Skóra

Question 1

Powłoki skórne

Answer 1

1. Powłoka skórna:
   * skóra + tkaka podskórna + twory skórne (gruczoły, włosy, paznokcie)
2. Funkcje:

• ochrona
• termoregulacja
• gospodarka wodno-jonowa
• funkcja zmysłowa
• synteza witaminy D

3. Warstwy skóry:

• naskórek (nabłonek)
• skóra właściwa (tkanka łączna wiotka + włóknista)
• tkanka podskórna (tkanka tłuszczowa + tkanka łączna wiotka)

Question 2

Naskórek

Answer 2

1. Nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący
2. Komórki naskórka:

• keratyocyty (90%)
• melanocyty
• komórki Langerhansa
• komórki Merkla

3. Warstwy keratynocytów:

• w. zrogowaciała
• w. jasna
• w. ziarnista
• w. kolczysta
• w. podstawna

Question 3

Proces rogowacenia

Answer 3

1. Zmiana kształtu komórek (walcowate -> wielokątne -> płaskie)
2. Gromadzenie się filamentów pośrednich (cytokeratynowych) w cytoplazmie
3. Modyfikacja błony komórkowej
4. Nietypowa apoptoza (brak rozpadu na ciałka apoptotyczne)
5. Eliminacja jądra i organelli

Question 4

Warstwa podstawna

Answer 4

1. Obecność komórek macierzystych zdolnych do podziałów i różnicowania
2. Produkcja czynników wzrostu (EGF), cytokin i synteza witaminy D
3. Połączenia z błoną podstawną za pomocą półdesmosomów i kontaktów lokalnych

Question 5

Warstwa kolczysta

Answer 5

1. Wypustki keratynocytów połączone desmosomami
2. Wzrost liczby filamentów pośrednich
3. Produkcja inwolukryny
4. Produkcja cytokin, czynników wzrostu i synteza witaminy D

Question 6

Warstwa ziarnista

Answer 6

1. Ziarna F (keratohiolinowe) - filagryna
2. Ziarna L - lorykryna
3. Keratynosomy (ciałka blaszkowate) - wydzielanie lipidów
4. Wczesne cechy apoptozy

Question 7

Warstwa jasna

Answer 7

1. Obumieranie keratynocytów
2. Zanik jądra i organelli
3. Cytoplazma z licznymi pęczkami filamentów pośrednich połączonych filagryną i grubą błoną komórkową

Question 8

Warstwa zrogowaciała

Answer 8

1. Martwe, sztywne płytki (korneocyty) wypełnione pęczkami filamentów pośrednich
2. Otoczka zrogowaciała (błona komórkowa + podbłonowa warstwa białek (lorykryna i inwolukryna))
3. Warstwa zwarta i złuszczająca się
4. Odporna mechanicznie
5. Nieprzepuszczalna dla wody (lipidy z keratynosomów)

Question 9

Melaocyty

Answer 9

1. Pochodzenie neuroektodermalne
2. W warstwie podstawnej
3. Synteza melaniny w melanosomach (tyrozyna -> DOPA -> melanina; enzym - tyrozynaza)
4. Ziarna melaniny (przechodzą do keranocytów warstwy kolczystej)
5. Ochrona żywych komórek przed UV (melanina)

Question 10

Komórki Langerhansa

Answer 10

1. W warstwie kolczystej
2. Długie “dendrytyczne” wypustki
3. Ziarna Birbecka (langeryna - receptor dla mannozy)
4. Pochodzenie szpikowe
5. Jest komórką prezentująca antygen

Question 11

Komórka Merkla

Answer 11

1. W warstwie podstawnej
2. Drobne ziarenka z neuromediatorami
3. Kontakt z zakończeniami nerwowymi
4. Jest mechanoreceptorem

Question 12

Skóra właściwa

Answer 12

1. Warstwa brodawkowa:

• tkanka łączna wiotka, liczne komórki
• pętle kapilar, włókna nerwowe i mechanoreceptory
• listewki skórne

2. Warstwa siateczkowa:

• tkanka łączna włóknista, włókna spręzyste
• gruczoły i przewody gruczołów, korzenie włosów, mechanoreceptory, włókna nerwowe
• naczynia (dwa sploty, kłebki tętnicze)

Zawiera limfocyty, makrofagi i kom. dendrytyczne

Question 13

Tkanka podskórna

Answer 13

1. Tkanka tłuszczowa i łączna wiotka
2. Gruczoły, korzenie włosów, naczynia, mechanoreceptory

Question 14

Mechanizmy obronne skóry

Answer 14

1. Bariera zapobiegająca wnikaniu patogenów:

• warstwa zrogowaciała z lipidami
• strefy zamykające łączące keratynocyty warstwy ziarnistej

2. Komórki procesów obronnych:

• keratonycyty (RRW, cytokiny)
• kom. Langerhansa (migracja i prezentacja antygenów w węzłach chłonnych)
• limfocyty T i NK (komórkowa reakcja immunologiczna)
• makrofagi
• kom. dendrytyczne
• mastocyty
• neutrofile

