week 8

Question 1

wat zijn de behandeldoelen van diabetes?

Answer 1

1. normaliseren van de bloedsuikerspiegel (4-8 mM) en daardoor behandelen van symptomen
2. voorkomen van chronische complicaties van diabetes
3. voorkomen dat er hyper-/hypoglycemie optreedt
4. zorgen dat iemand een zo normaal mogelijk leven kan leiden

Question 2

wat zijn de behandelmogelijkheden voor diabetes?

Answer 2

1. dieet
2. lichamelijke activiteit
3. tabletten
4. injecties

Question 3

hoe werkt dieet als behandelmogelijkheid tegen diabetes?

Answer 3

• langzame koolhydraten
• veel voedingsvezels
• weinig verzadigd vet

aanbevolen samenstelling:

• eiwit: 1 g/kg ideaal gewicht
• vet: < 35% van totale energie intake
• koolhydraten: 40-60% van totale energie intake
• alcohol: niet verboden, cave calorieën
• zout < 6 g/dag

Question 4

hoe werkt lichamelijke activiteit als behandeling van diabetes?

Answer 4

• een dieet is incompleet als er onvoldoende lichamelijke activiteit is
• regelmatige lichamelijke beweging verhoogd de insulinegevoeligheid en reduceert de progressie van type 2 diabetes met 30-60%
• de laagste lang termijn morbiditeit en mortaliteit vind je bij personen met diabetes met de beste cardiorespiratoire fitheid
• dieet en lifestyle aanpasssingen zijn essentieel voor een goede behandeling van type 2 diabetes

Question 5

welke tabletten zijn geschikt voor behandeling van type 2 diabetes?

Answer 5

1. metformine: activeert AMP-kinase, reduceert de gluconeogenese en daarmee de glucose output van de lever, verhoogd insuline gevoeligheid. is een insuline sensitizer.
2. sulphonylureum derivaten: insuline secretagoguen, zetten eilandjes van langerhans aan. stimuleren beta cel.
3. meglitinide: ook insuline secretagogue, sluit K afhankelijke ATP-kanalen
4. thiazolidinediones: meer insuline gevoeligheid, vermindering insulineresistentie en stimulaty PPAR-y. vermindering glucoseproductie
5. DPP-4 remmers: versterken werking van endogeen GLP-1, matig glucose verlagend effect. meest effectief in vroege fase diabetes

Question 6

welke verschillende injecties zijn mogelijk als behandeling van diabetes?

Answer 6

• kortwerkende humane insuline
• kortwerkende insuline analogen (sneller, minder lange werking): aspart en lispro
• NPH-insuline (middellang werkend)
• langwerkende insuline analognen: insuline demetir en insuline glargine

Question 7

wat zijn indicaties voor een insulinebehandeling bij diabetes?

Answer 7

• bij een presentatie met diabetische ketoacidose
• als het C-peptide < 1 ng/ml is
• als frequent nuchter bloedglucose > 12 mmol is
• als na een bepaalde tijd niet het doel-HbA1c bereikt wordt bij maximale dosis tabletten
• bij recidiverende infecties
• voor een operatie of met ernstige ziekte

Question 8

wat is de intra-individuele en interindividuele variatie in de werking van verschillende insuline preparaten?

Answer 8

• plaats van injectie: buik > arm > bovenbeen
• huid temperatuur: hypoglycemie na bad of sauna
• lipohypertrofie: onvoorspelbare opname van insuline
• per ongeluk intramusculair injecteren: zeer snelle opname van insuline

Question 9

wat zijn de verschillen tussen diabetes type 1 en type 2?

Answer 9

kenmerken type 1:

• onvoldoende insulineproductie door pancreas
• voor 30e jaar
• kans op ontwikkelen van diabetische ketoacidose
• zonder insuline geen functionering/overleving

kenmerken type 2:

• insuline resistentie
• vermogen van pancreas om insuline te maken neemt eerst toe dan af
• na 35 jaar
• 85-90% is obees
• geen neigiing tot ketoacidose
• niet afhankelijk van insuline om te overleven

Question 10

wat zijn de typische symptomen van diabetes mellitus?

