Rétt eða rangt?
Hver viðtaki bindur eitt boðefni, en hvert boðefni getur bundist við marga viðtaka.
Rétt :)
Hvaða efni er algengasta boðefni heilans?
Glútamat
of mikið glútamat = flogaveiki, of lítið = geðhvarf
Hvaða áhrif hefur ketamín á heilann?
-Gerir fólki ókeift að mynda nýjar minningar.
Eitt af þeim lyfjum sem eru notuð í kynferðisglæpi, notað í USA í bráðri sjálsvígshættu
Hvaða viðtaki heilanns er undirstaða náms og minnis?
NMDA viðtakinn.
Dæmi um lyf sem virka á noradrenvirk taugamót? (3)
- Örvandi lyf (amfetamín, kókaín)
- Lyf gegn ADHD (atomoxetín - örvar kerfið)
- Lyf gegn þunglyndi (þríhirninglaga lyf, MAO- hemlar)
Dæmi um lyf sem virka á kólínvirkar taugabrautir?
- Lyf við heilabilun t.d. lyfið rivastigmín.
við t.d. alzheimer
Hvernig er sú tilgáta sem er oftast stutt við að valdi þunglyndi?
- Tilgáta 1 - monoamine skortur.
- Að það sé of lítið af noradrenalíni og/eða seratonin í ákv. svæðum heilans.
- Lyf sem hafa áhrif á þetta kerfi geta minnkað þunglyndi.
Hvað er tryptophan og í hvaða fæðu er það?
-Það er forveri seratonins og nauðsynlegt til þess að það geti orðið til.
Er t.d. í lax, hnetum, eggjum, spínati og sojavörum.
Dæmi um lyf sem virka á seratónínvirk taugamót? (3)
- Þunglyndislyf (serótónínferju-hamlar, MAO-A hemlar)
- Ógleðilyf (ondansetron, 5-HT3 viðrakar)
- Mígrenilyf (sumatriptan, 5HT1D)
Skilgreiningin á staðdeyfilyfjum
Efni sem blokka boðspennu í taug án þess að breyta hvíldarspennu frumuhimnunnar.
3 efnafræðilegir hópar staðdeyfilyfja
- Fituleysinn endi,
- Vatnsleysinn endi,
- Ester- eða amíð tengi á milli.
Dæmi um lyf sem valda yfirborðsdeyfingu (5)
- Lídókaín (munnur, barki, vélinda, húð)
- Kókaín (nef)
- Benzókaín (munnur, magi, verjur)
- Tetrakaín (augu)
- Proxýmetakín (augu)
Hvaða 2 kerfi heilans nota dópamín?
- Randkerfið
- Djúpkjörnungar heilans.
Dæmi um lyf sem virka á dópamín-taugamót?
- Parkison lyf (levodopa, brómókryptín, pergólíð, selegilín)
- Geðrofslyf
Hvaða lyf eru helst notuð við geðrofi? (2)
- Clozapine (önnur kynslóð)
- Chlorpromazine (fyrsta kynslóð -ekki mikið notað)
Í gegnum hvaða viðtaka virka róandi, svefn og svæfilyf?
-GABA
Hverjar eru afleiðngar þess að örva GABA viðtaka lengi?
- Verður minni virkni á honum og myndast þol.
- GABA kerfið verður veikt og á móti verður glútamatíska kerfið sterk.
(GABA kerfið getur orðið veikt þegar fólk er á róandi lyfjum lengi eða t.d. hjá alkahólistum)
