1
Q
Definieer die Wet op Vaardigheids Ontwikkeling (WVO)
A
- Ontwikkel vaardighede van mense in SA om produktiwiteit te verbeter.
- Bele in die opleiding van werknemers
2
Q
Hoe kan die WVO nagekom word?
A
- Werkgewers wat LBS invorder moet by SETA’s registreer.
* 1% van werkg she betaalstaat moet aan SETA’s oor betaal word.
3
Q
Voordele van die WVO?
A
- Lei werkn op om produktiwiteit te verhoog.
* Verhoog opbrengs op belegging in onderwys en opleiding.
4
Q
Nadele van die WVO?
A
- Implimentering van WVO is moeilik om te monitor en beheer.
* Verhoog koste want dit vereis n groot hvlh papierwerk.
5
Q
Diskriminerende aksies
A
- Voorkoming van werkn om te teken vir leerlingsk agv ouderdom/posisie in werkplek.
- Onbillike bevordering van vaardighede en ontwikkeling.
6
Q
Strawwe vir nie-nakoming?
A
- Besigh wat nie vaardigheid ontw heffing betaal nie mag nie eis toelae van WVO aan bied nie.
- Aarbeidsinspekteurs kan besigh bevel om op te hou werk as besigh skuldig bevind word aan onwettige praktyke.
7
Q
Noem 4 befondsings van SETA’s.
A
*Skenkings en toelaes van die publiek.
*Surplusfondse van regering instellings.
*Fondse ontvang vir lewering van hul dienste.
*Vaardigheid ontw heffing betaal deur werkg-80% aan verskillende SETA’s versprei en
20% aan Nasionale Vaardigheids fonds betaal.
8
Q
Wat is die Funksie van SETA’s ?
A
- Keur planne goed vir werkplek vaardighede en jaarlikse opleiding-verslae.
- Monitor werklike opleiding deur diensverskaffers.
9
Q
Definieer die Wet op
Aarbeidsverhoudinge (WAV).
A
- Verskaf raamwerk vir aarbeidsverhoudinge tussen werkn en werkg.
- Vestig aarbeidshof en aarbeids-apelhof.
10
Q
Hoe kan die WAV nagekom word?
A
- Besigh moet werkn toelaat om vakbonde te vorm.
* Ondersteun verstiging van werkplekforums.
11
Q
Voordele van die WAV ?
A
- Beskerm regte van besigheid in aarbeidsverwante kwessies.
* Bevorder aarbeidsvrede tussen werkn en werkg.
12
Q
Nadele van die WAV ?
A
- Koste van aarbeid styg agv wettige stakings.
* Produktiwiteit kan daal as werkn in werksure aan aktiwiteite van vakbonde mag deelneem.
13
Q
Diskriminerende aksies?
A
- Weier van vestiging van werkplekforums.
* Dwing werkn om vakbond lidmaatskap op te gee.
14
Q
Strawwe vir nie nakoming ?
A
- Werg kan gedwing word om die geskil beslegtings proses te betree.
- Besighede sal beboet word as hulle nie voldoen aan die ooreenkoms te bereik tydens die geskilbeslegtings proses nie.
15
Q
Wat is die Regte van Werknemers en Werkgewers ?
A
WERKGEWERS:
- Het die reg om deel te wees van werkg-org.
- Het die reg om by KVBA verteenw te word.
WERKNEMERS:
- Geregtig op regverdige behandeling.
- Reg tot deelname en besluitneming.
16
Q
Definieer die Wet op Gelyke Indiensneming (WGI).
A
- Bepaal dat werkn wat dieselle werk doen, gelyk betaal moet word.
- Geen diskriminasie op grond van geslag in die werkplek nie.
17
Q
Hoe kan die WGI nagekom word ?
A
- Besigh moet waak teen diskriminerende aanstellings.
* Verseker dat alle regsgroepe op alle vlakke van indiensneming gelyk is.
18
Q
Voordele van die WGI ?
A
- Voorsien alle werkn gelyke kans om bevorder te word.
* Motiveer werkn omdat werksmag meer divers is.
19
Q
Nadele van die WGI ?
A
- Duur om iemand wat min weet, op te lei.
