1
Q
Амилаза ингибиторлары қандай ауруларды емдеуге қолданылады?
A
Диабетті,семіздік,кариес түрлерін емдеу үшін
2
Q
Гемоглобиннің белсенді немесе простетикалық деп аталатын тобы
A
Гем
3
Q
Гемнің нәруыз тасымалдаушысы
A
Глобин
4
Q
Құрамында оксигемоглобині бар артерия қанының түсі
A
Ашық ал қызыл түсті
5
Q
Тотықсызданған гемоглобиннің көп мөлшерінен тұратын вена қанының түсі
A
Қою қызыл
6
Q
Ересек адамның 100 мл қанында қанша г гемоглобин болады
A
13-16 г
7
Q
100 см3 қандағы гемоглобиннің мөлшері
A
16,7 г
8
Q
Қан құрамындағы гемоглобин қанша пайызды құрайды
A
65-80%
9
Q
Ересек адамдардың гемоглобині
A
А гемоглобин (HbA)
10
Q
HbA молекулалық массасы
A
66000-68000 г
11
Q
Гемоглобиндегі полипептидтік тізбектер толық тепе-тең емес:
A
Олардың екеуінде 146
Тағы екеуінде 141 аминқышқылдары болады
12
Q
Глобин болмаса гем
A
Тез оттекпен тотығады
13
Q
Гем болмаса глобин
A
Денатурацияға ұшырайды
14
Q
Гемоглобин қандай нәруыздарға жатады
A
Аллостериялық(оның молекулалары бір конформациядан екіншісіне қайтымды ауыса алады)
15
Q
Лигандқа тартылысы шамалы болса конформация
A
Қатайған немесе Т конформация
16
Q
Лигандқа тартылысы үлкен болса конформация
A
Бәсеңдетілген немесе R конформация
17
Q
Ұрықтың құрсақта дамуының алғашқы 7-12 аптасында кездесетін гемоглобин
A
НbP
18
Q
9 аптада ұрық қанында пайда болатын гемоглобиндер
A
НbF пен ересектер гемоглобині НbA пайда болады
19
Q
Ұрықтық кезеңде болатын гемоглобин типтері
A
HbA,HbF,HbP
20
Q
Құрамында 2а және 2 гамма тізбектер болатын,оттекке тартылуы өте жоғары оттек жетіспеушілігі жағдайында 60%ға дейін қанығуы мүмкін,ал бұл кезде ананың гемоглобині тек 30%ға дейін ғана қанығады
(Бұл қай гемоглобиннің типі)
A
НbF(феталды) гемоглобин
21
Q
Қаңқалық бұлшықет пен жүрек бұлшықетін оттекпен байланыстыратын нәруыз
A
Миоглобин
22
Q
Миоглобиннің қызметі
A
Бұлшықетте уақытша оттек жетіспеушілігінің орынын толтыруға жұмсалатын оттек қорын жинақтау
23
Q
Миоглобиннің нәруызды бөлігі аталады
A
Апомиоглобин
24
Q
Адам миоглобині оттектің қанша пайызын байланыстыруға қабілетті?
A
14%ын
25
Гемоглобин деген
Глобин нәруызы мен оттек тасымалдаушы қызметін атқаратын темір кешені-гемнің қосылысы
26
Гемоглобиннің әрбір грамы қанша см3 оттекті байланыстырады
1,34 см3
27
Кооперативті эффект дегеніміз
Гемоглобиннің бір суббірлігіне оттек молекуласының қосылуы,қалған үшеуінің оттекке тартылуын арттырып,нәруыздың конформациясының,тіпті кристалданғандағы пішіні де өзгереді
28
Гемоглобинмен байланысуы мүмкін оттек мөлшері неге байланысты
Ортадағы оттек күшіне
29
Ортадағы оттек күші
Берілген ортамен тепе-теңдікте болатын атмосферадағы оттектің парциалды қысымы(мм.сын.бағ.)
30
Теңіз деңгейінің атмосфералық қысымы
760 мм.сын.бағ.
