venapunctie

Question 1

venapunctie

Answer 1

Bij venapunctie wordt de ader aangeprikt met als doel bloed af te nemen voor onderzoek. Bij voorkeur wordt bloed direct uit de ader afgenomen.

Question 2

geschikte prikplaats

Answer 2

• De oppervlakkige aders van de elleboog, onderarm, rug van de hand en enkels.
• De elleboog is de minst pijnlijke en makkelijkste plek en is daarmee de meest geschikte plek voor bloedafname

Question 3

bloedtesten

Answer 3

• BSE of bezinking: wordt gebruikt om te zien of er ontstekingen zijn. Altijd i.c.m. andere onderzoeken.
• CRP: stelt vast of er ontstekingen zijn en hoe erg deze zijn.
• Hb: hierbij krijg je een algemene indruk van de gezondheid, maar kijkt ook specifiek naar eventuele bloedarmoede.
• Glucose bloedtest: bepaalt hoe hoog de bloedsuiker is en wordt voornamelijk gedaan bij mensen met diabetes.
• T4: hiermee wordt de werking van de schildklier getest.
• PSA: bepaalt of er afwijkingen zijn in de prostaat.

Question 4

kleuren buizen

Answer 4

• Lichtblauwe dop: citraat
  wordt gebruikt voor onderzoek naar bloedstolling (vertraagt stolling).
• Oranje/gele dop: serum (3,5ml) en gel
  voor onderzoek naar antistoffen en andere eiwitten (versnelt stolling)
• Rode dop: serum (5ml)
  Deze buis is groter dan de oranje/gele en wordt gebruikt als meer bloed nodig is.
• Lichtgroene dop: heparine (3ml)
  Voor onderzoek naar CRP, cholesterol en hormonen (vertraagt stolling)
• Donkergroene dop: heparine (6ml)
  Is groter dan de lichtgroene dop en wordt gebruikt als er meer bloed nodig is.
• Paarse dop: EDTA
  Voor onderzoek naar de verschillende bloedcellen (vertraagt bloedstolling)
• Lichtgrijze dop: natriumfluoride
  Wordt gebruikt bij het bewaren van bloed voor een glucosetest. Zet het energieverbruik van bloedcellen stil.

Question 5

volgorde bloedbuis

Answer 5

• Citraatbuis (lichtblauw)
• Serumbuis met of zonder stollingsactivator of gel (rood/oranje)
• Heparinebuis met of zonder gel (groen)
• ETDA-buis (paars)
• Buis met glycolyseremmer (grijs)

Question 6

UN-keurmerk naaldencontainer

Answer 6

UN 2814: infecteuze stof, gevaarlijk voor mensen.
UN 3291: ziekenhuis- of medisch afval, ongespecificeerd.
Biohazardteken: bevat stoffen met infectierisico

Question 7

geschikte naald

Answer 7

tussen 29 en 25G. voorkeur bij volwassenen is 21G

Question 8

uitvoering

Answer 8

plaats de duim ongeveer 5cm onder de insteekplaats en trek de huid strak. Breng de naald in onder een hoek van 30° met de schuine kant naar boven.

Question 9

veiligheidsaspecten

Answer 9

• Prik niet in een arm waar een infuus zit. Door menging met infuusvloeistof worden de uitslagen sterk verlaagd of verhoogd.
• Prik niet in een arm met een waaknaald
• Prik niet in een hematoom
• Ondersteun de arm waarin geprikt wordt voldoende
• Leg de stuwband een handbreedte boven de prikplaats aan en niet te strak.
• Stuw max. 1 minuut en wacht minimaal 2 minuten als je opnieuw gaat stuwen.
• Kies de juiste naald, bij voorkeur 1 met veiligheidsnaald.
• Desinfecteer de huid bij bloedafname voor kweek en bij zorgvragers met een verminderde weerstand.
• Druk bij zorgvragers met een stollingsstoornis of die bloedverdunners slikken de punctieplaats langer dicht, evt een drukverbandje aanleggen.
• Verwijder de dubbelzijdige naald uit de houder met behulp van de uitsparing op de naaldencontainer. De naaldhouder kun je bewaren.
• Reinig en desinfecteer de stuwband na gebruik, of gebruik wegwerp banden.
• Als je bloed afneemt met een gesloten systeem en de zorgvrager zelf de prikplaats afdrukt hoef je geen handschoenen te dragen.

Question 10

complicaties

Answer 10

• De ader wordt onvoldoende zichtbaar of voelbaar: vuist maken, kloppen, warm maken, onder niveau van hart laten hangen.
• De ader voelt hard aan: zoek een andere geschikte ader.
• De ader rolt weg: trek de huid goed strak met wijsvinger en duim.
• Helderrood pulserend bloed: slagader geprikt. Verwijder naald, druk goed af en raadpleeg arts.
• Zwelling: naald heeft ader doorboord. Verwijder stuwband en verwijder naald voorzichtig.
• Geen bloed in buis: mogelijk naald niet goed in ader, of geen vacuüm in buis. Pak een ander
• hoeveelheid bloed bij kinderen kan afwijken, raadpleeg lab.
• Naald ligt naast ader: corrigeer of prik nogmaals met nieuwe naald. Ga niet van links naar rechts bewegen, dan beschadig je het bindweefsel
• Bloeduitstorting: maak stuwband los en beëindig de handeling. Druk insteekopening goed af.