dermatillomanie =
overmatig plukken van de huid
trichotillomanie =
pathologisch haar trekken
welk circuit is betrokken bij stoornissen met dwang en obsessie
cortico-striato-thalamocorticale circuit
obsessies (DSM-5) =
a. terugkerende en aanhoudende gedachten, driften of beelden die op enig moment tijdens de episodes ervaren worden als opdringerig en ongewenst, en die bij meeste mensen duidelijke angst veroorzaken
b. de persoon probeert dergelijke gedachten, driften of beelden te negeren of te onderdrukken of ze te neutraliseren met een andere gedachte of handeling (d.w.z. het uitvoeren van dwang)
compulsies (DSM-5) =
a. herhaal gedrag (bv. handen wassen) of mentale handelingen (bv. bidden, tellen) als reactie op een obsessie of volgens (onrealistische) regels die streng moeten worden toegepast volgens de patiënt
b. gedrag of de mentale handelingen zijn gericht op het voorkomen of verminderen van angst of leed, of het voorkomen van een gevreesde gebeurtenis of situatie. deze gedragingen of mentale handelingen zijn echter niet een realistische manier verbonden met wat ze zijn bedoeld om te neutraliseren of te voorkomen, of zijn overduidelijk overdreven
5 klinische subtypes van OCD
- angst voor besmetting, dwangmatig wassen
- angst voor gevaarlijke gebeurtenissen, dwangmatige controle
- agressieve, seksuele en religieuze obsessies en dwanghandelingen
- obsessies en compulsies gerelateerd aan symmetrie, met compulsief tellen, ordenen en hamsteren
- hamsteren als een apart fenomeen zonder obsessies en dwanghandelingen
diagnosticeren van morfodysfore stoornis volgens DSM-5
A. preoccupatie met 1 of meer waargenomen gebreken of tekortkomingen in fysieke verschijning die niet waarneembaar zijn of die voor anderen van lichte aard lijken
B. op bepaald moment in de loop van de stoornis heeft het individu herhaald gedrag uitgevoerd (bv. spiegelcontrole) of mentale handelingen (bv uiterlijk vergelijken met anderen) in reactie op uiterlijk gerelateerde zorgen
criteria diagnostiseren verzamestoornis volgens DSM-5:
A. Aanhoudende moeite om bezittingen te verwijderen, ongeacht hun waarde;
B. Deze moeilijkheid is te wijten aan een vermeende behoefte om de spullen te bewaren en aan stress door het
weggooien ervan;
C. De moeite om bezit te vernietigen resulteert in de accumulatie van bezittingen die actieve woongebieden
verstoppen en verstoren, en vervolgens hun beoogde gebruik in gevaar brengen. Als woongebieden
overzichtelijk zijn is dit alleen vanwege de interventies van derden (bijvoorbeeld familieleden, schoonmakers en
autoriteiten).
trichobezoar =
patiënten hun eigen haar eten, wat leidt tot abdominale en maagproblemen
OCS en aanverwante stoornissen als gevolg van een andere medische aandoening. 2 voorbeelden van medische oorzaken
- hersenschade: met name in de cortico-stratio-thalamocorticale circuits
- sydenham’s chorea: streptokokkeninfectie bij kinderen gevolgd door een auto-immuunrespons geassocieerd met dwangmatig gedrag
angst signaleren in HA praktijk
- Slecht slapen
- Onrustig voelen
- Last van hartklopping, pijn op de borst
- Droge mond, droge ogen
- Misselijkheid
Kan lichamelijke ziekte zijn maar let ook op angst of depressie
agorafobie
= bang voor hulpeloosheid als onwel zou worden
paniekstoornis =
- Controleverlies
- Bang gek te worden
- Denken om dood te gaan
- Direct vragen of iemand bang is om gek te worden want antwoorden daar vaak heel eerlijk op
hypochondrie =
angst voor ernstige lichamelijke ziekte
cognitie paniek stoornis
1) Angst voor dood gaan
2) Angst voor controle verliezen (screaming)
3) Angst om gek te worden
4) Derealisatie (wereld lijkt vervreemd)
5) Depersonalisatie (de patiënt zelf voelt vreemd)
De fysieke symptomen komen zonder waarschuwing (opeens)
farmacotherapie in OCD
4 stappen:
1) SSRI
2) Andere SSRI
3) Clomipramine (plasma levels)
4) SSRI/clomipramine + antipsychotica
Duur: 12 weken in hoogste dosis
targets deep brain stimulatie OCD
medial forbrain bundle
mechanisme DBS
- Elektrische stimulatie
- Depolarisatie van neuronen en axonen
- Verander in synaptische transmissie
- Neuroplastische veranderingen in neurale circuit
bijwerkingen DBS
- Chirurgische complicaties:
- Intracerebrale bloeding
- Wondinfectie
- Psychiatrische complicaties:
- Hypomanie
- Toegenomen impulsiviteit
- Verhoogd libido
- Mogelijk milde cognitieve bijwerkingen
egodystone obsessie =
een intrusie dat tegen je normen/waarden/identiteit ni gaat
wat is eerste keus behandeling bij OCD
responspreventie -> handelingen afbouwen en ze leren dat er dus geen gevaar is als ze dat doen
farmaco behandeling OCD
5 stappen
1. SSRI
2. andere SSRI
3. toevoegen antipsychotica(dopaminerg) aan SSRI
4. clomipramine (TCA) (serotonerg)
a. TCA geven meer cholinerge bijwerkingen
b. je kan wel beter plasmaspiegel prikken wat voordeel is
5. toevoegen antipsychoticum aan clomipramine
dosering medicatie voor OCD
altijd hoogste dosering voor min 12 weken voor effect (kan tussendoor wel switchen naar andere SSRI als teveel bijwerkingen)
effectiviteit van medicatie bij OCD
effectiviteit bij OCD is 50% heeft een reductie van 50% van de klachten