* Verhoogde admin las omdat besigh elke 2 jaar n indiensneming verslag moet opstel.
20
Q
Diskriminerende aksies ?
A
- Nie indiensneming van jong vrou omdat sy later kinders wil he.
- Weier indiensneming agv gestremdheid of godsdienstige oortuigings.
21
Q
Strawwe vir nie nakoming ?
A
- Besigh kan na aarbeidshof geneem word vir vervolging.
* Boetes mag opgele word aan besighede wat versuim om aan sy verslag-voldoenings-pligte te voldoen.
22
Q
Definieer die Wet op Basiesie Diensvoorwaardes (WBD).
A
- Verskaf duidelike diensvoorwaardes vir werkn en werkg.
* Stel minimum vereistes vir dienskontrak.
23
Q
Hoe kan die WBD nagekom word ?
A
- Werkn moet 9h/5dae werk of 8h/6dae.
* Moet 60 min breuk kry na 5 ure werk.
24
Q
Voordele van die WBD ?
A
- Bevorder regverdige behandeling van werkn in die werkplek.
* Werksure word gespesifeer sodat werkg nie werkn kan ontgin nie.
25
Nadele van die WBD ?
* Ontwikkeling van n wetlike dienskontrak kan tydrowend wees.
* Geen werkg mag n werkn dwing om meer as 45h per week te werk nie.
26
Diskriminerende aksies?
* Verbied werkn om salarisse te bespreek.
| * Weier om werkn gesins-verantw te gee, verlof om n siek familielid te sien.
27
Strawwe vir nie nakoming ?
* Besigh wat skuldig bevind w kan boetes betaal.
| * Besigh kan aarbeidshof toe geneem word vir beslissing.
28
Bespreek die Bepalings van die WBD/ Indiensneming Praktyke.
WERKSURE:
* Werkn mag nie meer as 45h/week werk nie.
* 9/5dae of 8h/6dae
OORTYD :
* Werkn moet instem om oortyd te werk.
* Mag nie meer as 3h/dag of 10h/week werk nie.
PUBLIEKE VAKANSIEDAE:
* Werkn moet betaal word vir vakansiedae wat op werksure val.
* Werk op vakansiedag is n ooreenkoms en betaal teen dubbel koers.
MAALTYE EN RUSPERIODES:
* Werkn moet 60min breuk he na 5h werk.
* Werkn moet 12h rusperiode he per dag.
KIND EN DWANG AARBEID:
* Onwettig om kind onder 15 indiens te neem.
* Onwettig om iemand te dwing om te werk.
GESINS VERANTW VERLOF:
* 3-5 dad betaalde verlof per jaar op versoek ingeval van dood van n ouer.
* Manlike werkn geregtig op 10 dae as kind gebore is.
VERLOF
- Jaarlikse verlof:
* 21 opeenvolgende dae per jaar.
* Werkg kan net verlof uitbetaal as werkn die werk verlaat.
- Siekeverlof:
* 6 weke betaalde siekeverlof in 36maande.
* Mediese sertifikaat kan vereis word as werkn 2 dae afwesig was.
- Kraamverlof
* Swanger werkn is geregtig op 4 maande verlof.
* Mag nie werk doen wat skadelik is vir baba nie.
29
Hoe werk die beindiging van Indiensneming ?
* Werkskontrak mag slegs beindig word na 1 week kennisgewing as die werkn 6 maande of minder indiensgeneem is.
* Minimum kennisgewing van 4 weke as werkn 1 jaar of langer al werk.
* Werkn moet skriftelik kennisgewing kry.
30
Definieer die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes (WVBS).
* Voorsien beskerming aan werkn wat beseer is deur hul werk.
| * Van toepassing op alle deeltydse/voltydse werkn wat beseer word agv werkplek ongeluk.
31
Hoe kan die WVBS nagekom word?
* Besighede moet n veilige werk omgewing bied.
| * Verseker dat masjienerie in goeie werkende toestand is.
32
Voordele van die WVBS ?
* Bevorder veiligheid in die werkplek.
| * Eisprosesse is eenvoudig.
33
Nadele van die WVBS ?
* Binnelandse werkn word nie bedek nie.
| * Eisprosesse kan duur wees.
