kan saptırılır Mortalite %44, ensefalopati %29-76 bu şartlarda portal basınç düşmesine karşın portal venin kc tarafı kapatıldığı için sinüzoidal basınç düşmez, hatta artabilir bu nedenle asitli hastalarda tercih edilmemeli çünkü asit artabilir
54
yan yana porto-kaval şant
vena porta ile vena cava yan-yana anastomoz yapılır mortalite %42, ensefalopati %32 uç-yan şanttan farklı olarak hem portal sistemi hem de sinüzoidal alanı drene ettiği için asit oluşmaz, varsa bile azalır
55
H greft ile mezokaval şant (interpozisyon mezokaval şant)
v. mezenterica superior ile vena cava inferior arasına sentetik damar grefti yerleştirilir
56
mezo-kaval şant
kava alt ucunun iliak bifurkasyonlar seviyesinden kesilerek v. mezenterica superiora uç-yan şeklinde anastomoz yapılmasıdır ilik venler kapatılır ancak erişkinlerde ciddi alt ekstremite ödemine ve derin ven yetersizliklerine neden olur çocuklarda ise uygun bir ameliyattır splenektomi gerektirmemesi nedeniyle post-splenektomi tepsisi riski yoktur
57
Santral (proksimal) spleno renal şant
splenektomi sonrası splenik venin renal vene uç-yan anastomozudur splenektomi ile birlikte yapılıyor olması ve sepsise neden olabilmesi endikasyonlarını kısıtlar ağır hipersplenizmi olan büyük dalaklı hastalarda ve özellikle yakın takipte kalamayacak olgularda düşünülmelidir
58
Distal spleno renal şant (Warren Şantı)
kanama nedeni olan özofagogastrik varislerin dekompresyonunu sağlarken kc'e kan akımını korumayı, böylece kc ensefalopatisi ve atrofisinin oluşmasını engellemeyi amaçlayan bir cerrahi yöntemdir
59
özofagus varis kanamasının profilaktik tedavisi
sirozlu hastalara kanayacakları varsayımı ile profilaktik porto-kaval şant yapılması onları ensefalopati ve kc yetmezliği tehlikesi içine ittiği için kabul görmemiştir
60
asit
asit portal hipertansiyonun prognoza olumsuz etkisi olan önemli komplikasyonudur %75'i 5 yıl içinde kaybedilirler asitin nihai komplikasyonları tedaviye dirençli asit, hepatorenal sendrom ve spontan bakteriyel peritonittir asit gelişiminin temel koşulu hepatik sinüzoidal basınç artışıdır asite bağlı ölüm böbrek yetmezliği, karın duvarı fıtıklarının rüptürleri ve peritonitten olmaktadır
61
asit; medikal tedavi
bol proteinli diyet yatak istirahati tuz kısıtlaması/ su alımının kısıtlanması diüretikler
62
asit; parasentez
ek önlemlerle 5lt'ye kadar asit boşaltılabilir
63
asit tedavisi; asit ultrafiltrasyonu
asit periton diyaliz kateteri ile dışarı alınır su, düşük molekül ağırlıklı maddeler ayrılır geri kalan proteinden zengin içerik hastaya geri verilir işlem sırasında yakın takip gerektiği için çok yaygınlaşmamıştır
64
asit tedavisi; cerrahi tedavi
yapay, silikon peritoneovenöz şantlar kullanılmaktadır bunlar bir ucu peritona, asit sıvısı içine uzanan diğer ucu büyük venlere yerleştirilen geniş bir kateterden ibarettir bu asit sıvısının tek yönlü ilerlemesini sağlar aygıt büyük venler içindeki negatif basınç ve karın içindeki pozitif basınç farkı ile çalışır ve asiti sistemik dolaşıma verir
65
asit cerrahi tedavisi kontrendikasyonları
peritonit sepsis konjestif kalp yetmezliği loküle asit varlığı ağır koagülopati ensefalopati yeni geçirilmiş varis kanaması
66
hepatorenal sendrom
mezenterik arteriyel vazodilatasyonda artış, vazodilatasyona yanıtta bozulma, renal vazokonstrüksiyonda artıştan dolayı meydana gelen fonksiyonel böbrek yetmezliğidir
genel cerrahi
flashcards
Decks in class (34)
# Cards
Brainscape helps you reach your goals faster, through stronger study habits.
© 2026 Bold Learning Solutions. Terms and Conditions