31
Егер оттек атмосфера ауасының 1/5 бөлігін құраса,оның теңіз деңгейімен салыстырғандағы парциалды қысымы
1/5*760=152 мм.сын.бағ.
32
Миоглобин үшін оттектің диссоциациялану қисық сызығы қандай түрде болады
Гипербола түрінде
33
Миоглобин үшін оттектің дисс.қисық сызығы гипербола түрінде болуы нені білдіреді
Миоглобиннің оттекпен қайтымды байланысатынын білдіреді
34
Капилляр қалыңдығы
0,005 мм
35
Қанның капилляр торындағы қантамырлар қабырғаларымен жанасу беті артерияға қарағанда қанша есе үлкен
170 000
36
Ересек адамның капиллярларының ұзындығы
100 000 кмден асады
37
Газ алмасу неге байланысты
Газдар диффузияланатын беттік аудан мөлшеріне байланысты
38
Терең тыныс алғанда көпіршіктер созылады және олардың беті ____ жетеді
100-150 м2-ге жетеді
39
Эукариот жасушаларының өлшемдері
10нан 20 мкмге дейін
40
Адам эритроцитінің диаметрі
7-8 мкм
41
Адам эритроцитінің қалыңдығы
2-2,5 мкм
42
Адам эритроцитінің көлемі
85-90 мкм3
43
Адам эритроцитінің беттік ауданы
145 мкм2
44
Жетілген эритроциттерде болмайды
Ядро
45
Адам қанының барлық эритроциттерінің жалпы беттік ауданы
3000 м2ден асалы
46
Ер адамдардың 1 мм3 қанында қанша эритроцит бар
5 млн
47
Әйел адамдарда 1 мм3 қанында қанша эритроцит болады
4,5 млн
48
Ересектерге қарағанда эритроциттер мөлшері көбірек кім
Жаңа туған сәбилер
49
Пассивті тасымал түрлері
Қарапайым диффузия
Жеңілдетілген диффузия
Алмасу диффузиясы
50
Активті тасымалға жатады
Na/K сорғы
Ca-сорғы
Протонды сорғы
51
Қосарлану тасымалына жатады
Глюкозаны,
Аминқышқылдарын натрийге тәуелді тасымалдау
52
Жылу тербелісі энергиясы әсерінен әртүрлі ортада зат бөлшектерінің бейберекет қозғалысы
Диффузия
53
Тасымалданатын заттардан біраз айырмашылығы бар интегралды нәруыздар
Транслоказа
54
Конформацияның өзгерісі нәруыз өзегімен байланысты-лигандпен қосылған рецепторлар
Хемосезімтал
55
Жасушалы мембрананың деполяризациясын белгілі деңгейге дейін төмендету
Потенциалсезімтал
56
Мембрана деформациясына реакциясы
Механосезімтал
57
Қарапайым диффузия қандай теңдеумен анықталады
Фик теңдеуімен:
dm/dt=-kS(дельта)Cx
58
Қарапайым диффузия
Конц жоғарыдан конц. төмен ортаға өту
59
Қаннан миға өтетін глюкоза тәрізді төмен молекулалы заттар ненің көмегімен тасымалданады
Жеңілдетілген диффузияның көмегімен
60
Макроэргиялық байланыстар терминін енгізді және оларды (~) белгісімен белгілеуді ұсынды
Ф.Липман
61
Хим табиғаты бойынша АТФ жатады
Нуклеотидтерге(аденин,көмірсу-рибоза және фосфор қышқылы бар)
62
АТФтің кәдімгі нуклеотидтен айырмашылығы
Онда фосфор қышқылының бір қалдығының орнына үш қалдығы болады
63
Глюкозаның сүт қышқылына айналуында босап шығатын энергияның жалпы мөлшері
150 кДж/моль
64
Микроорганизмдер мен өсімдіктер жасушаларында ПЖҚның тұрақты соңғы өнімге айналу процесі
Ашу
65
Спирттік ашу деген не және қайда қолданылады
Ашытқы саңырауқұлақтары ПЖҚны(пирожүзім қышқылы/пируват) этил спиртіне және көмірқышқыл газына ыдыратуы.
