Wat is de definitie van kanker volgens de WHO?
- Abnormale celgroei buiten de gewoonlijke anatomische grenzen
- De mogelijkheid om omliggende structuren te invaderen en/of te verspreiden naar verder gelegen organen
Wat is incidentie?
Het aantal nieuwe gevallen per jaar
Wat gebeurt er met de prevalentie wanneer de incidentie hetzelfde blijft en de sterfte afneemt?
Prevalentie neemt toe
Waarom is de tweede wereldoorlog van belang voor het medisch onderzoek op mensen?
- Concentratiekamp experimenten
- Door de oorlog veel meer geld en organisatiekracht voor medisch onderzoek
Wat is het centrale ethische dilemma bij het experimenteren op mensen?
Aan de ene kant vooruitgang van de medische wetenschap wat kan zorgen voor gezondheidswinst, aan de andere kant beschermen van de proefpersonen tegen de risico’s en bezwaren van het onderzoek.
Via welke wet is het medisch wetenschappelijk onderzoek geregeld in Nederland?
Via de WMO, dubbele toestemming:
1. Toestemming van toetsingscommissie
2. Toestemming van proefpersoon voor deelname
Belang afwegen tegen belasting en risico
Wat zijn voorbeelden van toetsingscriteria van de WMO?
- Nieuwe inzichten
- Subsidiariteit
- Juiste methodologie
- Informed consent
- Proportionaliteit
Wat is de WHO performance status?
Een schaal waarin aangegeven wordt wat de staat is van een patiënt (wordt vaak meegenomen in het kiezen van de behandeling) 0-100 punten
Welke 2 vormen van acute leukemie zijn er?
- AML (myeloïde)
- ALL (lymfatische)
Wat is kenmerkend aan microscopisch bloedbeeld bij acute myeloïde leukemie?
Auerse staven en een ophoping van ongedifferentiëerde cellen
Waardoor ontstaan de symptomen van AML?
- Verdringing normale bloedaanmaak in beenmerg
- Toename witte bloedcellen in bloed
- Extramedullaire lokalisatie van leukemie
- Vrijkomen toxische stoffen
Hoe komt het dat een tumorcel blijft delen?
De tumorcel trekt zich niets meer aan van groeifactoren uit de omgeving, blijft alsmaar delen en prolifereren.
* Maakt zelf groeifactor aan soms
* Heeft geen groeifactor nodig
* Mutaties in receptoren waardoor receptor actief is zonder binding van groeifactor
Hoe komt het dat de groei van een tumorcel niet geremd wordt?
- Uitschakelen van groeiremmers
Voorbeeld: RAS eiwit schakelt zichzelf normaal gesproken uit, maar kan door mutatie soms dat niet meer doen, zal actief blijven
Hoe voorkomt een tumorcel dat hij dood gaat?
Normale cellen hebben een mechanisme wat lijdt tot celdood (bijvoorbeeld wanneer er te veel DNA schade is), dit zet andere cellen aan tot de afbraak van eiwitten en DNA in de cel (apoptose).
Tumor schakelt signaalroute richting apoptose uit.
Hoe komt het dat tumorcellen een onbeperkte hoeveelheid kunnen delen?
De oorzaak dat cellen niet oneindig kunnen delen (behalve stamcellen) komt door het verkorten van de telomeren. Tumoren schakelen telomeerverlenging in, dat komt via een enzym dat tijdens de celdeling de telomeer ook weer verlengt. Worden een soort stamcellen dus.
Hoe zorgt een tumor voor angiogenese binnen de tumor?
De tumor maakt de directe omgeving naar zijn voordeel door het afgeven van groeifactoren, “angiogene switch”, eromheen ontstaat stroma (niet tumorcellen als support aan de tumorcellen)
Angiogenese is essentieel voor solide/circulerende tumoren?
Solide
Wat is stroma en uit welke soorten cellen bestaat het?
- Gevolg van angiogenese
- Ondersteunend weefsel met bloedvaten en ontstekingscellen die de tumor in zijn gegroeid
- Stromacellen: endotheel, fibroblasten en ontstekingscellen
- “zorgt” voor zuurstofaanvoer
Leg invasie in 4 stappen uit:
- Cellen moeten losbreken van verband met andere cellen.
- Cellen breken los van de verankering aan het basaalmembraan
- Cellen gaan bewegen
- Bloedvaten bereiken
Welke transcriptiefactoren zijn erg belangrijk voor de transformaties voor metastasevorming?
- Twist
- Zeb
- Snail
Welk proces ondergaan epitheliale tumoren om in de bloedbaan te geraken?
EMT (epitheliale mesenchymale transitie)
Welk proces is nodig voor uitgroei op een metastase plek?
MET (mesenchymale epitheliale transitie)
Hoe kan een tumor sneller mutaties op gaan hopen (meer kans om kanker te worden)
Wanneer de DNA reparatie pathways uit worden geschakeld of moeilijker gemaakt worden.
Van welke soort energie leven tumoren vooral?
Van glycolyse, dus niet optimaal, veel lactaatvorming en veel glucosehonger. Deze route wordt gebruikt omdat via die route veel meer bouwstenen ontstaan waardoor de tumor meer kan groeien. Is de default in groeiende weefsels zoals embryonaal