34
Diskriminerende aksies ?
* Werkg wat voorkom dat werkn beserings rapporteer.
| * Werkg verskaf vals Inligting oor vorige ongelukke.
35
Strawwe vir nie nakoming ?
* Boete vir weiering om eis in te dien.
| * Besigh kan gedwing word om groot betalings te doen.
36
Definieer die Breebasis Swart Ekonomiese Bemagtigings Wet (BBSEB).
* Stel rykdom in bree trekke oor alle bevolkingsgroepe beskikbaar.
* Beoog om ongelykheid in SA ekonomie aan te spreek.
37
Hoe kan BBSEB nagekom word ?
* Besigh moet aandele aan swart mense verkoop.
| * Uitkontrakteer dienste aan SEB-verskaffers.
38
Voordele van die BBSEB ?
* Goeie SEB-gradering verbeter ondern beeld.
| * Moedig ondern aan om eise vir regstelling aan te spreek.
39
Nadele van die BBSEB ?
* Prosesse kan lei tot korrupsie as nie gemonitor word nie.
| * Eiendoms agente kan ongelukkigheid onder bestaande eienaars veroorsaak.
40
Diskriminerende aksies ?
* Versuim om regstellende aksie te implimenteer om BBSEB verantw na te kom.
* Weier toeken van tenders aan swart verskaffers wat voldoen aan SEB.
41
Strawwe vir nie nakoming ?
* Boete van 10% van maatskappy se jaarlikse omset.
| * Verbied Besigh vir deelname aan regering kontrakte vir 10 jaar.
42
Bespreek die Implikasies van die Pilare.
BESTUURBEHEER:
* Stel swart mense in senior uitvoerende poste aan.
* Betrek swart mense in die besluitneming proses.
VAARDIGHEIDS ONTWIKKELING:
* Besigh moet s werkn betrek by vaardigh ontwikkeling inisiatiewe.
* Voorsien leerdersk en leerprog aan s werkn.
VERSKAFFER ONTWIKKELING:
* Ontwikkel en implimenteer n verskaffers ontwikkeling plan
* Kleiner besigh wat nie voldoen aan BBSEB nie verloor hul besigh.
EIENAARSKAP:
* Besigh moet s mense in venootskappe insluit.
* Meer geleenth word geskep vir s mense om eienaars te word.
SOSIALE VERANTWOORDELIKHEID
* Besigh moet KMI focus op kritieke areas wat groei en ontw in die land kan beinvloed.
* Hulle moet skates KMI hulpb versprei aan geselekteerde begunstigdes in die gemeensk.
43
Definieer die Nasionale Kredietwet (NKW)
* Bevorder sosiale en finansiele belang van verbruikers.
| * Bevorder n billike, mededingende kredietmark.
44
Hoe kan die NKW nagekom word ?
* Kredietverskaffers moet by Nasionale Kredietreguleerder gerigistreer wees.
* Besigh moet jaarliks n voldoeningsverslag aan die Nasionale Kredietreguleerder voorle.
45
Voordele van die NKW ?
* Laer slegte skuld wat lei tot kontantvloei.
| * Kredietprosesse is deursigtig.
46
Nadele van die NKW ?
* Lei tot verlies aan verkope- baie verbruikers kwalifiseer nie meer om op krediet te koop nie.
* Papierwerk en admin proses wat deur die wet vereis word, kan duur en tydrowend wees.
47
Diskriminerende aksies ?
* Weier vir krediet aan kliente gebasseer op ras of geslag.
| * Verskaf verskillende rentekoerse aan kliente gebasseer op ras of geslag.
48
Strawwe vir nie nakoming?
* Nasionale kredietreguleerder kan n boete op die besigh ople vir nie-nakoming.
* Besigh mag nie betaling eis, kliente se bates dagvaar of heg nie.
49
Noem 4 Verbruikersregte.
* Reg op billike en verantw bemarking.
* Reg om Inligting te kry in eenvoudige, verstaanbare taal.
* Reg op redes verkry vir weiering van krediet.
* Reg om dokumente te ontvang soos vereis deur die wet.
50
Definieer die Wet op Verbruikers Beskerming.
*
*