Оны квас дайындауда қолданады
66
Глюкозаның анаэробты/оттексіз ыдырауы
Гликолиз
67
Глюкозаның аэробты/оттекті ыдырауы
Кребс циклі
68
2 моль сүт қышқылының СО2 мен Н2Оға дейін толық тотығуында босап шығатын энергия
2730 кДж/моль
69
Глюкоза толық тотыққанда бөлініп шығатын энергия
2921 кДж/моль
70
Анаэробты тыныс алу теңдеуі
С6Н12О6=>2С3Н6О3+2АТФ
71
Аэробты/оттекті тыныс алу теңдеуі
С6Н12О6+О2=>6СО2+Н2О+36
АТФ
72
Гликолиз қанша сатыдан тұрады
10
73
Метаболизм түрлері
Анаболизм және катаболизм
74
Анаболизмді басқаша қалай атауға болады
Пластикалық алмасу;
Асимиляция
75
Катаболизмді басқаша қалай атайды
Энергетикалық алмасу;
Дисимиляция
76
Глюкозаның анаэробты ыдырауының қосынды теңдеуі
С6Н12О6+2АДФ+2Н2PO4+2НАД=
=>2С3Н4О3+2АТФ+2Н2О+2НАД*Н2
77
Ацетилкофермент
Ацетил-КоА
78
ФАД
Кофермент,
флавин-адениндинуклеотид
79
НАД кофермент
Никотинамид-адениндинуклеотид
80
Глюкозаның аэробты ыдырау реакцияларында босап шығатын энергия мөлшері
2600 кДж/моль
81
Глюкозаның аэробты ыдырауының теңдеуі
2С3Н6О3+6О2+36Н3PO4+36АДФ=>6СО2+44Н2О+36АТФ
82
Глюкозаның бір молекуласы тотыққанда түзілетін АТФ молекуласы саны
38
83
Үнділер қолға үйреткен жануар
Тауық
84
Митохондрия ұзындығы
1,5-10 мкм
85
Митохондрия ені
0,25-1,00 мкм
86
Митохондриядағы мембранааралық кеңістік қалыңдығы
10-20 мкм
87
Элементар бөлшектер дегеніміз
(Митохондрияда)
Ішкі мембрананың матриксіне қараған жағында орналасатын АТФ-синтетазаның ерекше молекулалары
88
Диаметрі 2-3 нм тесік қалыптастыратын өзек түзуші нәруыз(митохондрия)
Порин(сыртқы мембранада)
89
Сыртқы мембрана қалыңдығы (митохондриядағы)
7 нм жуық
Нәруыз дақтары мен липидтерден тұрады,қатпар түзбейді,өзімен-өзі тұйықталған.
90
Митохондрияның сыртқы мембранасына тән ферменттер
Монооксигеназа
Фосфолипаза
91
Митохондрияда ферменттер,
тасымалдаушы-нәруыздар,АТФ синтетаза кешендері орналасатын тарақ тәрізді қатпарлар
Криста(ішкі мембранада)
92
Элементар бөлшектер тұрады(митохондрия)
Шоғырбас
Аяқша
Негіз
93
Митохондриядың сыртқы мембранасында триптофанның тотығуын катализдейтін фермент
Моноаминоксидаза
94
Митохондрияда оны фермент-маркер деп атайды
Моноаминоксидаза
95
Митохондрия матриксінде болатын рибосомалар
55-70 S
96
Миоглобиннің оттекке тартылуы
Жоғары;
Парциалды қысым
1-2 мм.сын.бағ. тең болғанда оттекпен 50% байланысқан күйде қалады
97
Гемоглобиннің оттекке тартылуы
Қысым 26 мм.сын.бағ. шамасында ғана жүзеге асады
98
Бор эффектісі
Протондардың гемоглобинге қосылуы оның оттекке тартылуын төмендетеді және оттекті қажет ететін ұлпаларға тасымалдауды күшейтеді
99
Су алмасуды реттеу жүйесінің буындары
• Орталық буын
• Афференттік буын
• Эфференттік буын
100
Орталық буын немесе шөлдету орталығы (су алмасуды реттеу буыны)
Гипоталамустың алдыңғы бөлігіндегі нейрондар.