Question 15

Włos

Answer 15

1. Twór nabłonkowy, wpuklenia w skórę właściwą i tkankę podskórną
2. Korzeń włosa:

• cebulka włosa (dolna część korzenia) - łącznotkankowa brodawka z kapilarami, macierz: keratynocyty i melanocyty
• włos właściwy (rogowacieje, keratyna twarda) - rdzeń, kora, powłoczka

3. Pochewka wewnętrzna (rogowacieje, keratyna miękka):

• powłoczka
• warstwa Henlego
• warstwa Huxley’a

4. Pochewka zewnętrzna (wpuklenie naskórka, nie rogowacieje)
5. Torebka włosa (tkanka łączna)

Question 16

Mięsień wyprostny włosa

Answer 16

1. Pęczek komórek mięśniowych gładkich
2. Przytwierdzony do torebki włosa i górnej warstwy skóry właściwej
3. Unerwienie autonomiczne
4. Skurcz - wyprost włosa

Question 17

Cykl życia włosa

Answer 17

1. Anagen - faza wzrostu (4 miesiące - 6 lat)
2. Katagen - faza inwolucji (cebulka traci kontakt z brodawką, zatrzymanie wzrostu i obumarcie)
3. Telogen (nowa brodawka, nowa cebulka)
4. Anagen (nowy włos rośnie, stary wypada)

Question 18

KM naskórka

Answer 18

1. Pierwotna nisza - zewn. pochewka włosa przy m. wyprostnym włosa
2. Migracja do warstwy podstawnej i macierzy włosa
3. Różnicują się w: kom. naskórka, struktury włosa i ich gruczołów
4. Lokalizacja związana z cyklem włosa

Question 19

Gruczoł potowy

Answer 19

1. Cewkowy prosty
2. Odcinek wydzielniczy:

• kłębkowato zwinięty
• granica skóry właściwej i tkanki podskórnej
• kom. jasne (wydzielnicze walcowate) - transport jonów
• kom. ciemne (wydzielnicze walcowate) - produkcja białek
• kom. mioepitelialne
• blaszka podstawna
• merokrynowy sposób wydzielania (egzocytoza)

3. Wydzielina: H₂O, jony, białka, związki azotowe
4. Przewód wyprowadzajacy:

• nabłonek dwuwarstwowy sześcienny
• wąskie światło
• częsciowa resorbcja Na⁺, K⁺, Cl^-
• wydzielanie związków azotowych
• ujście: spiralny kanał w naskórku

Question 20

Gruczoł zapachowy

Answer 20

1. Cewkowy prosty
2. Odcinek wydzielniczy:

• walcowate/sześcienne kom. wydzielnicze
• merokrynowy + apokrynowy sposób wydzielania
• komórki mioepitelialne
• blaszka podstawna

3. Wydzielina: H₂O, kwasy tł., lipdy, cukry
4. Przewód wyprowadzający:

• nabłonek dwu/trójwarstwowy sześcienny
• połaczony z mieszkiem włosa

Question 21

Gruczoł łojowy

Answer 21

1. Pęcherzykowy rozgałęziony
2. Odcinek wydzielniczy:

• wielowarstwowy układ kom. wydzielniczych
• holokrynowy sposób wydzielania
• blaszka podstawna

3. Wydzielina: lipidy, szczątki komórek
4. Przewód wyprowadzający:

• krótki
• nabłonek wielowarstwowy płaski
• połączenie z mieszkiem włosa

Question 22

Wolne zakończenia nerwowe

Answer 22

1. Naskórek (żywe warstwy), skóra właściwa, wokół korzeni włosów
2. Dotyk, ucisk, ból, temperatura

Question 23

Ciałko Merkla

Answer 23

1. Komórka Merkla + zakończenie nerwowe
2. Naskórek
3. Delikatny dotyk

Question 24

Ciałko Meissnera

Answer 24

1. Zakończenie nerwowe otoczone przez lemnocyty
2. Całość w łącznotkankowej torebce
3. Brodawki skórne
4. Dotyk, przesuwanie naskórka względem skóry

Question 25

Ciałko Paciniego

Answer 25

1. Zakończenie nerwowe otoczone koncentrycznymi spłaszczonymi lemnocytami i fibroblastami (płyn pomiędzy) 2. Tkanka podskórna, torebki stawowe, krezka, niektóre narządy 3. Ucisk, drgania o wysokiej częstotliwości

Question 26

Kolbka Krausego

Answer 26

1. Zakończenie nerwowe otoczone łącznotkankową torebką 2. Skóra właściwa, niektóre błony śluzowe, spojówka 3. Dotyk

Question 27

Ciałko Rufiniego

Answer 27

1. Zakończenie nerwowe otoczone łącznotkankową torebką 2. Skóra właściwa, torebka stawowa, ozębna 3. Rozciąganie

Question 28

Typy skóry

Answer 28

1. Gruba (dłonie i stopy): * gruby naskórek, wyraźne warstwy * gruba w. zrogowaciała * regularne brodawki i listewki skórne * tylko gruczoły potowe * brak włosów i ich struktur 2. Cienka (skóra powłok): * cienki naskórek, niewyraźne warstwy * brak wyraźnej w. jasnej i ziarnistej * cienka w. zrogowaciała * mniej regularne brodawki * wszystkie typy gruczołów skóry * włosy i ich struktury