Answer 10

• glucosurie
• polyurie
• polydipsie
• polyphagie
• gewichtsverlies
• slapte/moeheid

Question 11

wat zijn specifieke symptomen van type 1 en type 2?

Answer 11

type 1: gewichtsverlies, moeheid, verlies energie, jeuk, polyurie, polydipsie, afvallen en diabetische ketoacidose

type 2: subtiele of geen symptomen in begin. later: toegenomen dorst, meer plassen, moeheid, wazig zien, toegenomen frequentie infecties

Question 12

wat zijn de WHO diagnostische criteria voor diabetes?

Answer 12

• nuchter plasma > 7,0 mM
• willekeurig plasma > 11,1 mM
• HbA1c > 6,5%

Question 13

welke test kan gebruikt worden bij het diagnosticeren van diabetes?

Answer 13

orale glucosetolerantietest (OGTT): 75 gram glucose drinken, bloedsuikerspiegel meten na 0 en 120 min. uitkomsten:

• normaal: < 7,0 mM na 0 min, < 7,8 mM na 120 min.
• impaired glucose tolerance: < 7,0 mM na 0 min, 7,8-11,0 mM na 120 min
• diabetes mellitus: > 7,0 mM na 0 min, > 11,1 mM na 120 min

Question 14

wat is impaired glucose tolerance?

Answer 14

IGT: risicofactor voor ontwikkelen diabetes type 2. de diagnose kan alleen met OGTT gesteld worden.
verhoogd risico op hart- en vaatziekten, maar niet op microvasculaire complicaties.

Question 15

wat is de impaired fasting glucose tolerance?

Answer 15

IFG: nuchtere glucose tussen 6,1 en 6,9 mM. grotere kans op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, maar niet op microvasculaire aandoeningen.

matige overlap tussen IFG en IGT.

Question 16

wat is de HbA1c?

Answer 16

percentage rode bloedcellen dat geglycosyleerd is. weerspiegeld gemiddelde glucosegehalte in voorafgaande 6-8 weken.
de glycolysereactie is onomkeerbaar.

waarde van > 48 mmol/mol betekent vaak diabetes. stijging van 1% = 11 mmol/mol

Question 17

wat heeft glucoserie te maken met diabetes?

Answer 17

glucoserie bij bloedsuikerwaarden van > 10-11,1 mM. sprake van gemanifesteerde diabetes. glucose aanbod aan nieren te groot om alles terug te resorberen –> glucose in urine.

Question 18

wat zijn diabetische complicaties die zich voor kunnen doen?

Answer 18

chronische complicaties: retinopathie, nefropathie, neuropathie, atherosclerotische complicaties.

retinopathie moet voor 5 jaar manifestatie behandeld worden.

Question 19

hoe werken incretines?

Answer 19

incretines zijn hormonen die tijdens de vertering worden aangemaakt door de darmen. door incretinen sterkere insulineafgifte na orale glucoseinname dan na IV inname.

korte halfwaardetijd (1 minuut) door DPP-4

Question 20

welke twee incretines zijn belangrijk?

Answer 20

• GIP: afgegeven door K-cellen in duodenum en jejunum

- GLP-1: afgegeven door L-cellen in ileum en proximale colon

Question 21

wat is de pathologie van diabetes type 2 in verband met incretines?

Answer 21

er is een verminderde GLP-1 afgifte, en daardoor een verminderde insulinesecretie. ook is er sprake van insulineresistentie en een verminderde gevoeligheid voor insuline

Question 22

wat zijn de behandelmogelijkheden met incretines bij diabetes type 2?