Бұл орталық үлкен ми қыртысы аймақтарымен байланысқан.
101
Афференттік буын(су алмасуды реттеу буыны)
Бұл сезімтел жүйке ұштары(рецепторлар) және әртүрлі мүшелердің жүйке талшықтары
102
Эфференттік буын(су алмасуды реттеу буыны)
Бүйрек,тер бездері,ішек,өкпе кіреді.
Осы мүшелер артық(бүйрек) не кем(өкпе) мөлшерде су құрамының ауытқуын жоюды қамтамасыз етеді
103
Су-тұз тепе теңдігін реттеуге қатысатын және дистальді иректелген өзекшелер мен бүйректің жинағыш түтікшелеріне әсер ететін негізгі гормон
АДГ-антидиуретикалық гормон
104
Жоғары қан қысымынан бәрінен де көп зардап шегетін мүшелер
Нысана-мүшелер
105
Нысана мүшелерге жатады
Жүрек
Ми
Бүйрек
Көз
Қантамырлар
106
Полиурия
Зәрдің көп шығарылуы
107
Шөлдей беру
Полидипсия
108
Егер қантсыз диабетпен ауыратын адам су ішпесе
Әлсіздік
Бас айналу
Бас ауруы
Тахикардия пайда болады
109
Қантсыз диабет неден туындайды
• Гипофиздің артқы үлесінің әрекетсіздігі
•гормондық дабыл қағу жүйесінің бұзылуы
110
Қантсыз диабет ауруы ушықса
Босаңсу
Еңбекке қабілеттілік төмендеуі
Тері қабатының және шырышты қабықтың құрғауы
Тырнақтың сынғыштығы
Көңіл-күй жиі өзгеруі
111
Гиперфункция мысалы
Пархон синдромы
112
Пархон синдромы белгілері
Күйзеліс пайда болады
Әлсіздік сезіледі
Бұлшықеттің түйілуі
Есте сақтау қабілетінің төмендеуі
113
Пархон сндромын дер кезінде емдемесе
Адам жағдайы нашарлап,
Ми ісігіне әкелуі мүмкін
114
Гемодилюция немесе қанның сұйылуы(қан құрамында судың көбеюі
Альбумин,гемодез,протеин,
желатиноль сияқты плазманың орнын басатын ерітінділерді пайдалану әдісі
115
Күшейтілген диурез әдісі
Алдын ала суды жүктеу,диуреттік заттарды енгізу,электролиттік құрамды түзету тәрізді үш кезеңнен тұратын процестерге негізделген.
116
Энтеросорбция
Іріңдік қабыну ауруларында бактериялық уытты заттар қаннан асқазан-ішек жолына түскенде қолданылатын уытсыздандыру әдісі
117
Перитонеалдық диализ(ішперделік диализ)
Микробтан ластануды азайту үшін катетер(қуыс түтік) арқылы диализдейтін ерітіндімен құрсақ қуысын шаю әдісі
118
Гемодиализ
“Жасанды бүйрек” аппаратының жартылай өткізгіш мембранасы арқылы қан плазмасын сүзу.
