Wat is een direct preparaat?
- diagnostiek op materiaal(kleuring, lichtmicroscopie)
- bij bacterie, parasieten, schimmels en virussen
+: meerdere soorten micro-organismen, snel, steriel materiaal, ook niet-kweekbare organismen
-: weinig sens, andere techniek nodig voor soort en gevoeligheidsbepaling
Wat is een kweek?
- micro-organismen laten vermenigvuldigen op vaste/vloeibare media, op diverse lichaamsmaterialen
- bacterie, fungi, virussen
- selectief of electief medium
+: meerdere micro-organismen tegelijl, identificatie en gevoeligheidsbepaling, sensitief en goedkoop
-: alleen als kweekbaar, arbeidsintensief
Wat is serologie?
- aantonen antistoffen tegen micro-organisme in serum
- meerdere varianten
+: bij moielijk kweekbaar, immuniteit bepalen, goedkoop
-: niet bij acute infectie, aanvragen op specifiek pathogeen, geen antibiogram, kruisreactiviteit, invasief onderzoek
Waarvan zijn testen voor micro-organismen afhankelijk?
- kwaliteit ingezonden materiaal
- vraagstelling
Soort onderzoek afhv klachten, verwekker en beloop
Welke signalen zijn nodig voor activatie van naive CD4+ Th cellen?
- Antigeenpresentatie: MHC-II - TCR, CD4 versterkt
- Co-stimulatie: CD80/86 - CD28 -> overleving en proliferatie
- Differentiatie oiv cytokines
Alle 3 zijn nodig voor effectorcellen, als alleen 1 apoptose of anerge toestand
Wat is cross-activatie?
Proces waarbij DC en Th cel geactiveerd worden
- MHC - TCR interactie
- CD40 - CD40L interactie
- CD80/86 - CD28 interactie
Cytokines gemaakt
Wat is de immunologische synaps?
Bij APC en Th-cel, ICAM-1 en LFA-1 interactie versterkt binding en signaal MHC - TCR
Hoe werkt de T-cel differentiatie?
- type APC en cytokine milieu(door innate responsen) bepalen Th subset
- cytokine milieu bepaald Ig class switch
Hoe werkt migratie van lymfocyten?
B-cellen: recirculeren tussen bloed en lymfeklier
- in follikel activatie waardoor deling en in merg plasmacellen die antistoffen maken
- follikelcentrum reactie: vorming geheugencellen die recirculeren en plasmacellen die naar beenmerg gaan
T-cellen: niave T-cel circuleert in bloed en lymfeklier
Als geactiveerd geheugencel of effectorcel(in weefsel)
- centrale geheugencel circuleert tussen bloed en lymfeklier
- effector geheugencel in circulatie
- effector T-cel gaat in apoptose of word weefsel-residente geheugen T-cel
Wat zijn kenmerken van een chronische ontsteking?
- mononucleair infiltraat
- bindweefselvorming(angiogenese, fibrose)
- geen neutrofiele granulocyten
- weefseldestructie
Hoeft niet vooraf te zijn gegaan door acute ontsteking
Wat is een granulerende ontsteking?
- overgang acute ontsteking naar herstel door littekenvorming(secundair)
- histologie: angiogenese, fibroblastenproliferatie, littekenvorming, kan samen met of grezend aan ontsteking
Wat is granulomateuze ontsteking?
- chronische ontsteking, geactiveerde macorfagen met epitheloïd aspect
- granuloom= samensmelting meerdere soorten macrofagen
- centrale necrose(niet bij sarcoidose, wel bij tbc)
- bestaande uit macrofagen, lymfocyten, plasmacellen en kapsel(fibroblasten)
- bij immunologische reactie(tuberculose, sarcoïdose, lepra) en als reactie op vreemd lichaam(meerkerninge reuscellen eromheen)
Wat is shock? Wat zijn symptomen?
Shock= levensbedreigende toestand waarbij bloeddruk te laag is om vitale organen van zuurstof te voorzien
Symptomen
- bewustzijnsdaling
- Snelle en oppervlakkige AH
- Tachycardie en hypotensie
- Bleek, koud en klamme huid, capillary refill >2sec
- Angstig en onrustig gedrag
- Misselijkheid en braken, dorst, droge slijmvliezen
- Minder urine productie
Welke typen shock zijn er?