Answer 22

GLP-1 infusie: stimulatie insuline afgifte en remming glucagonsecretie, daardoor (bijna) normale bloedsuikerspiegel

2 beperkingen:

• het is een eiwit, dus geen orale toediening
• korte halfwaardetijd

Question 23

wat kan er gebruikt worden om de korte halfwaardetijd van GLP-1 te verlengen?

Answer 23

• GLP-1 analogen/agonisten: werken in op betacellen van panceras net als normaal GLP-1, maar zijn DPP-4 resistent
• DPP-4 remmers: houden plasma GLP-1 en insuline hoger en laten daardoor de bloedsuikerspiegel dalen. behandeling werkt alleen als er een werkzame GLP-1 productie is.

Question 24

wat gebeurt er met incretines in combinatie met bariatrische chirurgie?

Answer 24

hongergevoel neemt af en verzadigingsniveau neemt toe. sterkere afgifte van GLP-1 en meer insulinesecretie. insulinegevoeligheid verbetert en ernst diabetes neemt af. 70% van patiënten is na 2 jaar genezen. microvasculaire en macrovasculaire complicaties worden voorkomen.

Question 25

wat is de therapie die gegeven wordt bij hypoglycemie?

Answer 25

- aanspreekbaar: 10-25 gram glucose per os - niet aanspreekbaar: 50 ml 50% glucose oplossing IV of 1 mg glucagon subcutaan/intramusculair (alleen bij < 45 min) als de patiënt oraal sulfonylureum-derivaat gebruikt ipv insuline moet hij de rest van de dag voldoende eten

Question 26

wat zijn symptomen van hypoglycemie?

Answer 26

autonomisch: - zweten - tremor - hartkloppingen - angst - honger neuroglycopaan: - verwarring - vreemd gedrag - geen concentratie - slaperig - visueel gebrek - tintelingen rondom mond non-specifiek: - zwakte - duizeligheid - hoofdpijn - parasthesie

Question 27

wat zijn oorzaken van hypoglycemie?

Answer 27

- te veel insuline inspuiten - onvoldoende eten - beweging/training geïnduceerd - alcohol - gebruik van beta blokkers

Question 28

wat is het verschil tussen exogeen en endogeen insulineproductie?

Answer 28

exogeen: laag C-peptide en hoog insuline endogeen: hoog C-peptide en insuline

Question 29

wanneer kan je de diagnose diabetische ketoacidose stellen?

Answer 29

op basis van bloedsuiker, ketonen in urine en bloed, pH en HCO3-

Question 30

wat zijn uitlokkende factoren voor diabetische ketoacidose?

Answer 30

- inadequaat insuline gebruik - infectie/ontsteking - hartinfarct - operatie - trauma - zwangerschap

Question 31

hoe kan er onderscheid gemaakt worden tussen diabetische ketoacidose en hyperosmolaire ontregeling?

Answer 31

beide symptomen van uitdroging (polyurie, polydipsie, polyfagie, gewichtsverlies, futloos gevoel), droge slijmvliezen, ingevallen oogkassen, slechte turgor van de huid, hypotensie, shock bij diabetische ketoacidose snel begin, kussmaul ademhaling, acetonlucht, misselijkheid, braken, buikpijn HHO na dagen of weken, verlaagd bewustzijn, focale neurologische uitval/epilepsie, krampen

Question 32

welke complicaties kunnen voorkomen bij diabetes?

Answer 32

- blindheid - nierziekten - zenuwschade - amputatie - hartinfarct - beroerte levensverwachting van een diabetespatiënt is lager dan gemiddeld grotere kans op ontwikkelen kanker

Question 33

hoe vormt retinopathie zich uit diabetes?

Answer 33

2 vormen: - niet-proliferatieve diabetische retinopathie (onschuldig) - proliferatieve diabetische retinopathie (blindheid) aneurysma van nieuw gevormde bloedvaten na 20 jaar bijna 100% 1e vorm van retinopathie, en 50% 2e vorm van retinopathie

Question 34

hoe vormt nefropathie zich als complicatie van diabetes?