119
Гемосорбция
Қатты уланғанда,уланумен байланысты бауыр зақымданғанда сорбент(белсендірілген көмір,ион алмастырғыш шайырлар) салынған бағана(колонка) арқылы организмнен тыс қанды айдау жолымен уытты заттардан тазарту
120
Плазмаферез
Аурудан белгілі бір мөлшерде алынған қаннан жасушалы элементтерді бөліп алып,содан соң осы элементтерді қанға кері тек плазмасыз енгізуден тұрады
121
Гемофильтрация (қанды сүзу)
Өткізгіштігі жоғары мембрана арқылы қанды сүзіп,сүзіндіні арнайы ерітіндімен бір мезгілде ауыстыра отырып қанды тазалау әдісі
122
Гемодиафильтрация
Гемодиализді де,гемофильтрацияны да пайдалануға негізделген әдіс
123
Диализаттың атқаратын қызметі
Қан құрамында зиянды заттарды алып тастап,пайдалы заттарды сақтап қалу
124
Диализаторлар деген
Мембраналарды пайдалану арқылы жұмыс істейтін қондырғылар
125
Диализаторлардың екі түрі бар
•Пластинкалы
•түтікше талшықты
126
Қан бойлай ағатын қабырғаларымен қатпарлары бар бірнеше параллель орналасқан пластинкалардан тұратын диализаторлар
Пластинкалы диализатор
127
Мыңдаған жіңішке талшықтармен толтырылған цилиндрді еске түсіретін,қан және диализат қарама қарсы жүретін диализатор түрі
Түтікше талшықты диализатор
128
Пластинкалы диализаторлардың артықшылығы
• Қан ағынына кедергі көрсетуі төмен,сондықтан қан ұюын болдырмайтын ерітінді не надаа.
• фильтрация деңгейі жеңіл бақыланады
• қанмен толтырылған диализатор көлемі шағын және бағасы төмен
129
Қазіргі кезден диализат неден тұрады
• Бикарбонаттан или
• натрий ацетаты
• кальций
• калий
• магний хлоридінен тұрады
130
Бұрында диализат неден тұрған
Ас тұзының физ. ерітіндісінен
131
Диализат деген не
Диализ процесіне қатысатын сұйықтықтардың бірі
132
Бүйрек бөлетін ренин гормоны жауапты
Қан мен судың тепе-теңдікте болуы
133
Перитонеалдық диализ түрлері
• үздіксіз амбуляториялық
• өзгеріссіз циклді
• дискретті диализ-үйде істеуге болады
134
Перитонеалдық(ішастарлы) диализді жүргізуге болмайтын жағдайлар
Психикалық күйзеліс
Ішперде қуысынң жабысып(спайка) болуы
Сірнелі қабықтың сүзу сипатының төмен болуы
Семіру
Құрсақ қабырғалары жанындағы терінің іріңдеуі
135
Бүйректі ауыстырғанда жаңа бүйректің қызметі басталғанша қолданылатын диализ
Перитонеалдық диализ
136
Бүйректің созылмалы және емдеуге келмейтін ауруларында қолданылатын диализ түрі
Гемодиализ
137
Алғаш рет гемодиализ жүргізілді
1911 жылы Страсбургте
138
Гемодиализге қанша диализдік сұйықтық қажет
100-200ге жуық
139
Ескі диализдік сұйықтықты жаңасымен ауыстыру процесі қалай аталады(перитонеалдық диализде)
Алмасу.
Ол күніне 4-5 рет қайталанады және әрбір алмасу 20-30 мин уақыт алады
140
Бүйрек жетіспеушілігінің негізгі себептері
• бүйректің шумақтық аппаратының зақымдануы
• В немесе С вирусты гепатиті
• 1- және 2-типті қант диабеті
• буынның ұстамалы ауруы
• безгек
• созылмалы пиелонефрит
Biology
flashcards
Decks in class (18)
# Cards
-
Biology 7th grade26
-
Биология ілімінің салалары11
-
Биологияға еңбек сіңірген ғалымдар58
-
7 Сынып Көбею14
-
bio 01103
-
Био 8 Сынып92
-
Био 9 Сынып181
-
ПҚС 4 Материал51
-
Био 10 Сынып 1 бөлім140
-
Нұсқа Талдау21
-
Био 10 Сын 2 Бөлім127
-
Био 10 Сын 2 Бөлім40
-
Био 10 Сынып72
-
Био 10 Сынып 100 Параграфтан Бастап44
-
Био Жаттауға37
-
Қозғалыс Бөлімі 10 Сынып57
-
Биомедицина Және Биоинформатика 10 Сынып32
-
Биотехнология 10 Сынып24
