MDS

Question 1

ondersteunend voor diagnose MDS in casus

Answer 1

hypercelluair beeld, dysplasie, veel myeloblasten, ontbrekend chromosoom 5

Question 2

Wat is MDS?

Answer 2

Klonale aandoening hematopoietische stam/progentitorcellen gekenmerkt door:
* Ineffectieve hematopoiese (cytopenie)
* Neiging tot leukemische evolutie

Question 3

incidentie MDS

Answer 3

500 per jaar, stijgt

Question 4

Klinische presentatie MDS met symptomen

Answer 4

o Vermoeidheid en/of kortademigheid  tgv anemie
o Terugkeurende (oppurtunische) infectie  neutropenie
o Bloedingsneiging  trombocytopenie

Zijn niet specifiek voor MDS, kan ook door bijv. nutrienten deficientie.

Question 5

Wat is belangrijkste aspect van MDS?

Answer 5

dysplasie van de cellen en toegenomen blasten

Question 6

Waardoor wordt MDS veroorzaakt?

Answer 6

genetische of epigenetische veranderingen in hematopoietische stam/voorlopercellen.

Question 7

Wat veroorzaakt genetische afwijkingen in hematopoetische stamcellen?

Answer 7

• Pech (replicatie)
• Expositie aan carcinogenen: Bijv. benzeen, pesticiden en petroleumderivaten. Behandeling met chemo- en of radiotherapie voor een andere maligniteit > Alkylerende middelend, topoisomerase II remmers
  o Erfelijke factoren

Question 8

Wat zijn bepaalde cytogenetische afwijkingen?

Answer 8

voldoende om diagnose te stellen, ook in afwezigheid van dysplasie

Question 9

epigenetische regulatie genexpressie

Answer 9

Bij veel genen is een zogenaamd CG eiland in de promotor van het gen aanwezig. Methylering van cytosine gebeurt op plaats 5 van de ring structuur. Veel genen zijn gemethyleerd in cellen van MDS patiënten, maar niet in cellen van gezonde structuren.

Question 10

Rol hypermethylatie bij ontstaan kanker

Answer 10

Als tumorsupressorgenen gemethyleerd zijn dan gaan cellen met mutaties niet in apoptose en blijven delen.

Question 11

prognose MDS

Answer 11

varieert van maanden tot jaren.
- blasten, anemie, trombopenie en neutropenie is prognostische waarde

Question 12

behandeling MDS uitgangspunten

Answer 12

• MDS is een heterogene ziekte. Prognose varieert van maanden tot jaren
• Behandeling resultante afweging prognose ziekte vs risico op behandeling
• Allogene stamceltransplantatie enige in potentie curatieve optie (met relatief hoog risico mortaliteit)

Question 13

vormen behandeling MDS

Answer 13

• Supportive care: Transfusie van erytrocyten en/of trombocyten > Meestal icm ijzerchelatie therapie; Groeifactoren (EPO en/of G-CSF)
• Immuunsuppressieve therapie: Anti-thymocyt globuline en/of cyclosporine-A
• Intensieve chemotherapie: Volgens AML protocol
• Ziektemodulerende middelen: Azacitidine, lenalidomide, luspatercept
• Allogene stamceltransplantatie

Question 14

Wat doet azacytidine?

Answer 14

DNA methylatie gaat verloren > betere overleving MDS