Answer 34

3 vormen: - beschadiging van glomerulus - ischemie als gevolg van hypertrofie van afferente en efferente arteriolen - bacteriële infecties bij nier uiting door microalbuminurie: - normaal = 0-30 mg/24h - micoalbuminurie = 30-300 mg/24h - overt proteïnurie = >300 mg/24h - nefrotisch syndroom = >3000 mg/24h

Question 35

wat is het natuurlijke beloop van diabetische nefropathie bij type 2 diabetes in vergelijking met type 1 diabetes?

Answer 35

verschillen in leeftijd, hoge bloeddruk, overgewicht, cholesterol afwijkingen, hoge frequentie van hart- en vaatziekten

Question 36

waar leidt neuropathie toe als complicatie van diabetes?

Answer 36

diabetische neuropathie: neuropathisch ulcer of charcots athropathie autonome neuropathie: effect op hart, orthostatische hypotensie, diarree, erectiestoornissen, shunting in bloedvaten, spieratrofie, pijnlijke neuropathie

Question 37

wat is het effect van glucose controle op de complicaties bij type 1 diabetes?

Answer 37

minder complicaties bij intensieve therapie dan bij conventionele behandeling.

Question 38

wat is insulineresistentie?

Answer 38

een subnormale respons op endogeen of exogeen insuline. insuline is in geval van resistentie niet goed in staat om de bloedsuikerspiegel te doen dalen.

Question 39

wat is een methode om insulineresistentie te beoordelen?

Answer 39

hyperinsulinemic euglycemic camp study (HECS): arbeidsintensief en technisch veeleisend, maar wel gouden standaard voor insuline sensiviteit in in vivo onderzoek insuline en glucose IV, mate van glucose die nodig is om een steady state te ontwikkelen is een maat voor glucose intolerantie.

Question 40

wanneer is insulineresistentie aanwezig en vanaf wanneer vormt het een probleem?

Answer 40

in de meerderheid van patiënten met verzwakte glucose intolerantie (IGT) of type 2 diabetes. ook bij 25% van niet-obese mensen met normale OGTT. problemen ontstaan als de pancreas niet voldoende insuline meer kan maken om de ongevoeligheid van de cellen te overbruggen

Question 41

welke mechanismen kunnen leiden tot insulineresistentie?

Answer 41

- pre-receptor: insuline kan niet aan de receptor binden of wordt vervroegd weggevangen - receptor: verlaagd receptor aantal of affiniteit - postreceptor: abnormale signaaltransductie of fosforylatie - glucose transporter: verlaagd aantal GLUT-4

Question 42

welke effecten heeft insuline en op welke heeft insulineresistentie een effect?

Answer 42

metabool effect, functioneren minder goed bij insulineresistentie, en mitogeen effect, geen verandering bij insulineresistentie

Question 43

wat is de pathogenese van het metabool syndroom?

Answer 43

verhoogde kans op hart en vaatziekten, ook als je diagnose diabetes type II niet/laat gesteld wordt. insulineresistentie speelt een rol bij hoge bloeddruk, laag HDL-cholesterol, veel triglyceriden, glucose intolerantie en hyperinsulinemie.

Question 44

hoe kan de diagnose metabool syndroom gesteld worden?

Answer 44

3 of meer van risicofactoren: 1. abnormale obesitas (taille): - mannen > 102 cm - vrouwen > 88 cm 2. triglyceriden > 1,7 mM 3. HDL-cholesterol - mannen < 1,0 mM - vrouwen < 1,3 mM 4. bloeddruk >130/>85 mmHg 5. nuchter glucose > 6,0 mM

Question 45

hoe wordt metabool syndroom behandeld?

Answer 45

2 vlakken: enerzijds wegnemen van oorzaak, anderzijds wegnemen van risicofactoren 4 doelen: reduceren gewicht met 7-10% per jaar, tot bmi < 25 is. 30 min 5 dagen beweging per week. verzadigd vet inname verminderen, ook inname transvetten en cholesterol