- Obstructief: verhoogd CVD
- LE: ruiterembolie sluit beide a. Pulmonalis af
- Harttamponade
- Spanningspneumothorax
- Distributief: verhoogde CO
- Anafylactisch: histamine geeft vasodilatatie
- Neurogeen: sympatische vaattonus valt weg
- Septisch
- Toxisch
- Cardiogeen: MI -> verhoogd CVD
- Hypovolemisch: verlaagd CVD
- Endogeen verlies: inwendige bloeding
- Exogene verlies: brandwonden, uitwendige bloeding
Wat is sepsis? Wat is septische shock? Hoe werkt de SOFA score?
sepsis= reactie lichaam op infectie beschadigd eigen weefsels en organen
septische shock= agv sepsis hyoptensie en cellulaire en metabole afwijkingen geassocieerd met hogere mortaliteit
- SOFA score
- Score voor respiratie, stolling, lever, CV, CZS en nieren
- Quick SOFA: 2 v/3 → AH>22/min, EMV<13, sys BD <100mmHg
Hoe werkt behandeling van septische shock?
- oorzaak wegnemen
- vocht: 30 mL/kg, afbouwen bij herstel(risico oedeem)
- kweken
- antibioticum: start met breedspectrum, als kweken bekend aanpassen
- vasopressors als vocht niet meer werkt
Let op: dobutamine werkt minst op a1 waardoor vasodilatatie
Wat is tuberculose?
- infectie met meestal mycobacterium tuberculosis
- meest voorkomende infectieziekte, in NL zeldzaam
- actief(ziek, besmettelijk) of latent aanwezig
- Besmetting via inhalatie en aanhoesten, zelden via besmet voedsel, Tx of direct inoculatie
Kleinste deeltjes in alveoli gefagocyteerd, als granuloom gevormd latente tuberculose, bij vermindere weerstand reactivatie(late progression, 5%)
5% wordt direct ziek
Welke vormen van tuberculose zijn er?
open tuberculose(bv longtuberculose) is verbonden met buitenwereld en besmettelijk, aantoonbaar in sputum; gesloten is dit niet(bv pleuritis tuberculosa)
Wat zijn klachten en presentatie bij tuberulose?
Klachten kunnen afwezig tot zeer ernstig zijn
- Algemeen
- Typisch: gewichtsverlies, transpiratie(ook ‘s nachts), malaise, koorts
- Atypisch: TBC is de grote imitator
- Orgaangebonden
- Pulmonaal: productieve/prikkel hoest, hemaptoë, dyspnoe, thoracale pijn
- Extra-pulmonaal: afhv lokalisatie
Hoe werkt diagnostiek bij tuberculose?
- latente infectie(besmetting): Mantoux(huid), interferon-y release assay(bloed)
- actieve ziekte: kliniek, radiologie en histologie icm microbiologisch onderzoek(PCR, sputum en kweek )
Meldplicht: binnen 1 werkdag na diagnose melden, ook laboratorium moet melden
Hoe werkt de behandeling van tuberculose?
- medicamenteus(antibiotica)
- doel: curatie, verminderen transmissie en voorkomen resistentie
- soms chirurgie nodig
- profylaxe na besmetting bij risicogroep
- kamer moet onderdruk hebben(earogene isolatie)
Waarin verschilt een HEV van normaal?
- meer cytoplasma
- meer adhesiemoleculen
Werveling in bloedstroom waardoor flow vertraagd en lymfocyten vaker tegen vaatwand aan botsen
Wat zijn superantigenen?
- gemaakt door bacteriën
- binden aan specifiek deel V-beta deel TCR ipv antigeen groeve
- waardoor hele familie T-cellen met zelfde V-beta structuur gestimuleerd
- massale cytokine relaese
Wat is toxisch shock syndroom?
- klinische diagnose, bewezen door aantonen gen TSST-1 in S. aureus en afwezigheid antistoffen tegen TSST-1(beschermt, meeste volwassenen hebben wel)
- koorts, huiduitslag, spierpijn, hypotensie, vervelling en diarree met orgaanfalen
- veroorzaakt door TSST-1 en andere enterotoxines
- onderscheid (non)menstrueel: non-menstrueel heeft stijgende incidentie en hogere mortaliteit
- ook door streptokokken
